Cho trẻ soi gương có sao không? Lợi ích của trò chơi gương

Cho trẻ soi gương có sao không? Bé thích nhìn mình trong gương từ khoảng 6 tháng theo CDC. Lợi ích, trò chơi gương an toàn tại nhà và lưu ý cho bố mẹ.
Cho trẻ soi gương có sao không?
Trong nhiều gia đình Việt, ông bà vẫn dặn "đừng cho trẻ con soi gương sớm". Đó là một quan niệm dân gian được truyền lại, và các cụ dặn vì thương cháu. Tuy vậy, theo bảng mốc phát triển của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), "thích nhìn mình trong gương" lại chính là một mốc cảm xúc, xã hội bình thường của bé khoảng 6 tháng. Nói cách khác, khi bé cười toe với "em bé trong gương", đó là dấu hiệu bé đang phát triển đúng hướng.
Bố mẹ có thể giải thích nhẹ nhàng với ông bà, và cùng nhau biến chiếc gương thành một món đồ chơi rẻ, an toàn, chơi được rất lâu.
Bé nhìn thấy gì trong gương qua từng giai đoạn?
- Từ sơ sinh: Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cho biết bé mới sinh nhìn rõ nhất ở khoảng cách 20–30 cm và đã thấy được ánh sáng, hình dạng, khuôn mặt, chuyển động. Đến khoảng 2 tháng, CDC ghi nhận bé nhìn mặt bố mẹ và dõi theo khi bố mẹ di chuyển.
- Khoảng 4 tháng: AAP cho biết bé phân biệt màu sắc tốt hơn và đặc biệt thích các hoa văn tròn, cong. Đây là một lý do bé mê khuôn mặt người, nơi có đầy những đường tròn và cong. CDC ghi nhận bé ở tuổi này nhìn, cử động hoặc phát ra âm thanh để thu hút sự chú ý của bố mẹ.
- Khoảng 6 tháng: bé nhận ra người quen, cười thành tiếng và thích nhìn mình trong gương (CDC). Lúc này bé chưa biết đó là chính mình, mà thường đối xử với hình ảnh như một bạn nhỏ khác.
- Khoảng 9 tháng: bé thể hiện nhiều nét mặt như vui, buồn, giận, ngạc nhiên (CDC). Gương giúp bé "thấy" được những nét mặt ấy.
- Khoảng 18 tháng: theo AAP, bé nói được tên mình và cũng vào khoảng thời gian này, bé nhận ra hình ảnh của mình trong gương. Đây là một bước quan trọng của ý thức về bản thân. Xem thêm bài tự ý thức bản thân ở trẻ.
Vì sao trò chơi với gương có ích?
Bé sinh ra đã thích nhìn mặt người. Gương cho bé thêm một khuôn mặt để quan sát, và khi bố mẹ ngồi cạnh, bé thấy cùng lúc hai khuôn mặt cử động, phản hồi lẫn nhau. Trung tâm Phát triển Trẻ em của Đại học Harvard gọi kiểu qua lại này là "giao và đáp" (serve and return): bé bi bô, cử chỉ, người lớn đáp lại bằng ánh mắt, lời nói, cái ôm. Theo Harvard, những trao đổi như vậy giúp xây dựng và củng cố các kết nối trong não, nền tảng cho giao tiếp và kỹ năng xã hội. Harvard cũng nói việc gọi tên điều bé đang thấy, đang làm, đang cảm thấy giúp tạo kết nối ngôn ngữ, ngay cả trước khi bé biết nói.
Trang thông tin AboutKidsHealth của Bệnh viện Nhi SickKids (Canada) gợi ý cho bé 9–12 tháng chơi ú òa và chơi trước gương để gọi tên các bộ phận cơ thể. Ngoài ra, một chiếc gương đặt đúng chỗ còn giúp bé có lý do để ngóc đầu, với tay, xoay người.
Gợi ý trò chơi gương tại nhà
0–6 tháng: gương cho giờ nằm sấp
- Gợi ý của Agoliva: dựng một chiếc gương an toàn cho trẻ (loại không vỡ) trên thảm, trước mặt bé khi bé tập nằm sấp. Nhiều bé chịu ngóc đầu lâu hơn khi có "bạn" trước mặt.
- Bế bé đứng trước gương lớn trong nhà, nói chuyện với bé qua gương: "Mẹ đây! Con đâu nhỉ?". Đợi một chút để bé "đáp lại" bằng nụ cười hay tiếng ư a.
6–12 tháng: ú òa và gọi tên
- Ú òa trước gương: che gương bằng chiếc khăn sữa rồi mở ra: "Ú òa, em bé đây rồi!". Bé vừa vui vừa tập ghi nhớ điều sắp xuất hiện.
