🌱 Agoliva sắp ra mắt. Đăng ký sớm để nhận ưu đãi cho những gia đình đầu tiên.
🌱 Đăng ký sớm, miễn phí
Phát triển theo tháng

Bé 18 tháng tuổi (1 tuổi rưỡi): mốc phát triển và lần khám quan trọng

Agoliva · 13/11/2026 · 7 phút đọc · 1–2 tuổi

Bé 18 tháng tuổi (1 tuổi rưỡi): mốc phát triển và lần khám quan trọng – Agoliva

Bé 18 tháng tuổi (1 tuổi rưỡi) cần làm được gì theo CDC? Đi, nói, chơi, cơn ăn vạ đầu tiên, lần sàng lọc phát triển và tự kỷ, cùng gợi ý chơi và ăn ngủ.

Một tuổi rưỡi: con đã là một "người nhỏ" thực thụ

Nhìn con đi vững trên sân, cầm cốc uống nước, chỉ chú chim trên cây rồi quay lại nhìn mẹ như muốn nói "mẹ xem kìa", bố mẹ sẽ thấy con đã lớn đến thế nào. Bé 18 tháng tuổi đang ở một mốc theo dõi quan trọng: đây là một trong những tuổi mà các tổ chức nhi khoa khuyên sàng lọc phát triển cho mọi trẻ. Tháng này cũng có thể là tháng con lần đầu ăn vạ "ra trò".

Bé 18 tháng tuổi làm được gì?

18 tháng là một mốc chính thức trong bảng "Learn the Signs. Act Early." của CDC (bản 2022). Các mục dưới đây là việc ít nhất 75% trẻ làm được ở tuổi này, nên nếu con chưa làm được, bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ thay vì chờ.

Vận động

  • Đi mà không cần vịn ai hay vật gì.
  • Vẽ nguệch ngoạc.
  • Uống cốc không nắp, đôi khi còn đổ.
  • Tự bốc thức ăn bằng ngón tay; cố dùng thìa.
  • Trèo lên, trèo xuống sofa hay ghế không cần giúp.

Ngôn ngữ và giao tiếp

  • Cố nói ba từ trở lên ngoài "ba", "mẹ".
  • Làm theo lời dặn một bước mà không cần cử chỉ, như đưa đồ chơi khi nghe "Đưa cho mẹ".

AAP cho biết đến khoảng 24 tháng trẻ bắt đầu nói câu hai từ ("bế con", "uống nước"). Ở 18 tháng, nhiều bé vẫn chủ yếu nói từ đơn kèm cử chỉ, và điều đó bình thường.

Cảm xúc và xã hội

  • Đi ra xa bố mẹ nhưng ngoái lại để chắc bố mẹ vẫn ở gần.
  • Chỉ tay để cho bố mẹ xem điều gì thú vị.
  • Chìa tay cho bố mẹ rửa.
  • Cùng bố mẹ xem vài trang sách.
  • Giúp mặc quần áo bằng cách xỏ tay vào ống áo hoặc nhấc chân lên.

Nhận thức

  • Bắt chước việc nhà, như cầm chổi quét nhà.
  • Chơi đồ chơi theo cách đơn giản, như đẩy ô tô đồ chơi.

Mỗi bé một nhịp: có bé đã chạy lon ton, có bé mới đi vững. Bảng mốc giúp phát hiện sớm khi cần hỗ trợ, không phải để so con với "con nhà người ta".

Lần khám 18 tháng: sàng lọc phát triển và tự kỷ

Theo CDC, Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyến nghị sàng lọc phát triển cho mọi trẻ ít nhất ở 9, 18 và 30 tháng, và sàng lọc rối loạn phổ tự kỷ ở 18 và 24 tháng, trong các lần khám định kỳ. Sàng lọc thường là một bộ câu hỏi chuẩn hoá bố mẹ trả lời về những gì con làm được; nó không phải chẩn đoán, mà giúp phát hiện sớm trẻ cần đánh giá thêm.

Ở Việt Nam, lịch khám sức khoẻ định kỳ và sàng lọc có thể khác nhau giữa nơi này nơi khác. Bố mẹ có thể hỏi trạm y tế phường, xã, hoặc phòng khám nhi về khám phát triển và các mũi tiêm nên làm quanh 18 tháng. Mang theo sổ theo dõi sức khoẻ, và ghi trước những điều mình băn khoăn.

Ăn và ngủ của bé 1 tuổi rưỡi

  • Bữa ăn: WHO khuyên trẻ 9–23 tháng ăn 3–4 bữa chính và 1–2 bữa phụ, tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn. Con có thể ăn hầu hết món của gia đình, nêm nhạt, thái nhỏ, nấu mềm.
  • Tự lập trong bữa ăn: CDC khuyên cho con tập uống cốc không nắp, tập xúc thìa, ăn cùng cả nhà khi có thể.
  • Giấc ngủ: WHO khuyến nghị trẻ 1–2 tuổi ngủ 11–14 giờ mỗi ngày gồm cả giấc ngày, với giờ ngủ, giờ dậy đều đặn. CDC khuyên giữ nếp sinh hoạt ăn, ngủ đều đặn.
  • Màn hình: WHO không khuyến khích trẻ 1 tuổi xem màn hình thụ động; CDC khuyên trước 2 tuổi chỉ dùng màn hình để gọi video với người thân.

Chơi gì với bé 18 tháng tuổi?

