Bé 17 tháng tuổi: leo trèo khắp nhà và thích làm “trợ lý” nhỏ

Bé 17 tháng tuổi trèo ghế, vẽ nguệch ngoạc, giơ tay xỏ áo và mê phụ việc nhà. Con đang tiến tới mốc 18 tháng: ăn ngủ, trò chơi, an toàn, dấu hiệu cần đi khám.
Người phụ việc nhiệt tình nhất nhà
Mẹ phơi đồ, con lôi từng chiếc tất ra khỏi chậu đưa cho mẹ. Bố đổ rác, con lũn cũn cầm vỏ hộp sữa đi theo. Bé 17 tháng tuổi có hai niềm đam mê lớn: được "làm giúp" người lớn, và trèo lên bất cứ thứ gì cao hơn mặt sàn. Việc của bố mẹ tháng này là biến cả hai thành cơ hội học, và giữ cho con an toàn.
Bé 17 tháng tuổi làm được gì?
Tháng 17 nằm sát mốc 18 tháng của CDC. Con đang tiến tới mốc 18 tháng: nhiều kỹ năng dưới đây con đã có, một số đang tập. Bé này nhanh vận động, bé kia nhanh lời nói, đều là bình thường trong một khoảng rộng.
Vận động
- Đi không cần vịn, ngày càng tự tin hơn trên sân, trên vỉa hè.
- Trèo lên và trèo xuống sofa, ghế không cần ai giúp (mốc 18 tháng).
- Cầu thang hấp dẫn con, nhưng con cần người lớn nắm tay. CDC đặt mốc "đi lên vài bậc thang (không phải bò), có hoặc không có người giúp" ở 2 tuổi.
- Cầm bút sáp vẽ nguệch ngoạc, thường bằng cả cánh tay; uống cốc không nắp, cố xúc thìa (mốc 18 tháng).
Ngôn ngữ và giao tiếp
- Hướng tới 18 tháng, con cố nói ba từ trở lên ngoài "ba", "mẹ". Con cũng dùng tiếng gọi, ánh mắt và cử chỉ để kéo bố mẹ lại chơi cùng.
- Làm theo lời dặn một bước mà không cần cử chỉ, như "Con lấy dép cho bố".
Cảm xúc và xã hội
- Giúp mặc quần áo bằng cách xỏ tay vào ống áo, nhấc chân lên (mốc 18 tháng của CDC). Thay đồ bỗng dễ hơn hẳn, trừ những hôm con muốn tự làm.
- Chìa tay cho bố mẹ rửa, cùng xem vài trang sách (mốc 18 tháng).
- Đi ra xa một chút để khám phá rồi ngoái lại xem bố mẹ còn ở đó không.
Nhận thức
- Bắt chước việc nhà như quét, lau (mốc 18 tháng).
- Con biết đồ vật vẫn còn đó dù bị khuất: đồ chơi lăn vào gầm giường, con cúi xuống tìm chứ không quên ngay như hồi bé.
Bữa ăn, đồ uống và giấc ngủ
- Ăn: WHO khuyên trẻ 9–23 tháng ăn 3–4 bữa chính, 1–2 bữa phụ, thức ăn đa dạng, độ thô tăng dần. Ở tuổi này nhiều bé đã ăn cơm nát với thức ăn thái nhỏ của gia đình.
- Sữa: bú mẹ vẫn được WHO khuyến khích đến 2 tuổi hoặc hơn. Nếu dùng sữa bò, AAP gợi ý sữa nguyên kem cho trẻ 12–24 tháng, khoảng 2 cốc (chừng 480 ml) mỗi ngày, kèm 1–4 cốc nước lọc.
- Sữa công thức cho trẻ tập đi: AAP cho rằng các loại này không cần thiết và không có lợi thế dinh dưỡng so với một chế độ ăn cân đối với đa số trẻ. Nếu con có vấn đề về tăng cân hay dị ứng, bác sĩ sẽ tư vấn riêng.
- Ngủ: 11–14 giờ trong 24 giờ, tính cả giấc ngày (WHO). Một ngày "làm việc" nhiều khiến con mệt; giờ đi ngủ đều đặn giúp con không quấy tối.
Chơi gì với bé 17 tháng tuổi?
- Phụ bếp an toàn: cho con rửa rau trong chậu nước nhỏ, bỏ rau đã nhặt vào rổ, cầm vỏ rau đi bỏ thùng rác. CDC gợi ý để trẻ tham gia việc nhà đơn giản. Con học làm theo chỉ dẫn và thấy mình có ích. Bài con làm việc nhà có thêm việc phù hợp từng tuổi.
- Bức tranh khổ lớn: trải tờ giấy báo cũ hoặc giấy gói hàng to xuống sàn, đưa con bút sáp to, cùng vẽ những vòng tròn, đường ngoằn ngoèo. Vẽ trên sàn giúp con dùng cả cánh tay, rất hợp với giai đoạn này.
