Theo dõi cử động thai: thai máy ít hơn thì làm gì?

Thai máy từ tuần bao nhiêu, có cần đếm cử động thai không và khi thai máy ít hơn mọi ngày thì làm gì. Hướng dẫn mới của NHS và RCOG cho mẹ bầu.
Cử động thai: cách con "nói chuyện" với mẹ
Những cú đạp, cú xoay trong bụng là một trong những dấu hiệu cho thấy con đang khoẻ. Theo NHS (hệ thống y tế công của Anh), thai máy ít đi có thể là dấu hiệu đầu tiên cho thấy con không ổn, và phát hiện sớm giúp bác sĩ kịp kiểm tra, chăm sóc. Vì vậy, theo dõi cử động thai không phải để mẹ thêm lo, mà để mẹ hiểu con và biết lúc nào cần gọi bác sĩ.
Thai máy từ tuần bao nhiêu?
- NHS cho biết phần lớn mẹ bắt đầu cảm nhận con cử động trong khoảng tuần 16 đến tuần 24.
- Theo RCOG, mang thai lần đầu thường cảm nhận được sau tuần 20; mẹ đã từng sinh có thể thấy sớm hơn, từ khoảng tuần 16.
- Ban đầu cảm giác rất nhẹ, như bong bóng, cánh bướm hay một cái lướt qua. Dần dần mẹ sẽ thấy rõ những cú đạp, cú huých, cú lăn.
- RCOG ghi nhận số lần cử động tăng dần đến khoảng tuần 32 rồi giữ tương đối ổn định. Gần ngày sinh, kiểu cử động có thể thay đổi (ít "đạp" mạnh hơn, nhiều "trườn, xoay" hơn) nhưng con không cử động ít đi.
Nếu đến tuần 24 mà mẹ chưa từng cảm nhận con cử động, hãy báo bác sĩ hoặc nữ hộ sinh đang theo dõi thai.
Có cần đếm "10 lần cử động" không?
Trước đây nhiều mẹ được dặn ngồi đếm đủ 10 lần cử động mỗi ngày. Hướng dẫn hiện nay của NHS và RCOG đã khác: không có con số cử động nào được coi là "chuẩn", và RCOG cho biết chưa đủ bằng chứng để khuyên mọi mẹ bầu dùng bảng đếm cử động hằng ngày.
Điều quan trọng nhất là mẹ làm quen với nhịp riêng của con mình: con hay cựa vào lúc nào, mạnh hay nhẹ, kiểu cử động ra sao. Theo RCOG, thai nhi thường cử động nhiều vào buổi chiều và buổi tối. Mỗi bé một khác: có bé hiếu động sau bữa cơm tối, có bé hay "tập thể dục" khi mẹ vừa nằm xuống.
Một vài cách làm quen với nhịp của con (gợi ý của Agoliva, không thay cho hướng dẫn của bác sĩ):
- Mỗi ngày dành vài phút nằm nghiêng, tay đặt lên bụng, vào lúc con hay cựa.
- Để ý những gì làm mẹ khó nhận ra cử động: lúc mẹ bận rộn, đi lại nhiều. RCOG cũng lưu ý nếu bánh nhau nằm ở mặt trước tử cung, mẹ có thể cảm thấy cử động nhẹ hơn.
- Nếu bác sĩ của mẹ hướng dẫn một cách theo dõi cụ thể (vì thai kỳ có nguy cơ riêng), hãy làm theo hướng dẫn đó.
Thai máy ít hơn: khi nào cần đưa mẹ đi khám ngay
Hãy liên hệ bác sĩ, nữ hộ sinh hoặc đến khoa sản ngay lập tức nếu:
- Con cử động ít hơn mọi ngày, yếu hơn, hoặc nhịp cử động thay đổi rõ.
- Mẹ không cảm nhận được con cử động.
- Đến tuần 24 vẫn chưa từng thấy con cử động.
NHS và RCOG đều nhấn mạnh: đừng chờ đến hôm sau, kể cả khi đang nửa đêm. RCOG viết rõ: đừng bao giờ đi ngủ khi đang bỏ qua một sự giảm hay thay đổi cử động của con. Mẹ cũng không nên tự dùng máy nghe tim thai tại nhà để trấn an, vì theo NHS, nghe thấy tim thai không có nghĩa là con đang khoẻ.
Ở bệnh viện, mẹ sẽ được kiểm tra gì?
Theo RCOG, nếu thai từ 28 tuần trở lên, nhịp tim của con thường được theo dõi bằng máy ít nhất 20 phút; mẹ sẽ thấy tim con đập nhanh lên khi con cử động. Bác sĩ có thể cho siêu âm nếu bụng nhỏ hơn dự kiến, mẹ có yếu tố nguy cơ, hoặc kết quả theo dõi bình thường nhưng mẹ vẫn thấy con cử động ít. Phần lớn các lần kiểm tra cho kết quả yên tâm và mẹ được về nhà.
Nếu sau đó con lại cử động ít, hãy quay lại khám lần nữa, dù trước đó mọi thứ bình thường. RCOG khuyên mẹ đừng bao giờ ngại liên hệ cơ sở y tế. Mẹ không làm phiền ai cả.
Những thói quen nhỏ giúp con an toàn hơn
- Ngủ nghiêng từ tuần 28: NHS cho biết nghiên cứu gợi ý nằm ngửa khi đi ngủ sau tuần 28 có thể làm tăng nguy cơ thai chết lưu. Mẹ nằm nghiêng bên nào cũng được; tỉnh dậy thấy mình nằm ngửa thì chỉ cần trở lại nằm nghiêng.
- Không hút thuốc, tránh khói thuốc, không uống rượu bia.
- Đi khám thai đầy đủ theo lịch. Chuẩn bị sẵn từ sớm, xem bài chuẩn bị đi sinh.
Cử động thai cũng là lúc cả nhà gắn kết
Theo NHS, khoảng giữa thai kỳ con đã nghe được tiếng động và giọng nói bên ngoài bụng mẹ. Những lúc con đang đạp là dịp để bố đặt tay lên bụng mẹ, trò chuyện, hát một câu ru cho con. Ông bà cũng có thể cùng "chào" cháu. Việc nhỏ này giúp bố và cả nhà thấy gần con hơn từ trước khi con chào đời, và giúp mẹ có thêm người cùng để ý đến nhịp của con.
Câu hỏi thường gặp
Thai 30 tuần máy ít hơn hôm qua có sao không?
Mẹ nên liên hệ bác sĩ hoặc đến khoa sản ngay để được theo dõi tim thai, không chờ sang hôm sau. Phần lớn trường hợp kết quả bình thường, nhưng kiểm tra sớm vẫn là việc đúng.
Uống nước lạnh, ăn đồ ngọt cho con đạp có được không?
Nếu mẹ thấy con cử động ít hơn, đừng mất thời gian thử các mẹo để "đánh thức" con. Hướng dẫn của NHS và RCOG là liên hệ cơ sở y tế ngay.
Mẹ bầu có cần tải ứng dụng đếm cử động thai không?
Không bắt buộc. RCOG không khuyên dùng bảng đếm cho mọi mẹ. Quan trọng là mẹ biết nhịp bình thường của con và hành động ngay khi nhịp đó thay đổi.
Nguồn tham khảo
- NHS – Your baby's movements
- RCOG (Hiệp hội Sản phụ khoa Hoàng gia Anh) – Your baby's movements in pregnancy
- NHS – What you can do to reduce the risk of stillbirth
- NHS Start for Life – 21 weeks pregnant
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