  • Nồi cơm đồ hàng: bày nồi nhỏ, bát, thìa, vài quả nhựa; mẹ "nấu canh", mời con "nếm". CDC khuyến khích chơi giả vờ và thay phiên ở tuổi này. Con học trình tự, học từ và học tưởng tượng. Bài các kiểu chơi của trẻ giải thích thêm vì sao chơi giả vờ quan trọng.
  • Kể tranh bằng từ đơn giản: CDC gợi ý đọc sách tranh và mô tả hình bằng từ đơn giản. Chỉ con mèo, nói "Mèo. Mèo đang ngủ", rồi hỏi "Con chó đâu nhỉ?" để con chỉ.
  • Lăn bóng đổi lượt: bố lăn, con đẩy lại; thêm lời "Lượt của con, lượt của bố". CDC gợi ý các trò luân phiên như lăn bóng, đập bong bóng xà phòng.
  • Hỏi câu đơn giản, cho hai lựa chọn: "Con muốn đọc sách con gà hay sách con cá?". CDC khuyên hỏi con những câu đơn giản về điều con thấy và cho con chọn giữa hai thứ.
  • Kéo – đẩy ngoài trời: ở công viên hay sân chung cư, cho con kéo xe đồ chơi có dây, đẩy xe đẩy búp bê. WHO khuyên trẻ 1–2 tuổi vận động ít nhất 180 phút mỗi ngày, rải rác trong ngày.

Cơn ăn vạ đầu đời và chuyện an toàn

NHS (Hệ thống Y tế Anh) cho biết ăn vạ thường bắt đầu quanh 18 tháng và rất phổ biến ở trẻ nhỏ, vì con muốn diễn đạt mà chưa đủ lời; mệt, đói, ghen tị hay muốn được chú ý cũng là nguyên nhân. Gợi ý của NHS: tìm xem con có đói, buồn ngủ không; đánh lạc hướng sớm; giữ bình tĩnh và không thay đổi quyết định chỉ để con thôi khóc. CDC thêm: dành cho con một góc yên tĩnh, an toàn để bình tâm lại. Xem bài khủng hoảng tuổi lên 2 khi giai đoạn này kéo dài.

  • Giữ con an toàn khi ăn vạ: nếu con nằm vật xuống sàn, dời đồ cứng, sắc ra xa, ở gần con cho đến khi con dịu lại.
  • Con chạy nhanh hơn bố mẹ nghĩ: luôn nắm tay khi ở gần đường xe máy, bãi đỗ xe, hồ nước công viên.
  • Trèo cao: chắn cầu thang, cửa sổ; không để ghế cạnh cửa sổ, lan can ban công.
  • Thuốc và hoá chất: cất khoá, xa tầm tay, kể cả túi xách của khách đến chơi.

Khi nào nên đưa con đi khám

Theo bảng mốc 18 tháng của CDC, hãy nói với bác sĩ nếu con:

  • Chưa tự đi được khi không vịn.
  • Chưa cố nói ba từ nào ngoài "ba", "mẹ", hoặc không làm theo lời dặn đơn giản.
  • Không chỉ tay để cho bố mẹ xem điều thú vị, ít khoe đồ, ít nhìn mắt.
  • Không bắt chước việc người lớn làm, không quan tâm sách tranh.
  • Mất kỹ năng đã từng có, ở bất kỳ tuổi nào.

CDC khuyên tin vào trực giác, kể cho bác sĩ về con (thói quen, sở thích, tiền sử sinh non nếu có), và nếu vẫn lo thì xin chuyển khám chuyên khoa. Hỗ trợ càng sớm, con càng có lợi. Xem lại bé 17 tháng tuổi và đọc tiếp bé 19 tháng tuổi.

Câu hỏi thường gặp

Bé 18 tháng chưa biết nói có sao không?

Nếu con chưa nói được ba từ nào ngoài "ba", "mẹ", hãy hỏi bác sĩ, vì đây là mốc 18 tháng của CDC. Bác sĩ sẽ xem con có cần sàng lọc hay đánh giá thêm không. Trong lúc chờ, cứ trò chuyện, đọc sách, hát với con mỗi ngày.

Bé 1 tuổi rưỡi ăn vạ, nằm lăn ra đất phải làm sao?

Giữ con an toàn, giữ bình tĩnh, không quát lại và không chiều theo. Khi con dịu, ôm con và gọi tên cảm xúc: "Con giận vì chưa được về". NHS cho biết cơn ăn vạ ít dần khi trẻ lớn và biết nói hơn.

Khám 18 tháng gồm những gì?

Theo khuyến nghị của AAP, lần khám 18 tháng nên có sàng lọc phát triển và sàng lọc tự kỷ bằng công cụ chuẩn hoá, bên cạnh theo dõi tăng trưởng. Hãy hỏi cơ sở y tế nơi con khám về nội dung cụ thể và lịch tiêm chủng.

Bài viết là kiến thức phổ thông, không thay thế lời khuyên của bác sĩ dành riêng cho mẹ và bé. Khi lo lắng, hãy hỏi bác sĩ.
🧸Theo dõi mốc phát triển của bé 18 tháng tuổi trong ứng dụng AgolivaĐánh dấu việc con đã làm được, ghi nhật ký bú, ngủ, tiêm chủng, lưu kỷ niệm của con. Dữ liệu chỉ nằm trong máy bạn. Miễn phí.Mở app ›

Nguồn tham khảo

  • CDC – Important Milestones: Your Child By 18 Months
  • CDC – Developmental Monitoring and Screening
  • AAP, HealthyChildren.org – Language Development: 1 Year Olds
  • NHS – Temper tantrums
  • WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
  • WHO – Infant and young child feeding