Con đã sẵn sàng đi nhà trẻ, mẫu giáo chưa? Dấu hiệu bố mẹ nên xem

Con đã sẵn sàng đi nhà trẻ, mẫu giáo chưa? Dấu hiệu về tách rời, giao tiếp, tự phục vụ, đi vệ sinh theo CDC và AAP, cùng cách chuẩn bị cho con tại nhà.
Con đã sẵn sàng đi nhà trẻ, mẫu giáo chưa?
"Con nhà hàng xóm 18 tháng đã đi nhà trẻ, con mình gần 3 tuổi vẫn bám mẹ, có nên cho đi chưa?" Đây là câu hỏi rất nhiều bố mẹ Việt băn khoăn. Về mặt quy định, theo Điều 26 Luật Giáo dục 2019, nhà trẻ nhận trẻ từ 3 tháng đến 3 tuổi, còn mẫu giáo nhận trẻ từ 3 đến 6 tuổi. Nghĩa là không có một "tuổi bắt buộc" để con bắt đầu đi nhà trẻ.
Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khi bàn về việc vào lớp mẫu giáo lớn có một nhận xét áp dụng được cho mọi lứa tuổi: ý tưởng rằng trẻ "sẵn sàng" hay "chưa sẵn sàng" đi học ở một độ tuổi cụ thể là điều còn tranh cãi. Giống như trẻ biết đi, biết nói ở những thời điểm khác nhau, kỹ năng tâm lý và xã hội cần cho việc đi học cũng phát triển theo nhịp riêng của từng bé. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn tuổi, bố mẹ hãy nhìn vào sự phát triển của con và hoàn cảnh gia đình.
Những mặt bố mẹ nên quan sát
Con không cần làm được tất cả những điều dưới đây mới đi học được. Chúng chỉ giúp bố mẹ hình dung con sẽ thích nghi dễ hay cần thêm hỗ trợ.
Tách khỏi bố mẹ
Theo AAP, lo âu chia xa thường rõ hơn quanh 9 tháng; nhiều bé đến 15 hoặc 18 tháng mới bộc lộ rõ. Trong giai đoạn 12–24 tháng, lo âu chia xa lên đỉnh điểm và bé khó chấp nhận nhất việc bố mẹ rời đi. Đến khoảng 3 tuổi, theo bảng mốc của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), phần lớn trẻ bình tĩnh lại trong vòng 10 phút sau khi bố mẹ rời đi, ví dụ lúc gửi ở nhà trẻ.
AAP lưu ý thêm: khoảng 7–12 tháng là lúc bé sợ người lạ. Nếu có thể, đừng bắt đầu cho con đi nhà trẻ đúng giai đoạn này, hoặc cho con làm quen thật từ từ. Theo AAP, phần lớn bé đến khoảng 7 tháng thích nghi khá tốt với nơi trông trẻ tốt.
Giao tiếp
Con chưa cần nói giỏi, nhưng biết báo nhu cầu sẽ giúp con và cô dễ hiểu nhau hơn. Theo CDC:
- Khoảng 2 tuổi: phần lớn trẻ nói được ít nhất hai từ ghép với nhau ("thêm sữa"), chỉ được ít nhất hai bộ phận cơ thể khi được hỏi, dùng thêm cử chỉ như gật đầu, gửi hôn gió.
- Khoảng 3 tuổi: trò chuyện qua lại ít nhất hai lượt, hỏi "ai", "cái gì", "ở đâu", "tại sao", nói được tên mình khi được hỏi, và nói đủ rõ để người khác hiểu phần lớn thời gian.
Chơi với bạn
Theo CDC, khoảng 2 tuổi trẻ để ý khi người khác buồn hay đau; khoảng 3 tuổi trẻ để ý các bạn khác và tham gia chơi cùng. Chưa biết nhường đồ chơi là chuyện bình thường; lớp học chính là nơi con tập điều đó.
Tự phục vụ
CDC ghi nhận khoảng 2 tuổi, phần lớn trẻ ăn được bằng thìa; khoảng 3 tuổi, trẻ tự mặc được một số quần áo đơn giản như quần lưng chun, áo khoác, và dùng được dĩa. Gợi ý của Agoliva: trước khi đi học, tập cho con tự cầm cốc uống nước, tự xúc cơm, tự rửa tay và cất giày dép.
Đi vệ sinh
Theo AAP, trẻ thường bắt đầu có dấu hiệu kiểm soát bàng quang và ruột trong khoảng 18–24 tháng. Ở Mỹ, tuổi bắt đầu tập đi vệ sinh trung bình là 2–3 tuổi. Dấu hiệu con có thể sẵn sàng tập: khô tã ít nhất 2 giờ hoặc khô sau giấc ngủ trưa, có biểu hiện sắp đi tiểu, đi ngoài (rặn, đứng im, ngồi xổm), làm theo được chỉ dẫn đơn giản, tự đi đến nhà vệ sinh và giúp cởi quần, không thích tã ướt. Mỗi trường có quy định riêng về việc nhận bé còn dùng bỉm, hãy hỏi trường cụ thể. Cách chọn trường có trong bài chọn nhà trẻ, trường mầm non.
