Bé 6 tháng tuổi: tập ngồi, cười giòn và bắt đầu ăn dặm

Bé 6 tháng tuổi lật sấp sang ngửa, ngồi chống tay, cười giòn và sẵn sàng ăn dặm. Mốc CDC, cách bắt đầu bữa ăn đầu tiên, giờ ngủ, trò chơi và lưu ý an toàn.
Bé 6 tháng tuổi: nửa năm đầu đời và một chặng mới
Tròn nửa năm, bé 6 tháng tuổi đã khác hẳn em bé đỏ hỏn ngày nào: biết lật, biết ngồi chống tay nhìn quanh, cười thành tiếng giòn tan và nhận ra ai là người quen. Tháng này cũng đánh dấu một cột mốc cả nhà chờ đợi: bữa ăn dặm đầu tiên. Từ đây, chiếc bát, chiếc thìa và cả bàn ăn gia đình bắt đầu trở thành “lớp học” mới của con.
Bé 6 tháng tuổi làm được gì? Mốc phát triển theo CDC
Sáu tháng là một mốc trong bảng theo dõi của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC). Đây là những việc phần lớn trẻ làm được ở tuổi này; nếu con chưa làm được một vài điều, hãy quan sát thêm và nói với bác sĩ, đừng tự so sánh con với “con nhà người ta”.
Vận động
- Lật từ sấp sang ngửa.
- Nằm sấp chống thẳng tay, nâng ngực lên cao.
- Khi ngồi, chống hai tay xuống để đỡ mình.
Ngồi vững hoàn toàn không cần đỡ là mốc CDC đặt ở khoảng 9 tháng, nên lúc này con ngồi còn chao đảo, cần chống tay là chuyện bình thường. Bài bé mấy tháng biết lẫy, biết ngồi giải thích thêm về khoảng dao động giữa các bé.
Ngôn ngữ và giao tiếp
- Thay phiên phát âm với bố mẹ, như đang trò chuyện.
- Thổi “phì phì” bằng môi và lưỡi.
- Ré lên những tiếng cao, the thé khi phấn khích.
Cảm xúc – xã hội
- Nhận ra người quen.
- Thích ngắm mình trong gương.
- Cười thành tiếng.
Nhận thức
- Cho đồ vật vào miệng để khám phá.
- Với tay lấy món đồ chơi mình muốn.
- Mím môi lại để cho thấy mình không muốn ăn nữa.
Mốc cuối cùng rất đáng chú ý ở tháng ăn dặm: con đã có cách “nói” với bố mẹ rằng mình no. Tôn trọng tín hiệu ấy là bước đầu giúp con ăn uống thoải mái về lâu dài.
Bắt đầu ăn dặm và giấc ngủ của bé 6 tháng
Bữa ăn đầu tiên
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị từ tròn 6 tháng, trẻ bắt đầu được ăn thức ăn bổ sung an toàn, đủ chất, đồng thời tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cũng khuyên tiếp tục cho con bú mẹ sau khi bắt đầu ăn dặm, chừng nào mẹ và con còn muốn. Nghĩa là sữa vẫn rất quan trọng; bữa ăn dặm lúc đầu là để con tập làm quen.
Trước khi đút thìa đầu tiên, hãy xem con đã có các dấu hiệu sẵn sàng mà AAP nêu chưa: ngồi được trên ghế ăn có tựa và giữ đầu vững; há miệng, với tay khi thấy đồ ăn; đưa được thức ăn từ thìa vào trong để nuốt. Nếu con cứ đẩy thức ăn ra, AAP cho rằng có thể con cần thêm thời gian, bố mẹ thử lại sau vài hôm.
Với nhà mình, cháo rây hay bột gạo loãng nấu chín kỹ thường là lựa chọn quen thuộc của ông bà. Bài bắt đầu ăn dặm hướng dẫn chi tiết cách chọn món, độ đặc và lượng ăn từng tuần.
Ngủ
Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (AASM) và WHO đều khuyến nghị trẻ ở tuổi này ngủ 12–16 giờ mỗi ngày, tính cả các giấc ngày. Lịch sinh hoạt có thêm bữa ăn dặm là dịp tốt để sắp xếp một nếp ngày đều đặn: thức dậy, bú, chơi, ăn, ngủ trưa theo giờ gần giống nhau mỗi ngày.
Chơi gì với bé 6 tháng tuổi?
Gợi ý của Agoliva, dùng đồ sẵn trong nhà:
- “Tổ gối” tập ngồi. Đặt con ngồi giữa vòng gối mềm trên thảm, bày vài món đồ chơi phía trước. Con tập nghiêng người, với lấy và giữ thăng bằng; gối đỡ khi con đổ. Người lớn luôn ngồi cạnh.
- Rơi rồi, nhặt nào! Khi con ngồi ghế ăn và làm rơi chiếc thìa nhựa, nhặt lên đưa lại và nói “Rơi rồi! Mẹ nhặt nhé”. Con sẽ cố tình thả nhiều lần, đó là con đang thử nghiệm nguyên nhân và kết quả.
- Nhún nhảy trên đùi bố. Bố đỡ chắc dưới hai nách, để chân con chạm đùi mình, con sẽ tự nhún. Vừa nhún vừa hát “Kìa con bướm vàng”. Con cảm nhận sức nặng dồn lên chân, chuẩn bị cho những tháng tập đứng.
