Nuôi chó mèo khi nhà có trẻ nhỏ: lợi ích, rủi ro và cách an toàn

Nhà có trẻ nhỏ có nên nuôi chó mèo? Lợi ích, rủi ro, con vật nào không hợp với trẻ dưới 5 tuổi, cách đón em bé về nhà có thú cưng và giữ vệ sinh an toàn.
Nuôi chó mèo khi nhà có trẻ nhỏ: nên hay không?
Nhiều gia đình Việt nuôi chó giữ nhà, nuôi mèo bắt chuột từ trước khi có con. Có nhà lại định nuôi thêm một chú cún "cho con có bạn". Khi em bé ra đời, câu hỏi bắt đầu xuất hiện: nuôi chó mèo khi nhà có trẻ nhỏ có an toàn không, có nên cho con vật đi nơi khác? Câu trả lời không phải là có hay không, mà là nuôi thế nào cho an toàn.
Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cho biết nuôi chó mèo có thể mang lại nhiều niềm vui về tinh thần cho cả trẻ lẫn người lớn. Chăm một con vật là cách tốt để trẻ học tinh thần trách nhiệm, học quan tâm và thương yêu một sinh vật khác, rồi mang những kỹ năng đó vào quan hệ với mọi người. Dắt chó đi dạo cũng là dịp cả nhà ra ngoài vận động.
Mặt khác, AAP cũng nhấn mạnh: trẻ em là nạn nhân thường gặp nhất của vết cắn từ vật nuôi và dễ bị thương nặng hơn. Hầu như con vật nào cũng có thể mang mầm bệnh lây sang trẻ. Vì thế, bố mẹ là người chịu trách nhiệm cuối cùng về an toàn của con quanh mọi con vật, kể cả vật nuôi trong nhà.
Nếu định nuôi mới: chờ con bao nhiêu tuổi?
- AAP cho biết nhiều ca chó cắn xảy ra ở trẻ nhỏ, nên an toàn hơn cả là chờ con lớn hơn 4 tuổi. Nếu nuôi để làm bạn cho con, tốt nhất chờ đến khi con đủ lớn để biết chăm con vật, thường khoảng 5–6 tuổi. Mỗi trẻ phát triển một khác, nên bố mẹ cân nhắc theo tính nết của con.
- Trẻ nhỏ còn khó phân biệt con vật với món đồ chơi, nên có thể vô tình làm con vật bực mình rồi bị cào, cắn (AAP).
- AAP cũng thẳng thắn: khi đang chăm em bé hay trẻ chập chững, bố mẹ đã rất bận. Đây có thể không phải lúc lý tưởng để nuôi thêm chó con, mèo con, nhất là nhà chưa từng nuôi.
- Chọn con vật hiền: con vật lớn tuổi, tính hiền thường hợp với trẻ hơn, vì chó con, mèo con hay cắn khi đùa nghịch. Tránh con vật từng cắn người hoặc hung dữ. Chó to khoẻ có thể không hợp với nhà có trẻ nhỏ (AAP).
Con vật nào không hợp với trẻ dưới 5 tuổi?
CDC (Hoa Kỳ) khuyên trẻ dưới 5 tuổi tránh tiếp xúc với:
- Bò sát (rùa, thằn lằn, rắn) và lưỡng cư (ếch, nhái).
- Gia cầm, kể cả gà con, vịt con.
- Loài gặm nhấm như chuột hamster.
Lý do theo CDC: trẻ nhỏ hay sờ vào những bề mặt có thể dính phân con vật rồi đưa tay lên miệng, trong khi hệ miễn dịch còn đang phát triển nên dễ ốm nặng hơn. AAP lấy ví dụ bò sát có thể mang vi khuẩn salmonella gây tiêu chảy nặng.
Nhà đã có chó mèo, sắp đón em bé
Raising Children Network (Úc) khuyên chuẩn bị cho chó từ vài tháng trước khi bé chào đời:
- Lắp cửa chắn, rào để chó không vào phòng em bé.
- Điều chỉnh dần giờ cho ăn, giờ dắt đi dạo theo nếp mới.
- Tập cho chó bỏ thói quen xấu như nhảy chồm lên lòng người.
- Mở tiếng em bé khóc, bập bẹ ở những chỗ bé sẽ hay ở để chó quen dần.
Khi đón bé về, cho chó ngửi mùi của bé trên một chiếc khăn, vừa vỗ về khen ngợi. Khi cả nhà đã ổn định, dắt chó có dây vào gặp bé, có thêm một người lớn hỗ trợ. Raising Children Network còn gợi ý đưa cả chó và bé đi dạo cùng, hoặc cho chó ăn vặt lúc mẹ đang cho bé bú, để chó không thấy em bé là "đối thủ".
Điều quan trọng nhất: không bao giờ để chó ở một mình với em bé, dù chó có hiền và quý bé đến đâu (Raising Children Network). Với giấc ngủ của bé, chỗ ngủ nên riêng, phẳng, thoáng, theo nguyên tắc ngủ an toàn; giữ chó mèo ra khỏi phòng bé ngủ là cách đơn giản để làm được điều đó (gợi ý của Agoliva).