- Gọi tên bộ phận cơ thể: chạm vào mũi bé và nói "mũi", rồi chỉ vào mũi trong gương. Làm tương tự với mắt, tai, miệng, tay. Gợi ý này dựa theo hướng dẫn của AboutKidsHealth.
- Làm nét mặt: bố mẹ làm mặt vui, mặt ngạc nhiên, lè lưỡi, rồi chờ xem bé có bắt chước không. Gọi tên cảm xúc: "Bố cười này, bố vui quá!".
- Đổi góc nhìn: Gợi ý của Agoliva: đặt một món đồ chơi phía sau bé để bé thấy nó trong gương, rồi xem bé có quay lại tìm không. Bé lớn hơn sẽ thích thú khi nhận ra món đồ "ở đằng sau".
An toàn khi cho bé chơi với gương
- Chỉ dùng gương không vỡ. Gợi ý của Agoliva: chọn gương dành cho trẻ em làm bằng nhựa hoặc acrylic, viền mềm. Không đưa bé gương thuỷ tinh cầm tay, gương trang điểm hay mảnh gương rời.
- Gương lớn phải cố định chắc. Gợi ý của Agoliva: gương đứng hay gương treo tường trong phòng ngủ, phòng khách cần được bắt vít chắc chắn, vì bé sắp bò, sắp vịn đứng có thể kéo đổ.
- Không treo gương hay đồ vật trong cũi. Chỗ ngủ của bé nên để trống. Xem thêm bài ngủ an toàn cho bé.
- Luôn có người lớn bên cạnh khi bé chơi, nhất là lúc nằm sấp.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
Hãy trao đổi với bác sĩ nhi nếu bạn thấy:
- Khoảng 2 tháng, bé không nhìn mặt bố mẹ, hoặc không dõi theo khi bố mẹ di chuyển.
- Theo AAP, đến khoảng 3 tháng, bé chưa dõi theo được vật chuyển động hoặc chưa giao tiếp bằng mắt ổn định.
- Sau 4 tháng, mắt bé vẫn thường xuyên lác vào trong hoặc lệch ra ngoài (AAP cho biết điều này thường không bình thường sau 4 tháng).
- Khoảng 6 tháng, bé chưa nhận ra người quen, ít cười, ít hứng thú với khuôn mặt.
- Bé mất đi kỹ năng đã từng có.
CDC khuyên đừng "chờ xem". Nếu lo lắng, hãy hỏi bác sĩ về sàng lọc phát triển. Bạn có thể đối chiếu thêm với bài bé 6 tháng tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh soi gương có bị giật mình, chậm nói không?
Các nguồn y khoa chúng tôi tham khảo (CDC, AAP) không đề cập rằng soi gương gây chậm nói hay ảnh hưởng xấu. Ngược lại, CDC xếp việc bé thích nhìn mình trong gương vào mốc phát triển bình thường khoảng 6 tháng.
Bé mấy tháng thì nhận ra mình trong gương?
Theo AAP, bé thường nhận ra hình ảnh của chính mình trong gương vào khoảng 18 tháng, cùng lúc với việc nói được tên mình. Trước đó, bé coi hình trong gương là một bạn nhỏ khác.
Có nên treo gương trên cũi cho bé ngắm?
Không nên. Chỗ ngủ của bé nên trống trải, không treo đồ. Hãy để gương ở góc chơi trên sàn, nơi bé chơi khi thức và có người lớn trông.
Nguồn tham khảo
- CDC – Milestone checklists: 2 months, 4 months, 6 months, 9 months
- AAP, HealthyChildren.org – Social Development: 1 Year Olds
- AAP, HealthyChildren.org – Infant Vision Development: What Can Babies See?
- SickKids, AboutKidsHealth – Sensory development and suggestions for babies: The first 18 months
- Harvard Center on the Developing Child – Serve and Return
Bài viết liên quan
Nhận thức & vui chơiTrẻ hay tò mò, hỏi "tại sao": nuôi dưỡng tính tò mò cho bé 1–3 tuổi
Trẻ 1–3 tuổi cái gì cũng sờ, cũng hỏi "tại sao"? Tính tò mò của trẻ theo từng mốc tuổi (CDC, AAP), trò chơi khám phá tại nhà và cách giữ con an toàn.
Nhận thức & vui chơiĐồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ đồ có sẵn trong nhà
Đồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ thùng carton, chai nhựa, nồi niêu: AAP nói đồ chơi đơn giản là tốt nhất. Ý tưởng trò chơi và cách làm cho an toàn.
Nhận thức & vui chơiPhát triển giác quan cho trẻ: bé cảm nhận thế giới thế nào?
Phát triển giác quan cho trẻ từ sơ sinh đến 18 tháng: xúc giác, thính giác, khứu giác, vị giác và thăng bằng phát triển ra sao, trò chơi giác quan an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
