🌱 Agoliva sắp ra mắt. Đăng ký sớm để nhận ưu đãi cho những gia đình đầu tiên.
🌱 Đăng ký sớm, miễn phí
Thai kỳ

Tập thể dục sau sinh: khi nào bắt đầu, bài tập sàn chậu và cơ bụng

Agoliva · 13/11/2026 · 7 phút đọc · 0–6 tháng · 6–12 tháng

Tập thể dục sau sinh: khi nào bắt đầu, bài tập sàn chậu và cơ bụng – Agoliva

Tập thể dục sau sinh khi nào là an toàn? Sinh thường, sinh mổ bắt đầu ra sao, bài tập sàn chậu, cơ bụng tách, đi bộ cùng con, theo ACOG, NHS và WHO.

Tập thể dục sau sinh: vì sao nên bắt đầu, dù chỉ 10 phút

Những tháng đầu sau sinh, mẹ thường thiếu ngủ, bận rộn, và tập thể dục nghe như việc xa xỉ. Thế nhưng vận động nhẹ nhàng, đều đặn lại là một trong những cách giúp mẹ hồi phục. Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) liệt kê nhiều lợi ích của tập luyện sau sinh: giúp cơ bụng săn chắc lại, tăng năng lượng, ngủ ngon hơn, giảm căng thẳng, hỗ trợ giảm cân tăng thêm trong thai kỳ, và có thể giúp phòng trầm cảm sau sinh. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng ghi nhận vận động ở phụ nữ mang thai và sau sinh giúp giảm nguy cơ trầm cảm sau sinh.

Điều quan trọng là bắt đầu đúng lúc, đúng mức, và lắng nghe cơ thể. WHO nhấn mạnh: vận động bất kỳ mức nào cũng tốt hơn không vận động.

Khi nào có thể bắt đầu?

Sinh thường, không biến chứng

ACOG cho biết nếu thai kỳ khoẻ mạnh và sinh thường bình thường, mẹ thường có thể bắt đầu tập lại vài ngày sau sinh, hoặc ngay khi cảm thấy sẵn sàng. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) gợi ý bắt đầu bằng vận động nhẹ như đi bộ, giãn cơ nhẹ và bài tập cơ sàn chậu. NHS khuyên nên chờ được tư vấn ở lần khám sau sinh khoảng 6 tuần rồi mới tập các môn cường độ mạnh như chạy bộ, aerobic.

Sinh mổ hoặc sinh có biến chứng

NHS cho biết thời gian hồi phục sẽ lâu hơn; hãy hỏi bác sĩ trước khi tập bất cứ thứ gì gắng sức. Sau mổ, NHS khuyên vẫn giữ vận động nhẹ, như đi bộ mỗi ngày, để giảm nguy cơ cục máu đông, nhưng chưa nên tập thể dục, mang vật nặng hơn em bé cho đến khi thấy thoải mái, thường là khoảng 6 tuần. Những khác biệt khi hồi phục sau sinh thường và sinh mổ có ở bài sinh thường và sinh mổ.

ACOG nhắc: ngay cả 10 phút vận động cũng có lợi. Ba lần đi bộ 10 phút mỗi ngày, lúc bế con ra ban công hay đẩy xe quanh khu nhà, đã là một khởi đầu tốt.

Bài tập cơ sàn chậu: nên tập sớm và đều

Cơ sàn chậu là nhóm cơ đỡ bàng quang, tử cung và hậu môn. NHS cho biết són tiểu khi cười, ho, hoặc cảm giác nặng tức vùng kín sau sinh khá thường gặp, và bài tập cơ sàn chậu giúp làm khoẻ các cơ này. Có thể tập khi nằm, ngồi hay đứng:

  1. Siết và kéo hậu môn lên như đang nín hơi.
  2. Đồng thời siết quanh âm đạo và niệu đạo như đang nín tiểu.
  3. Siết lâu: giữ lâu nhất có thể nhưng không quá 10 giây, rồi thả lỏng.
  4. Siết nhanh: siết nhanh rồi thả ngay, lặp lại tới khi cơ mỏi.

NHS khuyên tập dần tới 10 lần mỗi động tác, ít nhất 3 lần mỗi ngày. Nhớ thở đều, không gồng bụng khi siết. Một mẹo của NHS: mỗi lần đi vệ sinh xong là một lời nhắc để tập (tập sau khi đã đi xong, không tập trong lúc đang tiểu).

Cơ bụng tách sau sinh và bài tập bụng nhẹ

NHS cho biết trong thai kỳ, hai bó cơ thẳng bụng thường tách ra, khoảng hai ngón tay, do tử cung lớn dần đẩy cơ sang hai bên. Khe hở này thường trở về bình thường khi bé khoảng 8 tuần tuổi. Mẹ có thể tự kiểm tra: nằm ngửa, co gối, bàn chân đặt trên sàn, nâng nhẹ vai lên và dùng đầu ngón tay đo khe giữa hai bó cơ, trên và dưới rốn. Kiểm tra đều đặn để xem khe nhỏ dần.

