🌱 Agoliva sắp ra mắt. Đăng ký sớm để nhận ưu đãi cho những gia đình đầu tiên.
🌱 Đăng ký sớm, miễn phí
Ngôn ngữ

Đọc sách cho trẻ sơ sinh: bắt đầu khi nào, đọc sao cho con thích?

Agoliva · 12/11/2026 · 6 phút đọc · 0–6 tháng · 6–12 tháng · 1–2 tuổi · 2–3 tuổi

Đọc sách cho trẻ sơ sinh: bắt đầu khi nào, đọc sao cho con thích? – Agoliva

Đọc sách cho trẻ sơ sinh có sớm quá không? AAP khuyên đọc cùng con từ khi mới sinh. Chọn sách theo tuổi, cách đọc cho bé 0–3 tuổi thích và mốc đọc theo tháng.

Đọc sách cho trẻ sơ sinh: có sớm quá không?

Không sớm chút nào. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyên bố mẹ đọc sách cùng con ngay từ khi mới sinh và duy trì ít nhất cho tới hết mẫu giáo, kể cả khi bé còn nằm trong phòng chăm sóc đặc biệt sơ sinh nếu có thể.

Bé sơ sinh chưa hiểu nghĩa của chữ. Nhưng khi được nằm trong lòng bố mẹ, nghe một giọng nói quen thuộc lên xuống theo nhịp câu, bé đang nhận được những thứ rất quý: sự gần gũi, giọng nói của người thân và rất nhiều âm thanh của tiếng mẹ đẻ.

Đọc sách mang lại gì cho con?

  • Gắn bó với bố mẹ. AAP coi giờ đọc sách là dịp vun đắp mối quan hệ yêu thương, đúng vào giai đoạn não bé phát triển mạnh.
  • Nền tảng cho ngôn ngữ và học tập. Theo AAP, đọc chung xây nền cho phát triển ngôn ngữ, nhận thức, cảm xúc – xã hội và sự sẵn sàng đi học.
  • Nhiều lần "giao bóng – đỡ bóng". Trung tâm Phát triển Trẻ em của Đại học Harvard gọi những trao đổi qua lại giữa bé và người lớn là "serve and return". Gọi tên những gì bé đang nhìn, đang làm giúp xây các kết nối ngôn ngữ sớm, kể cả trước khi bé hiểu hay nói được từ. Một cuốn sách tranh là cái cớ tuyệt vời để có hàng chục lần qua lại như vậy.
  • Từ ngữ mới. Sách mang tới những từ ít xuất hiện trong lời nói hằng ngày ở nhà, như tên con vật, đồ vật, cảm xúc (suy luận của Agoliva).

Một điều nên nói thẳng: AAP cũng lưu ý đọc cho bé mới sinh không phải để con "thông minh vượt trội". Hãy coi đó là một thói quen dễ chịu cho cả nhà, bắt đầu càng sớm càng dễ duy trì.

Bé đọc sách thế nào theo từng độ tuổi?

Dưới đây là các mốc "đọc sớm" mà AAP mô tả, kèm gợi ý chọn sách. Mỗi bé có nhịp riêng, các mốc chỉ để bố mẹ biết con đang ở đâu, không phải bài kiểm tra.

0–3 tháng

Bé chưa làm gì nhiều với cuốn sách, nhưng thích nghe giọng bố mẹ. Đọc thơ, đồng dao có vần nhịp, chỉ cho bé xem những trang hình đơn giản, rõ nét. Nói chuyện và hát cũng quan trọng không kém đọc sách.

Khoảng 3–6 tháng

Theo AAP, quanh 3 tháng bé bi bô, bắt chước âm thanh, cười khi nghe giọng bố mẹ, bắt đầu với tay quờ đồ vật và đưa lên miệng. Sách vải, sách nhựa mềm là lựa chọn hợp lý vì bé sẽ cầm và gặm.

6–12 tháng

Bé ngồi vững hơn, chộp lấy trang sách và hay cho sách vào miệng. AAP nói việc gặm sách là dấu hiệu bé quan tâm, không phải hư. Chọn sách bìa cứng, sách tắm có màu sắc rõ, hình đồ vật đơn giản, và ảnh khuôn mặt em bé mà trẻ ở tuổi này có vẻ rất thích.

12–18 tháng

Bé tự ngồi, lật được trang bìa cứng, mang sách đi khắp nhà, đưa sách cho bố mẹ để được đọc, chỉ ngón tay vào tranh, và bắt đầu nhận ra khi sách bị cầm ngược (AAP). Hãy hỏi "Con mèo đâu?" để con chỉ.