- Sách tranh con vật quê. Lật cuốn sách tranh hay tờ lịch cũ có hình con trâu, con gà, con vịt; chỉ vào từng con và giả tiếng kêu “ò ó o”, “cạp cạp”. Đọc cho con mỗi ngày, dù chỉ vài trang.
- Ai đây nhỉ? Mở album ảnh gia đình, chỉ và gọi: bà nội, ông ngoại, cô Út. Khi người đó gọi video hay đến chơi, nhắc lại tên. Con đang học nhận ra người quen, trò này giúp con nối tên với khuôn mặt.
WHO khuyên trẻ dưới 1 tuổi được vận động nhiều lần mỗi ngày, chủ yếu qua chơi trên sàn, và không bị giữ trong xe đẩy, ghế ăn hay địu quá 1 giờ liền.
An toàn: ăn dặm, tắm rửa và những cú lật
- Chống hóc khi ăn: thức ăn đầu tiên phải mịn, mềm; không cho con ăn khi đang nằm, đang khóc hay đang bò chơi. Luôn có người lớn ngồi cạnh. Hỏi bác sĩ về những thực phẩm dễ gây hóc ở tuổi này.
- Ghế ăn có dây đai, cài mỗi lần ngồi; đặt ghế xa bàn, tường để con không đạp ngã.
- Giờ tắm: AAP nhắc trẻ có thể đuối nước chỉ trong một, hai phân nước, nhanh và lặng lẽ. Không rời con dù vài giây, không giao con cho anh chị nhỏ trông, và thử nước bằng cổ tay trước khi cho con vào. Chậu, xô nước trong nhà tắm nên đổ hết sau khi dùng.
- Bỏng: bát cháo, cốc sữa nóng để xa mép bàn; thử độ ấm thức ăn trước khi đút.
- Ngủ ngửa và chỗ ngủ trống vẫn là nguyên tắc dù con đã lật thành thạo.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
Hãy trao đổi với bác sĩ nhi nếu khoảng 6 tháng mà con:
- Chưa lật được từ sấp sang ngửa, hoặc chưa ngồi chống tay được khi được đặt ngồi.
- Không với tay lấy đồ, không cho đồ vật vào miệng.
- Không cười thành tiếng, không tỏ ra nhận ra người thân.
- Không phát âm qua lại khi được nói chuyện.
- Mất kỹ năng đã từng có.
- Ăn dặm thường xuyên bị sặc, ho, khó nuốt, hoặc nổi mẩn, nôn sau khi ăn món mới.
CDC gợi ý khi đi khám, bố mẹ kể cho bác sĩ những gì con thích làm, điều mình lo, và hỏi về sàng lọc phát triển. Đây cũng là dịp tốt để hỏi trạm y tế hoặc bác sĩ về lịch tiêm chủng và khám định kỳ của con trong nửa năm tới.
Câu hỏi thường gặp
Bé 6 tháng tuổi ăn dặm mấy bữa một ngày?
Lúc mới bắt đầu, mục tiêu là làm quen chứ chưa phải ăn no. Bắt đầu với một bữa nhỏ mỗi ngày, quan sát con, rồi tăng dần; sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng chính. Chi tiết từng tuần có trong bài bắt đầu ăn dặm ở trên.
Bé 6 tháng tuổi chưa ngồi vững có sao không?
Không đáng lo. CDC kỳ vọng ở 6 tháng bé ngồi có chống tay; ngồi vững không cần đỡ là mốc khoảng 9 tháng.
Bé 6 tháng đã ăn dặm, có cần cho uống nước không?
Câu này nên hỏi bác sĩ của con, vì lượng nước phụ thuộc vào cách ăn, thời tiết và việc con bú mẹ hay bú bình. Sữa vẫn cung cấp phần lớn nước cho con ở giai đoạn này.
Đọc lại bé 5 tháng tuổi, hoặc xem tiếp bé 7 tháng tuổi.
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: Your Baby By Six Months
- WHO – Breastfeeding
- AAP, HealthyChildren.org – Starting Solid Foods
- AASM – Recommended Amount of Sleep for Pediatric Populations, J Clin Sleep Med 2016
- WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
- AAP, HealthyChildren.org – Infant Water Safety
Bài viết liên quan
Phát triển theo thángBé 36 tháng (tròn 3 tuổi): mốc phát triển và hành trang vào lớp mầm
Bé 36 tháng tuổi, tròn 3 tuổi: trò chuyện qua lại, nhập vai siêu nhân, vẽ vòng tròn, chơi cùng bạn. Đủ mốc CDC 3 tuổi, ăn ngủ, trò chơi và chuẩn bị đi lớp.
Phát triển theo thángBé 35 tháng tuổi: nói rõ hơn, hiểu "lát nữa" và tập tự phục vụ
Bé 35 tháng tuổi nói rõ hơn để người ngoài hiểu, bắt đầu hiểu "hôm qua", "lát nữa" và muốn tự đánh răng, mặc áo. Mốc CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Phát triển theo thángBé 34 tháng tuổi: tập dùng lời thay cáu giận, mê phụ việc nhà
Bé 34 tháng tuổi bắt đầu nói ra điều mình muốn thay vì ăn vạ, làm theo yêu cầu 2–3 bước và thích phụ việc nhà. Mốc theo CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
