Sau sinh bao lâu có kinh lại? Cho con bú có kinh, có thai lại không

Sau sinh bao lâu có kinh lại? Mẹ bú bình và mẹ cho con bú hoàn toàn khác nhau thế nào, chưa có kinh có thai lại không, phân biệt sản dịch và kinh nguyệt.
Sau sinh bao lâu có kinh lại? Không có mốc chung cho mọi mẹ. Theo trang Pregnancy, Birth and Baby của Chính phủ Úc, kinh nguyệt có thể trở lại sớm nhất khoảng 4–6 tuần sau sinh nếu mẹ cho bé bú bình. Nếu mẹ cho con bú mẹ hoàn toàn, kinh có thể vắng vài tháng, thậm chí 1–2 năm nếu mẹ tiếp tục cho bú. Điều quan trọng nhất: chưa có kinh vẫn có thể có thai.
Sau sinh, nhiều mẹ bối rối: ra máu thế này là sản dịch hay đã có kinh? Bạn cùng phòng sinh đã có kinh mà mình chưa, có sao không? Bài này trả lời từng câu, dựa trên ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ), NHS (Anh), WHO và Pregnancy, Birth and Baby.
Sản dịch hay kinh nguyệt? Phân biệt thế nào
Ngay sau sinh, mẹ sẽ ra máu khi tử cung co hồi về kích thước cũ. Đó là sản dịch, chưa phải kinh. Pregnancy, Birth and Baby mô tả:
- Mấy ngày đầu máu có thể nhiều, đỏ tươi.
- Sau đó chuyển dần sang màu nâu, ít dần, và hết sau khoảng 2 tháng.
- Máu có thể nhiều hơn vào buổi sáng khi mới dậy, sau khi cho bú hoặc sau khi vận động.
Nếu đang ra sản dịch ít, nâu, rồi đột nhiên ra máu đỏ tươi nhiều, đó không phải là "có kinh sớm" mà là dấu hiệu cần đi khám (xem mục cuối bài). Những thay đổi khác của cơ thể mẹ trong thời gian này có ở bài 6 tuần đầu sau sinh.
Pregnancy, Birth and Baby khuyên dùng băng vệ sinh, không dùng tampon cho đến lần khám 6 tuần sau sinh.
Cho con bú có kinh không? Vì sao mỗi mẹ một khác
Khi bé bú, cơ thể mẹ tiết hormone giữ sữa, đồng thời thường kìm sự rụng trứng. ACOG giải thích:
- Mẹ không cho con bú: rụng trứng có thể trở lại chỉ trong vài tuần sau sinh.
- Mẹ cho con bú: rụng trứng có thể đến muộn hơn, nhưng thường trở lại vào khoảng 6 tháng.
Pregnancy, Birth and Baby cho biết mẹ bú bình hoặc cho bú kết hợp sữa công thức thường có kinh lại sớm hơn mẹ cho bú hoàn toàn. Thời điểm có kinh lại phụ thuộc vào việc bé bú dày hay thưa, và khi nào bé bắt đầu ăn dặm. Cách cho bú chỉ là một trong nhiều yếu tố, nên rất khó đoán trước.
Vì vậy, chuyện mẹ này 2 tháng đã có kinh, mẹ kia gần 1 năm vẫn chưa, đều có thể bình thường. Gợi ý của Agoliva: khi bé bắt đầu ăn dặm, ngủ đêm dài hơn, bú ít cữ hơn, mẹ đừng ngạc nhiên nếu kinh quay lại trong giai đoạn này.
Có kinh rồi sữa có bị ảnh hưởng không?
Pregnancy, Birth and Baby cho biết khi mẹ có kinh, một số bé có thể quấy hơn lúc bú, có thể vì vị sữa thay đổi chút ít. Thay đổi này thường chỉ trong thời gian ngắn. Có kinh không có nghĩa là phải cai sữa. Nếu lo bé bú không đủ, mẹ có thể đọc bài mẹ ít sữa hay nhiều sữa hoặc hỏi chuyên viên tư vấn sữa mẹ.
Kinh sau sinh có giống trước không?
Theo Pregnancy, Birth and Baby, không thể biết trước kinh sau sinh có giống trước khi mang thai hay không. Những kỳ kinh đầu có thể không đều, nhiều hơn hoặc ít hơn. Nếu đau bụng kinh khác thường hoặc kinh thay đổi khiến mẹ lo, hãy hỏi bác sĩ. Mẹ đang cho con bú cũng nên hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng thuốc giảm đau bụng kinh.
Sau sinh chưa có kinh có thai lại không?
Có. Đây là điều nhiều mẹ Việt bất ngờ nhất. ACOG giải thích rụng trứng xảy ra khoảng 2 tuần trước kỳ kinh. Nghĩa là mẹ có thể đã rụng trứng và có thai trước khi kịp thấy kỳ kinh đầu tiên. NHS cho biết mẹ có thể có thai lại chỉ 3 tuần sau sinh, kể cả khi đang cho con bú và chưa có kinh.
Cho con bú hoàn toàn có phải là cách tránh thai?
