Bé 12 tháng tuổi (tròn 1 tuổi): vẫy tay chào, gọi "mẹ" và tập bước

Bé 12 tháng tuổi tròn 1 tuổi: vẫy tay chào, gọi "ba", "mẹ", vịn đi men, có bé đã tự bước. Đủ mốc 1 tuổi của CDC, chuyển sang sữa bò, giấc ngủ và trò chơi.
Tròn một tuổi: từ em bé thành "người đi khám phá"
Ngày thôi nôi đến, cả nhà quây quần xem con "bốc" món gì trên mâm. Nhưng món quà thật sự của năm đầu tiên đang hiện ra ngay trước mắt: một đứa trẻ biết vẫy tay chào, biết gọi người thân bằng tiếng của riêng mình, và đang hăm hở đứng lên để đi tới bất cứ đâu con muốn. Từ đây, bé 12 tháng tuổi bắt đầu có ý kiến riêng, và cả nhà sẽ học cùng con cách lắng nghe.
Bé 12 tháng tuổi làm được gì?
Một tuổi là mốc chính trong bảng của CDC. Dưới đây là đầy đủ các mốc 1 tuổi; chúng là những việc mà ít nhất 75% trẻ làm được khi tròn 12 tháng, nên con thiếu một hai điều vẫn có thể là bình thường. Điều quan trọng là con vẫn tiến lên từng chút.
Vận động
- Vịn đứng dậy.
- Đi men, tay vịn đồ đạc.
- Uống bằng cốc không nắp khi có người lớn cầm giúp.
- Nhặt đồ nhỏ bằng ngón cái và ngón trỏ, như miếng thức ăn nhỏ.
Còn bước đi tự do? AAP cho biết nhiều bé chập chững những bước đầu tiên quanh sinh nhật đầu tiên, và đi sớm hơn hay muộn hơn đều bình thường. CDC đặt "tự đi vài bước" ở mốc 15 tháng.
Ngôn ngữ và giao tiếp
- Vẫy tay "bye bye".
- Gọi bố mẹ là "ba", "mẹ" hoặc một tên đặc biệt nào đó.
- Hiểu chữ "không": khựng lại một chút hoặc dừng tay khi nghe.
Cảm xúc – xã hội
- Chơi trò qua lại với bố mẹ, như vỗ tay theo nhịp.
Nhận thức
- Thả đồ vào hộp, ví dụ khối gỗ vào cốc.
- Tìm đồ khi thấy bố mẹ giấu đi, như món đồ chơi dưới chăn.
Trong vài tháng tới, con đang hướng tới mốc 15 tháng: cố nói thêm một, hai từ, chỉ tay để đòi, làm theo yêu cầu có kèm cử chỉ, xếp chồng hai món đồ nhỏ, tự bốc ăn.
Ăn và ngủ khi con tròn 1 tuổi
- Sữa bò: CDC cho biết có thể bắt đầu cho trẻ uống sữa bò tươi nguyên kem, đã tiệt trùng, không đường, không hương vị từ 12 tháng (không sớm hơn). Trẻ 12–23 tháng cần khoảng 2 phần sản phẩm từ sữa mỗi ngày (sữa, sữa chua nguyên kem, phô mai). Sữa là phần bổ sung cho bữa ăn, không thay bữa; uống quá nhiều có thể làm con ít đói và ảnh hưởng hấp thu sắt. Không dùng sữa tươi chưa tiệt trùng.
- Sữa mẹ: WHO khuyên tiếp tục cho bú mẹ thường xuyên tới 2 tuổi hoặc lâu hơn. Thôi nôi không có nghĩa là phải cai sữa mẹ.
- Bữa ăn: WHO gợi ý 3–4 bữa mỗi ngày cho trẻ 9–23 tháng, thêm 1–2 bữa phụ khi cần. Con có thể ăn món cả nhà, chỉ cần mềm, cắt nhỏ, nêm nhạt và lấy phần của con trước khi nêm.
- Đồ uống: CDC cho biết nước ép sau 12 tháng là không cần thiết, trái cây nguyên quả tốt hơn; trẻ dưới 24 tháng không nên ăn đường bổ sung, không uống trà, cà phê, nước ngọt.
- Giấc ngủ: CDC nhắc trẻ 1 tuổi cần khoảng 12–16 giờ ngủ mỗi ngày, tính cả giấc ngày. Giữ giờ đi ngủ và nếp trước khi ngủ đều đặn giúp con biết ngày sắp kết thúc.
Chơi gì với bé 12 tháng tuổi?
- Tháp hai tầng: xếp hai hộp giấy nhỏ hoặc hai khối gỗ chồng lên nhau, để con xô đổ, rồi mời con xếp thử. Xếp chồng là kỹ năng con đang hướng tới; bài xếp khối và ghép hình có thêm gợi ý theo tuổi.
- Sách lật mở: đọc cùng con những cuốn sách có nắp lật hay trang có chất liệu sờ được. CDC gợi ý loại sách này cho tuổi 1; xem thêm bài đọc sách cho con.
- Phụ giúp nhặt đồ: sau bữa chơi, đưa con chiếc giỏ và nói "mình cất bóng vào giỏ nào". Con luyện thả đồ vào hộp, hiểu yêu cầu, và thích cảm giác mình có ích.
