Mẹ bầu cần tiêm những mũi gì? Uốn ván, ho gà, cúm, RSV khi mang thai

Mẹ bầu cần tiêm những mũi gì: uốn ván, ho gà, cúm, RSV tiêm tuần nào theo WHO, ACOG, NHS; mũi nào phải tránh khi mang thai và lịch cụ thể hỏi ai.
Mẹ bầu cần tiêm những mũi gì? Các tổ chức y tế lớn thường nhắc tới bốn nhóm: uốn ván, ho gà (thường gộp với uốn ván và bạch hầu trong một mũi, ở Mỹ gọi là Tdap), cúm và RSV. Mỗi mũi có thời điểm riêng, và các nước không đặt mốc giống nhau. Lịch tiêm cụ thể cho từng mẹ, hãy hỏi bác sĩ sản khoa hoặc cơ sở tiêm chủng nơi mình theo dõi thai.
Tiêm phòng khi mang thai bảo vệ cả hai người: mẹ ít bị bệnh nặng hơn, còn kháng thể của mẹ đi qua nhau thai sang con, che chở bé trong những tuần đầu đời khi bé chưa đủ tuổi tiêm. Bài này tóm tắt những gì WHO, ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ), NHS (Anh) và CDC (Hoa Kỳ) nói.
Vì sao mẹ bầu nên tiêm phòng?
ACOG cho biết vắc xin đã được dùng an toàn cho hàng triệu phụ nữ mang thai trong hơn 60 năm, và tiêm phòng là một trong những việc quan trọng nhất mẹ có thể làm để bảo vệ sức khoẻ của mình và của bé. NHS giải thích khi mang thai, hệ miễn dịch của mẹ thay đổi, nên mẹ khó chống lại một số bệnh nhiễm trùng hơn, ví dụ cúm.
Lợi ích lớn thứ hai là cho em bé. Theo NHS, sau khi mẹ tiêm, cơ thể tạo kháng thể và truyền qua nhau thai sang con. Bé sơ sinh rất dễ bị bệnh nặng vì ho gà hay RSV, mà lại chưa đến tuổi tiêm. Kháng thể từ mẹ giúp lấp khoảng trống đó.
Trong hướng dẫn cập nhật tháng 2/2026, ACOG nhắc rằng thông tin sai lệch về vắc xin đang tăng. Gặp tin đồn trên mạng, mẹ nên hỏi lại bác sĩ thay vì tự quyết.
Tiêm uốn ván khi mang thai: vì sao vẫn quan trọng?
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), uốn ván đặc biệt hay gặp và nặng ở trẻ sơ sinh và phụ nữ mang thai chưa được tiêm đủ vắc xin có thành phần uốn ván. Uốn ván sơ sinh xảy ra khi dụng cụ cắt rốn không vô trùng, hoặc khi đắp vật bẩn lên cuống rốn. Trẻ bị bệnh thường bỏ bú, khóc nhiều rồi co cứng.
WHO cho biết có thể phòng uốn ván sơ sinh bằng cách tiêm vắc xin có thành phần uốn ván cho phụ nữ tuổi sinh đẻ, trong hoặc ngoài thai kỳ, kết hợp sinh nở sạch và chăm sóc rốn đúng cách. WHO khuyến nghị mỗi người nên được tiêm đủ 6 lần vắc xin có thành phần uốn ván từ nhỏ đến tuổi vị thành niên để được bảo vệ lâu dài. Vì vậy, mẹ bầu cần tiêm thêm bao nhiêu mũi sẽ tuỳ vào số mũi đã tiêm trước đây. Vì thế, mẹ hãy mang theo sổ tiêm chủng cũ (nếu có) khi đi khám thai.
NHS ghi vắc xin uốn ván an toàn trong thai kỳ nếu cần tiêm. Ở Anh và Mỹ, uốn ván thường được tiêm chung với ho gà trong một mũi phối hợp, nên mẹ hỏi bác sĩ xem mình nên tiêm mũi đơn hay mũi phối hợp. Cách chăm sóc rốn cho bé sau sinh có ở bài chăm sóc rốn.
Tiêm ho gà cho bà bầu vào tuần nào?
Ho gà có thể rất nguy hiểm với trẻ nhỏ. NHS cho biết phần lớn trẻ nhũ nhi mắc ho gà phải nhập viện, và trẻ nhỏ có thể không có tiếng "rít" đặc trưng mà chỉ ho cơn, khó thở hoặc ngừng thở từng lúc. Triệu chứng ho ở trẻ có ở bài trẻ bị ho.
Về thời điểm tiêm, hai nguồn nêu mốc khác nhau:
- ACOG (Mỹ): tiêm một mũi Tdap trong mỗi lần mang thai, càng sớm càng tốt trong khoảng tuần 27–36.
- NHS (Anh): thường tiêm quanh tuần 20, có thể tiêm từ tuần 16; nên tiêm trước tuần 32 để bé được bảo vệ tốt nhất. Lỡ mốc thì vẫn tiêm muộn hơn được, kể cả sau sinh, nhưng khi đó chủ yếu bảo vệ mẹ và gián tiếp giảm nguy cơ lây cho con.
Hai nguồn thống nhất ở chỗ: lần mang thai nào cũng tiêm lại, kể cả khi mẹ đã tiêm ở lần trước hoặc đã tiêm hồi nhỏ. NHS giải thích miễn dịch cũ có thể đã giảm, không đủ bảo vệ bé. NHS cũng cho biết vắc xin ho gà không phải vắc xin sống nên không thể gây bệnh ho gà cho mẹ hay con. Một nghiên cứu theo dõi khoảng 20.000 phụ nữ đã tiêm, do cơ quan quản lý dược của Anh thực hiện, không thấy bằng chứng về nguy cơ cho thai kỳ hay em bé (NHS).
