Trẻ sơ sinh nhìn thấy gì? Thị giác của bé từ 0 đến 12 tháng

Trẻ sơ sinh nhìn thấy gì, mấy tháng nhìn rõ màu? Mốc thị giác theo AAP và CDC, trò chơi giúp bé tập nhìn tại nhà và dấu hiệu mắt cần đưa bé đi khám.
Trẻ sơ sinh nhìn thấy gì?
Nhiều bố mẹ thắc mắc: con mới sinh đã nhìn thấy mình chưa, sao mắt con lúc thì lác, lúc lại lờ đờ? Theo Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), ngay trong những tuần đầu, trẻ sơ sinh đã thấy được ánh sáng, hình dạng, khuôn mặt và nhận ra chuyển động. Tuy vậy, tầm nhìn xa của bé còn rất mờ. Bé nhìn rõ nhất ở khoảng 20–30 cm, gần bằng khoảng cách từ mắt bé tới mặt mẹ khi mẹ cho bú hay bế bé ăn.
Trang AboutKidsHealth của Bệnh viện Nhi SickKids (Canada) cho biết lúc đầu bé chưa thấy hết các màu, và thích nhìn hình đen trắng cùng khuôn mặt người. AAP cho biết thị giác của bé phát triển rất nhanh trong năm đầu đời, nên gần như tháng nào bố mẹ cũng thấy một thay đổi mới.
Mốc phát triển thị giác của bé theo tháng
- Khoảng 2 tháng: theo CDC, bé nhìn theo bố mẹ khi bố mẹ di chuyển và nhìn một món đồ chơi trong vài giây. AboutKidsHealth ghi nhận bé bắt đầu dõi theo đồ chơi đưa gần mặt và bắt đầu giao tiếp bằng mắt.
- Khoảng 3 tháng: AAP cho biết bé tập trung được vào khuôn mặt, đồ vật ở gần và dõi theo vật chuyển động.
- Khoảng 4 tháng: bé dùng mắt để thấy đồ vật ở gần rồi với tay, nắm lấy; phân biệt màu và sắc độ tốt hơn; đặc biệt chú ý hoa văn tròn, xoắn ốc (AAP). CDC ghi nhận bé nhìn đôi bàn tay mình đầy thích thú. AboutKidsHealth cho biết ở 3–4 tháng bé bắt đầu thấy đủ dải màu.
- Khoảng 6 tháng: bé thấy sự khác nhau giữa các đồ vật và dùng điều đó để nhận ra chúng (AAP); với tay lấy món đồ bé muốn (CDC).
- Khoảng 9 tháng: bé tìm món đồ khi nó rơi khỏi tầm mắt (CDC). AboutKidsHealth mô tả giai đoạn 9–12 tháng là lúc khả năng nhìn chiều sâu phát triển.
- 1–2 tuổi trở đi: thị lực tiếp tục phát triển nhanh. Theo AAP, đến 3–5 tuổi trẻ có thị lực bình thường thường nhìn tốt như người lớn, và đến khoảng 10 tuổi hệ thị giác mới hoàn thiện.
Mắt bé hay "lác" có sao không? AAP giải thích bé cần thời gian để học cách dùng hai mắt cùng lúc, nên mắt trẻ sơ sinh đôi khi lệch, lé hoặc đảo lung tung. Hiện tượng này thường hết dần trong khoảng 2–3 tháng tuổi.
Vì sao cần quan tâm thị giác từ sớm?
AAP nhấn mạnh rằng một số vấn đề về mắt bắt đầu sớm, nếu để muộn có thể không còn đảo ngược hay sửa được nữa. Vì vậy phát hiện và điều trị sớm rất quan trọng. Một số bệnh như nhược thị ("mắt lười") có thể không có dấu hiệu gì, và trẻ nhỏ cũng không biết nói rằng mình nhìn kém. Đó là lý do bác sĩ kiểm tra mắt bé ở mỗi lần khám định kỳ.
Thị giác còn gắn với nhiều kỹ năng khác: nhìn rồi với tay là nền tảng của kỹ năng bàn tay; nhìn mặt bố mẹ là bước đầu của giao tiếp.
Giúp bé tập nhìn tại nhà
- Khuôn mặt bố mẹ là "đồ chơi" tốt nhất. AboutKidsHealth gợi ý giao tiếp bằng mắt, mỉm cười, đọc sách và hát cho bé; bế bé mặt đối mặt khi nói chuyện và làm những nét mặt ngộ nghĩnh. Hãy ghé mặt ở khoảng 20–30 cm.
- Hình đen trắng, tương phản. AboutKidsHealth gợi ý dùng hoa văn đen trắng đơn giản trên đồ chơi, sách cho bé nhỏ. Gợi ý của Agoliva: một chiếc khăn kẻ sọc đen trắng, chiếc gối có hoa văn to cũng dùng được.