NHS gợi ý một bài tập bụng nhẹ: nằm nghiêng, gối hơi co, thả lỏng bụng và hít vào nhẹ; khi thở ra, kéo nhẹ phần bụng dưới vào như thắt đai, đồng thời siết cơ sàn chậu; giữ trong khoảng 10 nhịp đếm, vẫn thở đều, rồi thả. Lặp lại tối đa 10 lần.

Lúc đầu, NHS khuyên tránh gập bụng, plank và các bài nhảy, bật mạnh; tránh rặn mạnh khi đi vệ sinh và mang vác nặng. Giữ lưng thẳng, đứng thẳng người cũng quan trọng.

Tăng dần mức vận động

ACOG khuyên sau sinh nên hướng tới ít nhất 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, có thể chia thành 30 phút x 5 ngày, hoặc những lần 10 phút trong ngày. Cường độ vừa nghĩa là tim đập nhanh hơn, bắt đầu ra mồ hôi, vẫn nói chuyện được nhưng không hát được, ví dụ đi bộ nhanh, đạp xe trên đường bằng. Thêm bài tập sức mạnh ít nhất 2 ngày mỗi tuần, như yoga, pilates, bài tập với tạ nhẹ. Mẹ tập mạnh trước khi mang thai có thể quay lại dần, sau khi hỏi bác sĩ.

Gợi ý vận động hợp với nhịp sống Việt (gợi ý của Agoliva, dựa trên các ví dụ của NHS):

  • Đẩy xe đi bộ nhanh ở công viên, sân chung cư vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh nắng gắt; NHS lưu ý giữ lưng thẳng, tay khuỷu vuông góc với tay đẩy.
  • Đi cầu thang bộ thay vì thang máy khi đã thấy khoẻ.
  • Lớp tập sau sinh hoặc video tập tại nhà; nếu học lớp thường, báo huấn luyện viên rằng mình mới sinh.
  • Bơi: NHS khuyên chờ tới 7 ngày sau khi hết sản dịch.
  • Cúi nhặt đồ đúng cách: gập gối, giữ lưng thẳng, ôm vật sát người.

Trước khi tập, ACOG khuyên mặc đồ rộng thoáng, áo ngực vừa và đỡ tốt, có sẵn nước uống, và nếu đang cho con bú thì cho bé bú hoặc vắt sữa trước để ngực đỡ căng. NHS lưu ý dây chằng và khớp còn mềm trong vài tháng sau sinh, nên tránh giãn quá mức hay vặn người mạnh.

Khi nào cần dừng tập và đi khám

ACOG khuyên dừng tập nếu thấy đau. Hãy hỏi bác sĩ hoặc chuyên viên vật lý trị liệu nếu:

  • Khe cơ bụng vẫn rõ sau 8 tuần, hoặc mẹ đau lưng, đau bụng (NHS).
  • Són tiểu, són phân, hoặc cảm giác nặng tức vùng kín không đỡ dù đã tập cơ sàn chậu (NHS).
  • Ra máu âm đạo nhiều trở lại sau khi tập, vết mổ đau, sưng đỏ.

Dừng tập và gọi cấp cứu 115 nếu mẹ đau ngực, khó thở đột ngột, ra máu âm đạo rất nhiều kèm choáng váng, hoặc ngất. Đau, sưng, đỏ ở bắp chân một bên cũng cần đi khám ngay vì có thể là cục máu đông (NHS). Tâm trạng nặng nề kéo dài thì đọc thêm bài trầm cảm sau sinh.

Câu hỏi thường gặp

Sinh mổ bao lâu thì tập thể dục được?

NHS và ACOG khuyên hỏi bác sĩ trước. Thường mẹ đi bộ nhẹ được ngay từ những ngày đầu, còn tập thể dục thực sự thì đợi khi thấy thoải mái, thường khoảng 6 tuần, và sau lần khám sau sinh.

Tập thể dục có làm mất sữa không?

NHS cho biết với mẹ cho con bú, ăn uống cân bằng cùng vận động vừa phải đều đặn, như đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, không ảnh hưởng đến chất lượng hay lượng sữa. Nhớ uống đủ nước.

Bao lâu thì bụng sau sinh nhỏ lại?

Mỗi mẹ một khác. NHS cho biết ăn uống cân bằng và vận động giúp vóc dáng dần trở lại. Đừng vội gập bụng sớm; bắt đầu từ cơ sàn chậu và cơ bụng sâu. Bé lớn thêm, mẹ có thể rủ con cùng "tập" qua giờ chơi trên sàn, xem bài bé 4 tháng tuổi.

Bài viết là kiến thức phổ thông, không thay thế lời khuyên của bác sĩ dành riêng cho mẹ và bé. Khi lo lắng, hãy hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  • ACOG – Exercise After Pregnancy FAQ
  • NHS – Keeping fit and healthy with a baby
  • NHS – Your post-pregnancy body
  • NHS – Caesarean section: Recovery
  • WHO – Physical activity fact sheet
  • NHS – Your body after the birth