Sau sinh bao lâu thì quan hệ được? Sinh thường, sinh mổ khác gì

Sau sinh bao lâu thì quan hệ được, sinh mổ có phải chờ lâu hơn? Điều NHS và các nguồn y khoa nói, vì sao đau khi gần gũi, tránh thai và khi nào cần đi khám.
Sau sinh bao lâu thì quan hệ được? NHS (Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh) cho biết không có quy định cứng về thời điểm. Trang Pregnancy, Birth and Baby của Chính phủ Úc ghi một số bác sĩ khuyên chờ 4–6 tuần sau sinh. Điều quan trọng là vết khâu hoặc vết mổ đã lành, mẹ hết đau và thực sự thấy sẵn sàng. Đừng quên: mẹ có thể có thai lại chỉ 3 tuần sau sinh, nên cần tính chuyện tránh thai trước.
Đây là chuyện nhiều vợ chồng Việt ngại nói, kể cả với nhau, và càng ngại hỏi bác sĩ. Bài này trình bày điều các nguồn y khoa nói, một cách ngắn gọn và tế nhị, để hai vợ chồng cùng hiểu cơ thể mẹ đang hồi phục ra sao.
Sau sinh thường bao lâu thì quan hệ được?
NHS và Pregnancy, Birth and Baby đều nhấn mạnh: mỗi người hồi phục khác nhau, đừng vội. Khi quyết định, Pregnancy, Birth and Baby gợi ý cân nhắc ba điều: lời khuyên của bác sĩ, cảm giác về thể chất, và cảm xúc của chính mẹ.
Cơ thể có thể cần nhiều thời gian hơn nếu mẹ:
- Trải qua cuộc sinh khó.
- Bị bầm, sưng vùng kín.
- Có vết khâu do rách hoặc cắt tầng sinh môn.
Pregnancy, Birth and Baby khuyên tốt nhất chưa quan hệ cho tới khi vùng tổn thương lành hẳn, vì vội vàng có thể gây đau. Gợi ý của Agoliva: thời gian mẹ còn ra sản dịch là lúc cơ thể đang lành, nên kiên nhẫn đợi qua giai đoạn này và hỏi bác sĩ ở lần khám sau sinh khoảng 6 tuần. Chi tiết về sản dịch, vết khâu có ở bài 6 tuần đầu sau sinh.
Sau sinh mổ bao lâu thì quan hệ được?
Nhiều người nghĩ sinh mổ thì "vùng kín không sao" nên gần gũi được sớm. Thực tế, mổ lấy thai là một cuộc phẫu thuật lớn ở bụng. NHS liệt kê quan hệ vợ chồng cùng với lái xe, tập thể dục và bê vật nặng hơn em bé là những việc mẹ sinh mổ chưa nên làm ngay. NHS khuyên chỉ bắt đầu lại khi mẹ thấy làm được mà không khó chịu, và điều này có thể mất khoảng 6 tuần.
Pregnancy, Birth and Baby cũng nói rõ: dù sinh mổ hay sinh thường, ham muốn và sự sẵn sàng đều cần thời gian. Mẹ sinh mổ vẫn ra sản dịch, vẫn thay đổi nội tiết, vẫn mệt vì thức đêm như mẹ sinh thường. Đọc thêm bài sinh thường và sinh mổ.
Vì sao quan hệ sau sinh bị đau, khô rát?
Đây là chuyện rất thường gặp, không phải lỗi của ai. Các nguồn nêu một số nguyên nhân:
- Khô âm đạo do nội tiết: Pregnancy, Birth and Baby giải thích sau sinh nồng độ estrogen thấp cho tới khi có kinh lại, cộng với prolactin cao khi cho con bú, làm âm đạo khô. Tình trạng này thường kéo dài 2–3 tháng, hoặc lâu hơn nếu mẹ cho bú.
- Vết khâu, vết bầm chưa lành hẳn.
- Cơ vùng kín co thắt ngoài ý muốn (co thắt âm đạo). Pregnancy, Birth and Baby cho biết chuyên viên vật lý trị liệu có thể giúp.
- Cơ sàn chậu yếu sau mang thai, khiến cảm giác khác trước.
Những điều có thể giúp, theo NHS và Pregnancy, Birth and Baby:
- Dùng chất bôi trơn gốc nước, mua ở hiệu thuốc.
- Đi từ từ, nhẹ nhàng; thử tư thế khác cho dễ chịu hơn.
- Nói thật khi thấy đau. NHS lưu ý nếu cố chịu đựng, mẹ dễ xem chuyện gần gũi là gánh nặng.
- Tập cơ sàn chậu. NHS cho biết bài tập này giúp giảm són tiểu và cũng giúp chuyện vợ chồng tốt hơn; NHS khuyên tập dần tới 10 lần mỗi kiểu, ít nhất 3 lần một ngày. Xem bài tập thể dục sau sinh.
- Cho bé bú hoặc vắt sữa trước, để ngực đỡ căng và đỡ rỉ sữa (Pregnancy, Birth and Baby).