- Trò dõi theo. Gợi ý của Agoliva: cầm một quả bóng vải màu đỏ hoặc chiếc lục lạc, di chuyển thật chậm từ bên này sang bên kia trước mặt bé, rồi lên xuống. Dừng khi bé quay đi.
- Bế bé nhìn ra xung quanh. AboutKidsHealth gợi ý bế bé sao cho bé thấy mình đang đi đâu, chỉ và gọi tên đồ vật. Ở nhà mình: "Đây là quạt, kia là cửa sổ, ông đang tưới cây".
- Từ 6 tháng: đồ chơi nhiều màu, nhiều kích cỡ, và ú òa. Đây là các gợi ý của AboutKidsHealth cho giai đoạn 6–9 tháng. Chơi với gương an toàn cho bé cũng là một cách hay.
- Ra ngoài trời. Raising Children (Úc) cho biết thời gian ngoài trời có thể giúp giảm khả năng trẻ bị cận thị. Cho bé ngắm lá cây, xe cộ, bầu trời ở chỗ râm mát.
Khi nào cần đưa bé đi khám mắt
Theo AAP, hãy báo bác sĩ nếu bạn thấy:
- Đến khoảng 3 tháng, bé chưa dõi theo được vật chuyển động như đồ chơi, quả bóng, chưa giao tiếp bằng mắt ổn định hoặc có vẻ không nhìn thấy.
- Sau 4 tháng, mắt bé vẫn thường xuyên lác vào trong hay lệch ra ngoài.
- Đồng tử (con ngươi) có màu trắng hoặc trắng xám.
- Mắt rung, đảo nhanh qua lại hoặc lên xuống.
- Mắt đỏ không hết sau vài ngày, có mủ hoặc ghèn đóng vảy, chảy nước mắt liên tục.
- Sụp mí, hoặc bé có vẻ rất nhạy cảm với ánh sáng.
Về lịch khám, AAP cho biết bác sĩ kiểm tra mắt bé ngay từ khi sinh, rồi ở các lần khám định kỳ: kiểm tra phản xạ ánh sáng đỏ, đồng tử; từ 6 tháng còn xem mỗi mắt có nhìn và dõi theo đồ chơi hay khuôn mặt không, có lác không. Bé sinh non có thể cần bác sĩ mắt khám riêng. Nếu nhà có người bị bệnh mắt từ nhỏ, hãy nói với bác sĩ.
Đối chiếu thêm với mốc chung ở bài bé 3 tháng tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh mấy tháng thì nhìn thấy rõ?
Ngay từ khi sinh bé đã thấy khuôn mặt ở gần, rõ nhất ở 20–30 cm. Khoảng 3 tháng bé tập trung và dõi theo vật chuyển động. Thị lực tiếp tục phát triển nhiều năm, đến 3–5 tuổi mới gần bằng người lớn (AAP).
Trẻ sơ sinh mấy tháng thì nhìn được màu?
Lúc mới sinh bé chưa thấy hết các màu. Khoảng 3–4 tháng, bé bắt đầu thấy đủ dải màu (AboutKidsHealth) và phân biệt màu, sắc độ tốt hơn (AAP).
Mắt trẻ sơ sinh bị lé có tự hết không?
Thỉnh thoảng lệch mắt trong 2–3 tháng đầu thường là bình thường. Nhưng nếu sau 4 tháng mắt bé vẫn hay lác vào hoặc lệch ra, AAP khuyên báo bác sĩ.
Nguồn tham khảo
- AAP, HealthyChildren.org – Infant Vision Development: What Can Babies See?
- AAP, HealthyChildren.org – Warning Signs of Vision Problems in Infants & Children, Vision Screenings
- CDC – Milestone checklists: 2 months, 4 months, 6 months, 9 months
- SickKids, AboutKidsHealth – Sensory development and suggestions for babies: The first 18 months
- Raising Children Network (Úc) – Outdoor play
- WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
Bài viết liên quan
Nhận thức & vui chơiTrẻ hay tò mò, hỏi "tại sao": nuôi dưỡng tính tò mò cho bé 1–3 tuổi
Trẻ 1–3 tuổi cái gì cũng sờ, cũng hỏi "tại sao"? Tính tò mò của trẻ theo từng mốc tuổi (CDC, AAP), trò chơi khám phá tại nhà và cách giữ con an toàn.
Nhận thức & vui chơiĐồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ đồ có sẵn trong nhà
Đồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ thùng carton, chai nhựa, nồi niêu: AAP nói đồ chơi đơn giản là tốt nhất. Ý tưởng trò chơi và cách làm cho an toàn.
Nhận thức & vui chơiPhát triển giác quan cho trẻ: bé cảm nhận thế giới thế nào?
Phát triển giác quan cho trẻ từ sơ sinh đến 18 tháng: xúc giác, thính giác, khứu giác, vị giác và thăng bằng phát triển ra sao, trò chơi giác quan an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