18–24 tháng

Bé tự lật trang sách bìa cứng, gọi tên tranh quen khi được hỏi "Cái gì đây?", nói nốt câu trong cuốn sách quen và có khi "kể chuyện" lại cho búp bê, gấu bông nghe. Trang giấy mỏng có thể còn khó lật. AAP gợi ý bố mẹ dừng lại trước từ cuối của câu quen để con điền vào, và để con làm người kể chuyện.

2–3 tuổi

Bé theo được những câu chuyện ngắn có đầu có cuối. Bố mẹ có thể hỏi "Rồi sao nữa?", "Sao bạn thỏ buồn?" để con nói nhiều hơn. Xem thêm bài kể chuyện và hỏi câu hỏi.

Đọc thế nào cho con thích?

  • Ôm con vào lòng khi đọc. Phần ôm ấp quan trọng không kém phần chữ.
  • Đưa sách vào nếp đi ngủ. AAP gợi ý biến đọc sách thành một phần của nếp đi ngủ. Chỉ cần 5–10 phút mỗi tối là đủ để thành thói quen.
  • Không cần đọc đúng từng chữ. Với bé nhỏ, chỉ tranh và gọi tên, tự kể theo tranh bằng lời của mình là được. Con ngắt lời, lật lung tung, chỉ trỏ cũng là đang "đọc".
  • Hỏi và chờ con trả lời. AAP khuyên đặt câu hỏi khi đọc. Với bé chưa biết nói, câu trả lời có thể là một tiếng "a", một cái chỉ tay; hãy đáp lại như con vừa nói thật.
  • Đổi giọng cho từng nhân vật, làm tiếng con vật, làm nét mặt vui buồn. Con vừa thấy vui vừa học được cách thể hiện cảm xúc.
  • Đọc đi đọc lại một cuốn là bình thường. AAP cho biết trẻ rất thích sự lặp lại. Lần thứ mười, con có thể đã tự nói được vài từ trong sách.
  • Giờ đọc ngắn cũng không sao. Con bỏ đi sau 2 phút thì để con đi, lần sau đọc tiếp. Sự tập trung sẽ dài dần theo tuổi.
  • Để sách trong tầm với, ở góc chơi hay rổ đồ chơi, để con tự lấy xem.
Ông bà không quen đọc sách tranh? Không sao. Kể chuyện ngày xưa, đọc ca dao, hát ru, đọc đồng dao "Con vỏi con voi" cho cháu nghe cũng là những giờ "đọc" quý giá. Xem thêm bài hát đồng dao cho con.

Sách giấy hay sách điện tử?

AAP ưu tiên sách in cho trẻ nhỏ. Lý do: màn hình cảm ứng và thiết bị điện tử thường là trải nghiệm thụ động hoặc một mình, thiếu những lúc tương tác và gắn bó như khi bố mẹ cùng con đọc sách giấy. Nếu thỉnh thoảng dùng sách điện tử hay truyện audio, AAP khuyên bố mẹ trò chuyện qua lại với con về nội dung. Sách giấy còn cho con luyện đôi tay: cầm sách, lật trang.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ sơ sinh mấy tháng thì đọc sách cho con nghe được?

Ngay từ khi mới sinh. AAP khuyên đọc cùng con từ sơ sinh. Ở những tháng đầu, bé chủ yếu thích nghe giọng nói và nhịp điệu, nên thơ, đồng dao, sách hình đơn giản là hợp.

Con chỉ thích gặm và xé sách thì có nên đọc nữa không?

Có. AAP cho biết bé 6–12 tháng cho sách vào miệng là dấu hiệu bé quan tâm. Hãy chọn sách bìa cứng, sách vải, sách nhựa chịu được gặm, và cất sách giấy mỏng lại cho tới khi con lớn hơn.

Mỗi ngày nên đọc sách cho con bao lâu?

Không có con số bắt buộc. Gợi ý của Agoliva là vài phút mỗi ngày, đều đặn, nhất là trước giờ ngủ. Đọc ít mà vui, đều đặn, tốt hơn đọc lâu mà con chán.

Bài viết là kiến thức phổ thông, không thay thế lời khuyên của bác sĩ dành riêng cho mẹ và bé. Khi lo lắng, hãy hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  • AAP, HealthyChildren.org – Beyond Literacy: Shared Reading Starting in Infancy Offers Lifelong Benefits
  • AAP, HealthyChildren.org – Developmental Milestones of Early Literacy
  • Harvard Center on the Developing Child – Serve and Return