Hoàn cảnh gia đình cũng là một phần "sẵn sàng"
Ngoài sự phát triển của con, quyết định còn phụ thuộc vào gia đình: bố mẹ đi làm lại, ông bà có trông giúp được không, nhà có sắp đón em bé hay chuyển nhà không. AAP khuyên nên tạm hoãn tập đi vệ sinh khi gia đình có thay đổi lớn như chuyển nhà, sắp có hoặc vừa có em bé, hay có chuyện buồn. Gợi ý của Agoliva: cũng nên tránh dồn nhiều thay đổi cùng lúc, ví dụ vừa cai sữa, vừa có em, vừa đi nhà trẻ.
Nếu gia đình chọn để con ở nhà thêm một thời gian, điều quan trọng là con có nhiều cơ hội chơi, trò chuyện, đọc sách cùng người lớn. AAP cũng nhắc rằng các ứng dụng, chương trình "dạy trẻ mầm non", dù mang tính giáo dục, không thay được việc học qua tương tác mặt đối mặt và trải nghiệm thật.
Chuẩn bị cho con tại nhà
- Tập xa nhau một chút. AAP gợi ý gửi con sang nhà ông bà, cho con chơi với bạn, nhờ người thân trông con một tiếng vào cuối tuần. Trước khi đi học, tập trước cả quãng đường đến trường và "nghi thức tạm biệt".
- Tạo nếp sinh hoạt gần với nhà trẻ. Ăn, ngủ trưa vào giờ cố định giúp con dễ bắt nhịp. Xem bài nếp sinh hoạt hằng ngày.
- Nói về trường bằng giọng vui vẻ. Gợi ý của Agoliva: kể về các bạn, cô giáo, đồ chơi ở trường; đọc truyện tranh về ngày đi học; tránh dọa "không ngoan là cho đi nhà trẻ".
- Đến thăm trường cùng con trước ngày nhập học, để con thấy bố mẹ tin tưởng cô.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
CDC khuyên bố mẹ đừng chờ đợi: hãy nói chuyện với bác sĩ nhi và hỏi về sàng lọc phát triển nếu con chưa đạt một hay nhiều mốc theo tuổi, hoặc mất đi kỹ năng con từng có. CDC lưu ý bảng mốc không thay thế công cụ sàng lọc phát triển chuẩn hoá, và chỉ chuyên gia mới đánh giá được.
Theo AAP, lo âu chia xa diễn ra hằng ngày mà kéo dài sau tuổi mẫu giáo là hiếm. Nếu bố mẹ lo con không thể thích nghi khi xa mình, hãy trao đổi với bác sĩ nhi để có kế hoạch hỗ trợ cả con và gia đình. Đọc thêm bài lo âu chia xa.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi đi nhà trẻ là tốt nhất?
Không có tuổi tốt nhất cho mọi bé. Nhà trẻ nhận trẻ từ 3 tháng tuổi theo luật. AAP gợi ý nếu có thể thì tránh bắt đầu vào giai đoạn 7–12 tháng, khi bé sợ người lạ, hoặc cho bé làm quen từ từ. Quan trọng là chất lượng nơi gửi và sự chuẩn bị.
Con chưa biết nói đã đi nhà trẻ được chưa?
Được. Nhà trẻ nhận cả bé chưa biết nói. Hãy kể cho cô về cách con ra hiệu khi đói, buồn ngủ, muốn đi vệ sinh. Nếu đến 2 tuổi con chưa ghép được hai từ, hãy hỏi bác sĩ nhi; xem thêm bé 24 tháng tuổi.
Con chưa bỏ bỉm có đi mẫu giáo được không?
Tuỳ quy định từng trường, nên hãy hỏi trước. Theo AAP, đa số trẻ ở Mỹ kiểm soát được việc đi tiểu, đi ngoài trước 4 tuổi, và mỗi bé thành thạo theo nhịp riêng. Đừng ép con tập gấp chỉ vì sắp vào học.
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: Your Child By Two Years, By Three Years
- AAP, HealthyChildren.org – The Right Age to Potty Train
- AAP, HealthyChildren.org – Making Baby Drop Off at Child Care Easier
- AAP, HealthyChildren.org – How to Ease Your Child's Separation Anxiety
- AAP, HealthyChildren.org – Is Your Preschooler Ready for Kindergarten?
- Luật Giáo dục 2019 (Luật số 43/2019/QH14), Điều 26 – bản đăng trên Hệ thống pháp luật
Bài viết liên quan
Nuôi dạy conMẹ đi làm lại sau sinh: chuẩn bị cho con, giữ sữa và giữ mình
Mẹ đi làm lại sau sinh: chuẩn bị cho con ở với bà hay đi nhà trẻ, tập bú bình, vắt và trữ sữa ở công ty, quyền nghỉ 60 phút mỗi ngày và cách giữ tinh thần.
Nuôi dạy conDạy con an toàn với chó mèo: phòng chó cắn, mèo cào và bệnh dại
Dạy con an toàn với chó mèo từ 1–3 tuổi: cách chào chó, lúc nào tránh xa, làm gì khi bé bị chó cắn, mèo cào để phòng bệnh dại, khi nào phải gọi 115.
Nuôi dạy conNuôi chó mèo khi nhà có trẻ nhỏ: lợi ích, rủi ro và cách an toàn
Nhà có trẻ nhỏ có nên nuôi chó mèo? Lợi ích, rủi ro, con vật nào không hợp với trẻ dưới 5 tuổi, cách đón em bé về nhà có thú cưng và giữ vệ sinh an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