Mèo, hộp cát và mẹ bầu
CDC cho biết mèo đóng vai trò chính trong việc lây bệnh toxoplasma. Người mới nhiễm trong hoặc ngay trước khi mang thai có thể truyền sang thai nhi. CDC khuyên nhà nuôi mèo nên thay cát vệ sinh mỗi ngày, rửa tay bằng xà phòng sau khi chạm vào thứ có thể dính phân mèo, đeo găng khi làm vườn. Mẹ bầu nên hỏi bác sĩ về những lưu ý thêm. Nếu có thể, nhờ người khác trong nhà thay cát mèo trong thai kỳ (gợi ý của Agoliva).
Thói quen vệ sinh và an toàn hằng ngày
- Luôn có người lớn trông: CDC và AAP đều khuyên luôn giám sát trẻ khi ở gần con vật. Raising Children Network giải thích "giám sát" là đứng trong tầm tay, tỉnh táo, không cắm mặt vào điện thoại.
- Rửa tay: rửa tay cho bé bằng xà phòng và nước ngay sau khi bé chạm, cho ăn hay chăm con vật. Người lớn nên rửa tay cùng bé (CDC).
- Không hôn, không đưa tay lên miệng: CDC khuyên không cho trẻ hôn con vật hay mút tay sau khi sờ con vật.
- Để con vật yên khi ăn, khi ngủ: AAP và Raising Children Network đều khuyên giữ trẻ tránh xa con vật lúc nó đang ăn hoặc ngủ. Chỉ người lớn cho chó ăn, không để bé nghịch bát ăn, bát nước của chó.
- Tiêm phòng dại cho chó mèo: AAP khuyên tiêm phòng dại đầy đủ cho chó mèo trong nhà. WHO cho biết bệnh dại vẫn là vấn đề sức khoẻ lớn ở châu Á, và tiêm phòng cho chó là cách hiệu quả nhất để phòng dại cho người.
- Dị ứng: nếu bé có chàm, viêm mũi dị ứng, hen, hoặc gia đình có tiền sử dị ứng, hãy hỏi bác sĩ nhi hoặc bác sĩ thú y trước khi nuôi. AAP cho biết thực tế mọi giống chó đều có thể gây dị ứng như nhau, kể cả giống được gọi là "không gây dị ứng".
Cách dạy bé chơi đúng cách, nhận biết lúc con vật không vui và xử trí khi bị cắn có trong bài dạy con an toàn với chó mèo. Bé tầm 12 tháng tuổi đã bò, vịn đi khắp nhà, nên đây là lúc bố mẹ cần để ý nhiều hơn.
Khi nào cần đưa con đi khám
- Bé bị chó, mèo cắn hoặc cào rách da, dù vết nhỏ: rửa vết thương bằng xà phòng và nước ít nhất 15 phút, rồi đưa bé đi khám ngay (WHO).
- Bé tiêu chảy nặng, sốt sau khi tiếp xúc với bò sát, gà vịt hay con vật khác.
- Bé hắt hơi, chảy mũi, nổi mẩn, khò khè mỗi khi ở gần con vật.
Đi cấp cứu ngay, gọi 115, khi bé bị cắn nặng, chảy máu không cầm được, bị cắn ở mặt, đầu, cổ, hoặc bé khó thở.
Câu hỏi thường gặp
Mẹ bầu nuôi mèo có sao không?
Không nhất thiết phải bỏ mèo. CDC khuyên thay cát vệ sinh mỗi ngày, rửa tay kỹ sau khi chạm vào thứ có thể dính phân mèo, và mẹ bầu hỏi bác sĩ về những lưu ý thêm.
Trẻ sơ sinh ở chung nhà với chó được không?
Được, nếu chuẩn bị cho chó từ trước khi bé về, giữ chó ra khỏi phòng bé, và không bao giờ để chó một mình với bé.
Có nên mua gà con, rùa nhỏ cho bé chơi?
CDC khuyên trẻ dưới 5 tuổi tránh tiếp xúc với gia cầm, bò sát, lưỡng cư và loài gặm nhấm vì nguy cơ lây bệnh. Bé có thể ngắm, còn chơi trực tiếp nên để khi con lớn hơn.
Nguồn tham khảo
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – How to Choose the Right Pet for Your Family
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – How old should our children be before we adopt a pet?
- CDC – People at Increased Risk for Illness from Animals
- CDC – About Toxoplasmosis
- Raising Children Network (Úc) – Dogs and children: preventing dog bites
- WHO – Rabies: Fact sheet
Bài viết liên quan
Nuôi dạy conMẹ đi làm lại sau sinh: chuẩn bị cho con, giữ sữa và giữ mình
Mẹ đi làm lại sau sinh: chuẩn bị cho con ở với bà hay đi nhà trẻ, tập bú bình, vắt và trữ sữa ở công ty, quyền nghỉ 60 phút mỗi ngày và cách giữ tinh thần.
Nuôi dạy conDạy con an toàn với chó mèo: phòng chó cắn, mèo cào và bệnh dại
Dạy con an toàn với chó mèo từ 1–3 tuổi: cách chào chó, lúc nào tránh xa, làm gì khi bé bị chó cắn, mèo cào để phòng bệnh dại, khi nào phải gọi 115.
Nuôi dạy conĐưa con 1–3 tuổi đi nhà hàng, ăn cỗ: mẹo để con ngồi yên, an toàn
Đưa con đi nhà hàng, ăn cỗ, ăn lẩu mà bé không chịu ngồi yên? Mẹo chọn quán, chọn giờ, chuẩn bị đồ chơi và giữ an toàn với nồi lẩu, đồ nóng cho bé 1–3 tuổi.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