- Trốn và tìm đồ: giấu chiếc xe đồ chơi sau gối khi con đang nhìn, rồi giấu ở chỗ thứ hai khó hơn. Con luyện trí nhớ và sự kiên nhẫn. Xem thêm bài trốn tìm và ghi nhớ.
- Cầu thang có người dắt: nếu nhà có cầu thang, nắm một tay con, tay kia con bám tay vịn, đi lên vài bậc rồi xuống bằng cách quay lưng bò lùi. Chỉ tập khi có người lớn sát bên.
- Mặc đồ cho búp bê: đưa con chiếc áo cũ của em bé và một con búp bê, cùng "mặc áo, cởi áo". Con tập tay, tập trình tự, và học từ "tay, chân, đầu".
Giữ an toàn cho "nhà leo núi"
- Cầu thang và cửa sổ: AAP khuyên dùng cửa chắn cầu thang, lắp chắn cửa sổ ở tầng trên, không để ghế cạnh bàn, bệ bếp, cửa sổ. Ban công chung cư cần được kiểm tra kỹ.
- Bếp: con thích đứng cạnh bố mẹ khi nấu. AAP khuyên để con ra khỏi bếp khi đang nấu; khi cho con "phụ bếp", chỉ làm ở bàn thấp, xa bếp lửa, nồi canh, ấm nước nóng.
- Thuốc, hoá chất: dùng nắp an toàn, cất cao, khoá. Nếu con nuốt phải, không tự gây nôn, gọi 115 hoặc đến cơ sở y tế.
- Nước: AAP nhắc không bao giờ để trẻ một mình gần nước dù chỉ chốc lát; trẻ có thể đuối nước trong lớp nước chưa tới 5 cm. Chậu rửa rau sau khi chơi cũng phải đổ đi.
- Trên xe: AAP khuyên ngồi ghế ô tô quay mặt về sau, ở ghế sau, càng lâu càng tốt.
Khi nào cần đưa con đi khám
- Con chưa tự đi, chỉ đi khi vịn.
- Con chưa nói được từ nào có nghĩa, không chỉ tay để cho bố mẹ xem thứ gì.
- Con không làm theo lời dặn đơn giản, không bắt chước việc người lớn làm.
- Con mất kỹ năng đã có, hoặc bố mẹ thấy "có gì đó không ổn".
CDC khuyên không chờ đợi; hãy nói với bác sĩ và hỏi về sàng lọc phát triển. Mốc khám 18 tháng sắp đến: bố mẹ có thể hỏi trạm y tế hoặc phòng khám nhi về lịch khám và tiêm chủng phù hợp. Xem lại bé 16 tháng tuổi và chuẩn bị cho bé 18 tháng tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Bé 17 tháng chưa nói, chỉ chỉ tay thì có sao không?
Chỉ tay là giao tiếp, và là tín hiệu tốt. Mỗi lần con chỉ, hãy nói tên đồ vật bằng câu ngắn rồi chờ con thử nói lại. CDC đặt mốc nói ba từ trở lên ở 18 tháng; nếu đến lúc đó con vẫn chưa có từ nào, hãy hỏi bác sĩ.
Bé 17 tháng tự xúc ăn được chưa?
Nhiều bé đang tập: CDC ghi "cố dùng thìa" ở 18 tháng và "ăn bằng thìa" ở 2 tuổi. Cho con thìa riêng, chấp nhận rơi vãi, người lớn xúc giúp phần còn lại.
Con trèo lên bàn ghế suốt, có nên cấm?
Trèo là nhu cầu vận động. Thay vì cấm hẳn, hãy chỉ cho con chỗ được trèo (đệm, ghế đẩu thấp, sân chơi) và dời đồ đạc khỏi cửa sổ, bệ bếp.
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: Your Child By 18 Months
- CDC – Important Milestones: Your Child By Two Years
- AAP, HealthyChildren.org – Safety for Your Child: 1 to 2 Years
- AAP, HealthyChildren.org – Recommended Drinks for Young Children Ages 0-5
- WHO – Infant and young child feeding
- WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
Bài viết liên quan
Phát triển theo thángBé 36 tháng (tròn 3 tuổi): mốc phát triển và hành trang vào lớp mầm
Bé 36 tháng tuổi, tròn 3 tuổi: trò chuyện qua lại, nhập vai siêu nhân, vẽ vòng tròn, chơi cùng bạn. Đủ mốc CDC 3 tuổi, ăn ngủ, trò chơi và chuẩn bị đi lớp.
Phát triển theo thángBé 35 tháng tuổi: nói rõ hơn, hiểu "lát nữa" và tập tự phục vụ
Bé 35 tháng tuổi nói rõ hơn để người ngoài hiểu, bắt đầu hiểu "hôm qua", "lát nữa" và muốn tự đánh răng, mặc áo. Mốc CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Phát triển theo thángBé 34 tháng tuổi: tập dùng lời thay cáu giận, mê phụ việc nhà
Bé 34 tháng tuổi bắt đầu nói ra điều mình muốn thay vì ăn vạ, làm theo yêu cầu 2–3 bước và thích phụ việc nhà. Mốc theo CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
