Cai sữa đêm cho bé: bé mấy tháng cai được và cách cai nhẹ nhàng

Cai sữa đêm cho bé: bé bú bình và bú mẹ mấy tháng thì cai được, cách giảm cữ đêm từ từ theo hướng dẫn chính thống, giữ răng sạch và khi nào cần đi khám.
Cai sữa đêm là gì, bé mấy tháng thì cai được?
Cai sữa đêm là bớt dần rồi ngừng những cữ bú giữa đêm, trong khi con vẫn bú mẹ hoặc bú bình bình thường vào ban ngày. Nhiều bố mẹ bắt đầu nghĩ tới chuyện này khi con đã gần 1 tuổi mà đêm vẫn dậy 2–3 lần đòi bú, còn bố mẹ thì đã quá mệt.
Trước hết, một tin nhẹ lòng: Mạng lưới Nuôi dạy con của Chính phủ Úc (Raising Children Network) cho biết nếu bố mẹ thấy thoải mái với việc cho con bú đêm thì không cần vội cai. Mỗi gia đình chọn điều phù hợp với mình. Còn nếu muốn cai, các nguồn đưa ra mốc như sau:
- Bé bú sữa công thức: Raising Children cho biết có thể nghĩ đến việc bỏ cữ đêm từ 6 tháng, vì sữa công thức tiêu hoá chậm hơn sữa mẹ, bé trên 6 tháng ít khi thức dậy vì đói. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) còn đưa mốc sớm hơn: trong khoảng 2–4 tháng (hoặc khi bé nặng trên khoảng 5,4 kg), phần lớn bé bú sữa công thức không còn cần cữ bú nửa đêm, dù mỗi bé một khác.
- Bé bú mẹ: Raising Children cho biết có thể nghĩ đến cai sữa đêm cho bé khoẻ mạnh từ 12 tháng. Lúc này phần lớn trẻ đã ăn đủ vào ban ngày. Cai đêm sớm hơn có thể làm giảm lượng sữa mẹ.
- Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết với một số bé 6–12 tháng, cữ đêm có thể không còn cần thiết, nhưng mọc răng hay đói vẫn có thể làm bé thức dậy.
Các mốc này không trùng nhau hoàn toàn, nên bố mẹ hãy xem chúng là "có thể bắt đầu nghĩ đến", không phải hạn chót. Raising Children khuyên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế trước khi quyết định, để có lời khuyên phù hợp với cân nặng và sức khoẻ của con.
Dấu hiệu bé có thể sẵn sàng
- Bé tăng cân đều, ăn tốt vào ban ngày, bác sĩ không có lo ngại gì về tăng trưởng.
- Cữ đêm ngắn dần: bé mút vài phút hoặc vài ngụm rồi ngủ lại. Raising Children cho biết bé có thể thức dậy để được dỗ dành chứ không phải vì cần ăn.
- Bé đã ăn dặm ổn định, nếu trên 6 tháng. Xem thêm bài bé 9 tháng tuổi.
- Bố mẹ đã sẵn sàng kiên nhẫn vài đêm, và cả nhà thống nhất cách làm.
Cách cai sữa đêm từ từ, nhẹ nhàng
Raising Children hướng dẫn giảm dần trong khoảng 5–7 đêm, thay vì dừng đột ngột:
Với bé bú mẹ
- Cữ đêm ngắn (dưới 5 phút): có thể ngừng hẳn và dỗ bé ngủ lại theo cách dỗ quen thuộc của gia đình.
- Cữ đêm dài hơn 5 phút: rút ngắn 2–5 phút mỗi hai đêm. Ví dụ bé thường bú 10 phút: cho bú 8 phút trong 2 đêm, rồi 6 phút trong 2 đêm tiếp theo, và cứ thế.
Với bé bú bình
- Cữ đêm từ 60 ml trở xuống: có thể bỏ hẳn và dỗ bé ngủ lại.
- Cữ đêm trên 60 ml: giảm 20–30 ml mỗi hai đêm. Ví dụ bé thường bú 180 ml: cho 150 ml trong 2 đêm, rồi 120 ml trong 2 đêm tiếp theo. Khi còn 60 ml trở xuống thì ngừng hẳn.
Những điều giúp việc cai dễ hơn
- Tách bú ra khỏi lúc ngủ: Raising Children cho biết cho bé bú sớm hơn trong buổi tối, để bú không phải là bước cuối của nếp đi ngủ, có thể giúp giảm số lần bú đêm.
- Để người khác dỗ: khi bé thức, bố, ông hoặc bà có thể vỗ về, ôm con, cho uống ngụm nước. Raising Children cũng gợi ý bố hoặc người thân khác giúp dỗ con.
- Ban đêm "nhàm chán": đèn mờ, nói khẽ, không chơi đùa (NHS).
- Bé có thể bú nhiều hơn vào ban ngày trong thời gian cai. Raising Children cho biết điều này tự nhiên và không sao. Nếu con vẫn bú mẹ ban ngày, con vẫn nhận được lợi ích của sữa mẹ.
- Theo nhịp của con: nếu bé quá hoảng loạn, có thể tạm dừng một thời gian rồi thử lại.
Gợi ý của Agoliva: ở nhà nhiều thế hệ, tiếng con khóc đêm dễ khiến ông bà xót cháu và bảo "cho cháu bú đi". Bố mẹ nên nói trước với cả nhà về kế hoạch vài đêm này, để mọi người cùng hiểu và cùng giúp.