Nếu vẫn đau ở lần khám sau sinh, NHS khuyên nói với bác sĩ. Đừng nghĩ "chắc ai cũng vậy" rồi chịu đựng.
Không muốn gần gũi sau sinh có bình thường không?
Hoàn toàn bình thường. Pregnancy, Birth and Baby kể ra nhiều lý do khiến ham muốn giảm: mệt mỏi, thiếu ngủ, đau, lo lắng khi làm bố mẹ, tự ti về cơ thể thay đổi, ngực căng đau khi cho bú. Người chồng cũng có thể lo làm vợ đau, theo NHS. Có khi phải vài tuần, có khi vài tháng mới thấy sẵn sàng.
Khi ham muốn hai người lệch nhau, Pregnancy, Birth and Baby khuyên vợ chồng nói thật với nhau về cảm xúc, nỗi lo và mong đợi. Gần gũi không chỉ có quan hệ: nắm tay, ôm, hôn, xoa bóp, cùng đi dạo hay ăn một bữa khi bé ngủ cũng giữ được sự gắn kết. Chia nhau trực đêm với con giúp mẹ đỡ kiệt sức. Chuyện vợ chồng thay đổi sau khi có con có ở bài vợ chồng sau khi có con.
Nếu mẹ buồn bã kéo dài hơn 2 tuần, mất hứng thú với mọi thứ, Pregnancy, Birth and Baby khuyên gặp bác sĩ, vì đó có thể là trầm cảm sau sinh chứ không chỉ là "baby blues". Xem bài trầm cảm sau sinh.
Quan hệ sau sinh có cần tránh thai không?
Cần, nếu chưa muốn có em bé tiếp. NHS cho biết mẹ có thể mang thai chỉ 3 tuần sau sinh, kể cả khi đang cho con bú và chưa có kinh, nên cần dùng biện pháp tránh thai mỗi lần quan hệ. ACOG giải thích rụng trứng có thể xảy ra trước kỳ kinh đầu tiên.
Theo NHS và ACOG, có biện pháp dùng được ngay sau sinh kể cả khi cho bú, có biện pháp phải đợi vài tuần. Bao cao su dùng được bất cứ lúc nào. Pregnancy, Birth and Baby khuyên nếu muốn gần gũi trước lần khám 6 tuần, hãy hỏi bác sĩ về tránh thai trước. Cho con bú hoàn toàn chỉ có tác dụng tránh thai trong những điều kiện chặt chẽ; xem bài sau sinh bao lâu có kinh lại.
Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115?
Pregnancy, Birth and Baby khuyên nói chuyện với bác sĩ nếu quan hệ sau sinh bị đau, nếu mẹ lo về sức khoẻ tinh thần của mình hoặc của chồng, nếu mẹ từng trải qua cuộc sinh sang chấn, hoặc những lo lắng kéo dài quá 6 tuần sau sinh. Với mẹ sinh mổ, NHS khuyên liên hệ bác sĩ ngay khi:
- Đau nhiều, đau khi đi tiểu hoặc són tiểu.
- Ra máu âm đạo nhiều.
- Vết mổ đỏ hơn, đau hơn, sưng, chảy mủ hoặc dịch hôi.
- Ho, khó thở, sưng hoặc đau bắp chân.
Gọi 115 hoặc đến cấp cứu ngay nếu sau khi gần gũi mẹ ra máu nhiều, đau bụng dữ dội, sốt cao kèm ớn lạnh, hoặc đau ngực, khó thở, choáng ngất.
Câu hỏi thường gặp
Sau sinh 1 tháng quan hệ có sao không?
NHS cho biết không có quy định cứng về thời điểm. Nếu vết khâu đã lành, sản dịch đã hết, mẹ không đau và cả hai sẵn sàng thì không nhất thiết phải đợi lâu hơn. Nhưng hãy dùng biện pháp tránh thai, và hỏi bác sĩ nếu còn đau.
Sinh mổ 2 tháng quan hệ được chưa?
Theo NHS, nhiều mẹ sinh mổ cần khoảng 6 tuần mới thấy thoải mái trở lại với các hoạt động như quan hệ. Ở mốc 2 tháng, nếu vết mổ đã lành, không đau và bác sĩ đã khám sau sinh, mẹ có thể gần gũi lại khi thấy sẵn sàng.
Sau sinh quan hệ bị ra máu có sao không?
Các nguồn trên không bàn riêng tình huống này. Gợi ý của Agoliva: mẹ nên tạm dừng và đi khám để bác sĩ kiểm tra. Ra máu nhiều, kèm đau dữ dội hoặc choáng váng thì cần đi cấp cứu.
Nguồn tham khảo
- NHS – Sex and contraception after birth
- NHS – Caesarean section: recovery
- Pregnancy, Birth and Baby (Healthdirect, Chính phủ Úc) – Sex and intimacy after having a baby
- NHS – Your post-pregnancy body
- ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) – Postpartum Birth Control
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