- Nối thêm một từ: con nói "bà", bố mẹ nói "bà đây, bà bế con". CDC khuyên mở rộng mỗi lần con cố nói thành một câu ngắn.
- Tập đi nắm tay: cho con nắm hai ngón tay mẹ và đi dọc hành lang. CDC khuyên để bé tập đi bằng cách nắm tay bố mẹ hoặc vịn đồ đạc chắc chắn, và tránh xe tập đi.
Giữ con an toàn ở tuổi chập chững
- Phòng hóc: CDC liệt kê nho, cà chua bi nguyên quả, hạt, xúc xích, bỏng ngô, kẹo cứng, kẹo dẻo là món dễ hóc. Cho con ăn khi ngồi, không vừa đi vừa ăn, và người lớn luôn trông.
- Ghế ô tô: AAP khuyên giữ trẻ ngồi ghế quay mặt về sau càng lâu càng tốt, tới giới hạn của ghế. Tròn một tuổi không phải lúc phải quay ghế về phía trước.
- Nước: AAP khuyên luôn ở trong tầm tay với khi con ở gần nước; đổ hết nước trong xô, chậu sau khi dùng, đóng cửa nhà tắm.
- Thuốc, hoá chất, đồ dễ vỡ: CDC nhắc khoá tủ thuốc và chất tẩy rửa, cất đồ sắc nhọn, dễ vỡ.
- Màn hình: CDC khuyên tránh màn hình trước 2 tuổi, trừ gọi video với người thân.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
- Con chưa vịn đứng, chưa ngồi vững, hoặc có vẻ yếu một bên người.
- Con không bập bẹ, không dùng cử chỉ như vẫy tay, giơ tay, không quay lại khi được gọi tên.
- Con không tìm đồ khi thấy giấu, ít hứng thú chơi qua lại với người thân.
- Con mất kỹ năng đã từng có, như thôi bập bẹ, thôi vẫy tay.
CDC khuyên bố mẹ không cần chờ: hãy nói với bác sĩ điều mình lo và hỏi về sàng lọc phát triển. Theo trang của CDC, AAP khuyến nghị sàng lọc phát triển ở lần khám 9, 18, 30 tháng và sàng lọc tự kỷ ở 18, 24 tháng; lần khám 1 tuổi là dịp tốt để hỏi bác sĩ về các mốc sắp tới. Lịch tiêm chủng quanh mốc 1 tuổi, bố mẹ hãy hỏi trạm y tế nơi mình sống.
Câu hỏi thường gặp
Bé 1 tuổi chưa biết đi có sao không?
Thường là không. CDC đặt mốc tự đi vài bước ở 15 tháng, và nghiên cứu của WHO cho thấy trẻ khoẻ mạnh bắt đầu tự đi trong khoảng từ khoảng 8 tới gần 18 tháng. Nếu con vịn đứng, đi men được, cứ cho con tập tiếp; xem bài tháng sau để theo dõi.
Bé 1 tuổi uống bao nhiêu sữa bò là đủ?
CDC cho biết trẻ 12–23 tháng cần khoảng 2 phần sản phẩm sữa mỗi ngày, có thể là sữa, sữa chua hoặc phô mai. Đừng để sữa thay bữa ăn; nếu con uống rất nhiều sữa mà lười ăn, hãy hỏi bác sĩ.
Bé 1 tuổi mới nói được "ba", "mẹ" có chậm nói không?
Không. Gọi bố mẹ bằng một tên riêng chính là mốc 1 tuổi của CDC. Từ giờ đến 15 tháng, con sẽ cố nói thêm một, hai từ nữa. Hãy trò chuyện, đọc sách, gọi tên mọi thứ quanh con mỗi ngày.
Xem lại tháng trước: bé 11 tháng tuổi. Tháng tới: bé 13 tháng tuổi.
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: Your Baby By One Year và By 15 Months
- CDC – Cow's Milk and Milk Alternatives
- CDC – Foods and Drinks to Avoid or Limit
- WHO – Infant and young child feeding, fact sheet
- AAP, HealthyChildren.org – Movement Milestones: Babies 8 to 12 Months
- AAP, HealthyChildren.org – Car Safety Seats: Information for Families
Bài viết liên quan
Phát triển theo thángBé 36 tháng (tròn 3 tuổi): mốc phát triển và hành trang vào lớp mầm
Bé 36 tháng tuổi, tròn 3 tuổi: trò chuyện qua lại, nhập vai siêu nhân, vẽ vòng tròn, chơi cùng bạn. Đủ mốc CDC 3 tuổi, ăn ngủ, trò chơi và chuẩn bị đi lớp.
Phát triển theo thángBé 35 tháng tuổi: nói rõ hơn, hiểu "lát nữa" và tập tự phục vụ
Bé 35 tháng tuổi nói rõ hơn để người ngoài hiểu, bắt đầu hiểu "hôm qua", "lát nữa" và muốn tự đánh răng, mặc áo. Mốc CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Phát triển theo thángBé 34 tháng tuổi: tập dùng lời thay cáu giận, mê phụ việc nhà
Bé 34 tháng tuổi bắt đầu nói ra điều mình muốn thay vì ăn vạ, làm theo yêu cầu 2–3 bước và thích phụ việc nhà. Mốc theo CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