Bình sữa, răng miệng và giấc ngủ
- Không để bé ngậm bình đi ngủ. AAP cho biết đường có trong sữa công thức và sữa mẹ đọng lại trên răng, dễ gây sâu răng. AAP gợi ý nếp "đánh răng, đọc sách, đi ngủ" sau cữ bú cuối cùng. Xem thêm bài đánh răng cho bé.
- Không dùng bình hay cốc sữa để dỗ con mỗi khi con quấy (AAP).
- Chuyển dần sang cốc quanh 12 tháng: AAP khuyên bắt đầu chuyển từ bú mẹ hoặc bú bình sang cốc vào khoảng 1 tuổi. NHS cho biết từ 1 tuổi nên hạn chế bú bình.
- Không cho gì khác ngoài sữa hoặc nước vào bình, không thêm đường, bột ngũ cốc (NHS).
Khi nào nên tạm hoãn
- Con đang ốm, đang mọc răng, hoặc vừa có thay đổi lớn như bắt đầu đi nhà trẻ, chuyển nhà, có em. Raising Children cho biết những lúc như vậy bé có thể cần bú nhiều hơn để được an ủi. NHS cũng nhắc đợt tăng trưởng, mọc răng, ốm đều ảnh hưởng giấc ngủ của bé.
- Bé tăng cân chậm, sinh non hoặc có vấn đề sức khoẻ: hỏi bác sĩ trước.
- Mẹ muốn giữ nguồn sữa khi bé chưa đủ 12 tháng.
Nếu sau khi bỏ cữ đêm mà con vẫn hay thức, hãy đọc thêm bài luyện ngủ cho bé.
Khi nào cần đưa con đi khám
Hẹn khám bác sĩ khi
- Bé không tăng cân hoặc sụt cân, bú kém, ăn kém kéo dài.
- Bé ít tã ướt hơn hẳn mọi khi.
- Răng có đốm trắng đục hoặc vệt nâu: đưa con đi khám nha khoa.
- Bố mẹ lo lắng về bất kỳ triệu chứng nào của con (NHS).
Gọi cấp cứu 115 ngay nếu con
Theo danh sách của NHS cho trẻ dưới 5 tuổi:
- Thở rất nhanh, khó thở, thở rên hoặc rút lõm bụng khi thở.
- Da, môi hoặc lưỡi tím tái, xám, nhợt hay loang lổ.
- Li bì, khó đánh thức hoặc không đánh thức được; khóc yếu, the thé hoặc khóc không dứt.
- Không đi tiểu trong 12 giờ qua.
- Co giật; phát ban không mất khi ấn.
Câu hỏi thường gặp
Cai sữa đêm có làm mất sữa mẹ không?
Raising Children cho biết cai đêm cho bé bú mẹ trước 12 tháng có thể làm giảm lượng sữa mẹ. Sau 12 tháng, nếu mẹ vẫn cho bú ban ngày thì con vẫn được hưởng lợi ích của sữa mẹ.
Bé 8 tháng đêm dậy bú 2–3 lần có bình thường không?
Theo Raising Children, bé thức dậy ban đêm trong năm đầu là chuyện thường gặp, để bú và cả để được dỗ dành. Nếu con tăng cân tốt và bố mẹ vẫn ổn, không cần vội. Nếu bố mẹ muốn bớt cữ đêm, hãy hỏi bác sĩ và giảm từ từ.
Pha thêm bột vào bình hay dùng sữa "ngủ ngon" có giúp con ngủ suốt đêm?
NHS khuyên không cho bột ngũ cốc, bột gạo hay đường vào bình sữa. Với loại sữa công thức quảng cáo "ngủ ngon", NHS cho biết không có bằng chứng bé dễ ngủ hơn hay ngủ lâu hơn khi uống loại này.
Nguồn tham khảo
- Raising Children Network – Night weaning & phasing out night feeds
- AAP, HealthyChildren.org – Amount and Schedule of Baby Formula Feedings
- NHS – Helping your baby to sleep
- AAP, HealthyChildren.org – How to Prevent Tooth Decay in Your Baby
- NHS – Drinks and cups for babies and young children
- NHS – Is your baby or toddler seriously ill?
Bài viết liên quan
Sức khoẻ & dinh dưỡngCác loại trị liệu cho trẻ: vật lý, hoạt động và âm ngữ trị liệu
Vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và âm ngữ trị liệu cho trẻ khác nhau thế nào, giúp con điều gì, khi nào cần? Giải thích theo AAP, CDC, ASHA cho bố mẹ Việt.
Sức khoẻ & dinh dưỡngTrẻ bị bẹp đầu, méo đầu và vẹo cổ: cách phòng và khi nào cần khám
Trẻ sơ sinh bị bẹp đầu, méo đầu, vẹo cổ có sao không? Cách phòng bằng nằm sấp, đổi tư thế, vì sao không dùng gối chống bẹp đầu và khi nào cần cho bé đi khám.
Sức khoẻ & dinh dưỡngKhe hở môi, vòm miệng ở trẻ: cho bé bú và hành trình điều trị
Khe hở môi, vòm miệng (sứt môi, hở hàm ếch) ở trẻ: vì sao xảy ra, cách cho bé bú, các mốc phẫu thuật, thính lực, lời nói và khi nào cần đưa bé đi khám ngay.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