Bé vẫn cần tiêm ho gà theo lịch của bé sau sinh. Xem bài tiêm chủng cho trẻ.
Tiêm phòng cúm và RSV khi mang thai
Cúm
NHS cho biết phụ nữ mang thai dễ bị biến chứng cúm như viêm phổi và dễ phải nhập viện hơn. ACOG khuyên mẹ có thể tiêm vắc xin cúm ở bất kỳ tam cá nguyệt nào. Mẹ bầu dùng loại tiêm; loại xịt mũi là vắc xin sống nên không dùng khi mang thai (ACOG). Bài bà bầu bị cảm cúm có thêm thông tin về phân biệt cảm lạnh và cúm.
RSV (virus hợp bào hô hấp)
RSV thường chỉ gây cảm lạnh ở người lớn, nhưng theo NHS có thể gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản khiến trẻ nhỏ khó thở, bú kém. Vắc xin RSV cho mẹ bầu giúp bé ít bị RSV nặng trong khoảng 6 tháng đầu. Mốc tiêm lại khác nhau:
- NHS: tiêm từ tuần 28, càng sớm sau mốc này càng tốt, có thể tiêm muộn hơn đến khi chuyển dạ; tiêm quanh năm.
- ACOG và CDC (Mỹ): tiêm trong khoảng tuần 32–36, theo mùa RSV ở Mỹ.
- CDC cho biết phần lớn trẻ chỉ cần một trong hai cách: mẹ tiêm vắc xin khi mang thai, hoặc bé được tiêm kháng thể sau sinh.
Vắc xin RSV cho mẹ bầu chưa chắc có ở mọi nơi. Mẹ hỏi bác sĩ xem ở Việt Nam hiện có lựa chọn nào phù hợp.
Về COVID-19, ACOG khuyên mẹ bầu chưa được tiêm cập nhật nên trao đổi với bác sĩ sản khoa. NHS cho biết có thể tiêm các mũi cúm, ho gà, RSV cùng lúc nếu cần, nhưng đừng trì hoãn mũi nào chỉ để chờ tiêm chung.
Những mũi tiêm phải tránh khi mang thai
ACOG và NHS cùng khuyên tránh vắc xin sống giảm độc lực trong thai kỳ, gồm:
- Sởi, quai bị, rubella (MMR).
- Thuỷ đậu.
- Cúm dạng xịt mũi.
- Một số vắc xin du lịch như sốt vàng, thương hàn dạng uống, lao (BCG) (NHS).
ACOG cho biết vắc xin HPV tuy không phải vắc xin sống nhưng cũng không tiêm khi đang mang thai. NHS lưu ý chưa có bằng chứng vắc xin sống gây dị tật. Nếu mẹ lỡ tiêm một mũi rồi mới biết có thai, đừng hoảng: hãy báo bác sĩ để được tư vấn.
Khi nào cần đi khám hoặc gọi 115?
Sau tiêm, mẹ có thể đau, sưng, đỏ chỗ tiêm, mệt, nhức đầu, sốt nhẹ vài ngày (NHS). Đây là phản ứng thường gặp. Mẹ nên liên hệ bác sĩ nếu:
- Sốt cao, hoặc sốt kéo dài sau tiêm.
- Chỗ tiêm sưng đỏ lan rộng, đau tăng dần.
- Thai máy ít hơn thường ngày (xem bài đếm cử động thai).
Gọi 115 hoặc đến cấp cứu ngay nếu có dấu hiệu dị ứng nặng sau tiêm: khó thở, thở rít, sưng mặt, môi, lưỡi, nổi mẩn toàn thân, choáng váng, ngất. Cũng đi cấp cứu khi ra máu, ra nước âm đạo hoặc đau bụng dữ dội ở bất kỳ thời điểm nào.
Câu hỏi thường gặp
Bầu mấy tháng thì tiêm uốn ván?
Số mũi và thời điểm phụ thuộc vào việc mẹ đã tiêm uốn ván bao nhiêu mũi trước đây (WHO). Ở Anh và Mỹ, uốn ván thường tiêm chung với ho gà: NHS từ tuần 16, quanh tuần 20; ACOG trong khoảng tuần 27–36. Lịch cụ thể, mẹ hỏi cơ sở y tế nơi khám thai.
Tiêm ho gà khi mang thai có ảnh hưởng thai nhi không?
NHS cho biết không có bằng chứng vắc xin ho gà gây hại cho mẹ hay thai; vắc xin không chứa vi khuẩn sống nên không gây bệnh. Tác dụng phụ thường nhẹ như đau, sưng chỗ tiêm vài ngày.
Mang thai lần hai có cần tiêm ho gà lại không?
Có. Cả NHS và ACOG đều khuyên tiêm ho gà trong mỗi lần mang thai để em bé lần này nhận đủ kháng thể.
Bà bầu 3 tháng đầu tiêm phòng cúm được không?
Được. ACOG cho biết mẹ có thể tiêm vắc xin cúm dạng tiêm ở bất kỳ tam cá nguyệt nào. Chỉ tránh loại xịt mũi vì đó là vắc xin sống.
Nguồn tham khảo
- ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) – Vaccine Safety During Pregnancy
- ACOG – ACOG Releases Updated Guidance on Maternal Immunizations, 2/2026
- NHS – Vaccinations in pregnancy
- NHS – Whooping cough vaccination in pregnancy
- CDC – Protecting infants from RSV
- WHO – Tetanus fact sheet
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