Có một phương pháp gọi là tránh thai bằng cho bú vô kinh (LAM). Theo NHS và ACOG, phương pháp này chỉ đáng tin khi đủ cả ba điều kiện:
- Bé dưới 6 tháng tuổi.
- Mẹ chưa có kinh lại (kể cả ra máu lấm tấm cũng tính).
- Mẹ cho bú mẹ hoàn toàn và thường xuyên, cả ngày lẫn đêm. ACOG nói rõ: khoảng cách giữa hai cữ bú không quá 4 giờ ban ngày và 6 giờ ban đêm.
NHS liệt kê những lúc cần chuyển sang biện pháp tránh thai khác: bé trên 6 tháng; bé được cho thêm sữa công thức, ti giả hoặc ăn dặm; mẹ có kinh lại; mẹ ngừng cho bú đêm; cữ bú thưa dần. Theo ACOG và NHS, chưa rõ việc vắt sữa bằng máy có làm giảm hiệu quả của LAM hay không.
Sau sinh bao lâu thì nên có thai lại?
Các nguồn khuyên mẹ nên chờ một thời gian cho cơ thể hồi phục, nhưng nêu mốc khác nhau:
- WHO: sau một lần sinh, nên đợi ít nhất 24 tháng rồi mới mang thai lại, để giảm nguy cơ cho mẹ, thai và trẻ nhỏ.
- ACOG: khuyên đợi 18 tháng sau sinh rồi mới mang thai.
- NHS: thường khuyên đợi ít nhất 12 tháng, vì có thai quá sớm có thể tăng một số nguy cơ như em bé nhẹ cân.
WHO cũng nhắc mỗi gia đình nên cân nhắc thêm tuổi mẹ, sức khoẻ, mong muốn và hoàn cảnh riêng. Với mẹ sinh mổ, câu hỏi này càng nên bàn kỹ với bác sĩ sản khoa. Xem bài sinh thường và sinh mổ.
Tránh thai sau sinh: hỏi bác sĩ từ sớm
Theo NHS và ACOG, có những biện pháp bắt đầu được ngay sau sinh, kể cả khi đang cho con bú, và có những biện pháp cần đợi vài tuần. Loại có chứa estrogen thường phải đợi lâu hơn, nhất là khi đang cho bú, vì nguy cơ cục máu đông sau sinh và có thể ảnh hưởng nhẹ tới sữa (ACOG). Bao cao su dùng được bất cứ lúc nào. Biện pháp nào hợp với mình, mẹ hãy hỏi bác sĩ sản khoa trước khi ra viện hoặc ở lần khám sau sinh, đừng đợi đến khi có kinh mới hỏi. Chuyện vợ chồng gần gũi trở lại có ở bài sau sinh bao lâu thì quan hệ được.
Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115?
Pregnancy, Birth and Baby khuyên liên hệ bác sĩ ngay nếu mẹ mới sinh có:
- Máu thấm ướt hơn 1 băng vệ sinh mỗi 1–2 giờ.
- Máu ra đột ngột nhiều hơn, hoặc có cục máu lớn.
- Máu đang nâu bỗng chuyển đỏ tươi.
- Vã mồ hôi, chóng mặt, mệt lả hoặc khó thở.
Gợi ý của Agoliva: mẹ cũng nên đi khám nếu sản dịch có mùi hôi hoặc kèm sốt, nếu đã ngừng cho bú vài tháng mà vẫn chưa có kinh, hoặc khi thử thai dương tính lúc bé còn rất nhỏ.
Gọi 115 hoặc đến cấp cứu ngay nếu ra máu rất nhiều, ra máu kèm đau bụng dữ dội, choáng váng, ngất xỉu. Pregnancy, Birth and Baby lưu ý: nếu mẹ sinh trong vòng 6 tuần và máu ngày càng nhiều, cần đến khoa cấp cứu gần nhất.
Câu hỏi thường gặp
Sinh mổ bao lâu thì có kinh lại?
Các nguồn trên không nêu mốc riêng cho sinh mổ. Thời điểm có kinh lại chủ yếu phụ thuộc vào việc mẹ có cho con bú hay không và cho bú dày hay thưa, giống như sinh thường.
Sau sinh 2 tháng có kinh có sao không?
Thường là bình thường. Pregnancy, Birth and Baby cho biết kinh có thể trở lại từ 4–6 tuần sau sinh, nhất là khi mẹ cho bú bình hoặc bú kết hợp. Từ lúc này, mẹ cần dùng biện pháp tránh thai nếu chưa muốn có con.
Cho con bú 1 năm chưa có kinh có bình thường không?
Có thể bình thường. Pregnancy, Birth and Baby cho biết mẹ tiếp tục cho bú có thể chưa có kinh trong 1–2 năm. Nhưng vì vẫn có thể rụng trứng, mẹ hãy thử thai nếu có dấu hiệu nghi ngờ và hỏi bác sĩ khi lo lắng.
Nguồn tham khảo
- Pregnancy, Birth and Baby (Healthdirect, Chính phủ Úc) – Periods after pregnancy
- NHS – Sex and contraception after birth
- ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) – Postpartum Birth Control
- WHO – Report of a WHO technical consultation on birth spacing, policy brief
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
