Bé mấy tháng biết tên mình? Khi nào con quay lại lúc được gọi tên

Bé mấy tháng biết tên mình và quay lại khi được gọi? Mốc theo CDC, ASHA, AAP, cách giúp con nhận ra tên, chuyện tên ở nhà và khi nào bé không đáp cần đi khám.
Bé mấy tháng biết tên mình?
Bố mẹ gọi "Bin ơi!" và lần đầu tiên con ngoảnh lại nhìn, cả nhà vui như Tết. Nhưng nhiều bố mẹ cũng băn khoăn: con mới 3 tháng đã cười khi nghe gọi, vậy là con biết tên rồi chăng? Hay con 8 tháng mà gọi mãi không quay lại thì có sao không?
Theo Hiệp hội Ngôn ngữ, Lời nói và Thính học Hoa Kỳ (ASHA), trong khoảng 7–9 tháng, bé nhìn về phía bố mẹ khi được gọi tên. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đưa "nhìn khi bố mẹ gọi tên" vào bảng mốc 9 tháng. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) mô tả đến khoảng 1 tuổi, bé đáp lại khi được gọi tên phần lớn thời gian.
Từ "nghe giọng quen" đến "biết tên mình"
- 0–3 tháng: ASHA ghi nhận bé im lặng hoặc mỉm cười khi được nói chuyện, quay về phía giọng người. Lúc này bé phản ứng với giọng nói ấm áp, quen thuộc, chứ chưa phải với tên.
- Khoảng 6 tháng: CDC ghi bé nhận ra người quen.
- 7–9 tháng: bé nhìn khi được gọi tên, nhận ra tên của một số người và đồ vật, khựng lại khi nghe "không" (ASHA).
- Khoảng 1 tuổi: bé đáp lại khi được gọi tên hầu hết các lần (AAP).
- 2–3 tuổi: ASHA và CDC ghi bé tự nói tên mình khi được hỏi "Con tên là gì?".
Nói cách khác, cái cười của bé 3 tháng khi nghe gọi thường là phản ứng với giọng bố mẹ, rất đáng quý nhưng chưa phải là "biết tên". Biết tên là khi bé hiểu tiếng đó dành riêng cho mình, và quay lại kể cả khi đang mải chơi.
Vì sao việc nhận ra tên lại quan trọng?
Tên là một trong những từ đầu tiên bé hiểu, và là "chìa khoá" để người lớn kéo sự chú ý của bé. NHS (Anh) khuyên bố mẹ gọi tên con ở đầu câu để con chú ý trước khi nghe phần còn lại. Khi bé quay lại lúc được gọi, bé cho thấy mình nghe được, hiểu một từ, và muốn kết nối với người gọi.
Nhận ra tên cũng là một mảnh nhỏ của việc bé dần hiểu mình là một người riêng biệt. Bố mẹ có thể đọc thêm bài bé và gương để xem bé nhận ra chính mình qua những trò chơi khác.
Cách giúp con nhận ra tên mình
Gọi tên trong mọi việc hằng ngày
Gợi ý của Agoliva: lồng tên con vào câu nói hằng ngày. "Na ơi, mẹ thay áo cho Na nhé." "Na uống nước nào." "Ai dậy rồi đây? Na dậy rồi!" Nghe hơi "thừa" với người lớn, nhưng chính sự lặp lại ấy giúp bé gắn tiếng đó với bản thân.
Chọn một tên gọi chính
Ở nhà Việt, một bé có thể được gọi bằng tên khai sinh, tên ở nhà, và cả chục tên nựng của ông bà: "cu", "cún", "cục vàng". Gợi ý của Agoliva: cả nhà thống nhất một tên gọi chính dùng nhiều nhất trong năm đầu, ví dụ tên ở nhà "Bông". Các tên nựng vẫn dùng thoải mái, nhưng tên chính nên xuất hiện thường xuyên nhất.
Trò gọi tên và trốn tìm
Gợi ý của Agoliva: khi bé ngồi chơi, bố đứng lệch sang bên hoặc sau lưng bé vài bước, gọi tên bằng giọng vui. Bé quay lại thì bố cười, vỗ tay, hay làm mặt hề. Sau đó thử từ xa hơn một chút, hay nấp sau cánh cửa rồi ló ra: "Bông ơi! Bố đây!". Xem thêm trò chơi ở bài trốn tìm và ghi nhớ.
Hát bài có tên con
Gợi ý của Agoliva: thay tên con vào bài hát quen. "Bông ơi Bông à, Bông đi tắm nào." Âm nhạc và tên con đi cùng nhau khiến bé thích nghe hơn.
Gọi tên để khen, đừng chỉ để mắng
Gợi ý của Agoliva: nếu tên con chỉ vang lên khi con làm đổ, làm rơi ("Bông! Không được!"), tên có thể gắn với cảm giác căng thẳng. Hãy gọi tên con thật nhiều trong lúc vui, lúc âu yếm, lúc khen.
Lưu ý an toàn
- Khi chơi gọi tên từ xa, bé đang ngồi hoặc bò có thể lao về phía bố mẹ. Chơi trên sàn, xa cầu thang, cạnh bàn sắc và ổ điện.
- Gợi ý của Agoliva: không gọi giật giọng hay hù doạ bé bằng tiếng to để "thử" xem con có nghe không.
- Gợi ý của Agoliva: không mở điện thoại phát tiếng gọi tên to sát tai bé; giọng người thật vẫn là tốt nhất.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
- Khoảng 9 tháng, con không đáp lại khi được gọi tên. CDC liệt kê "không đáp lại tên mình lúc 9 tháng" trong các ví dụ dấu hiệu về giao tiếp xã hội cần chú ý. Đây không có nghĩa là con chắc chắn có vấn đề, mà là lý do nên được bác sĩ đánh giá.
- Con không quay về phía âm thanh, không giật mình với tiếng lớn, hoặc không đáp khi được gọi, nhất là từ phòng khác. AAP lưu ý đây là dấu hiệu nên trao đổi với bác sĩ về thính lực, kể cả khi con đã qua sàng lọc thính lực sơ sinh.
- Con ít nhìn vào mắt người khác, không đáp lại nụ cười, có vẻ "không để ý" người gọi (AAP, CDC).
- Con từng quay lại khi được gọi nhưng nay không còn nữa.
Nếu lo, bố mẹ hãy nói với bác sĩ thay vì "chờ xem". AAP cho biết bác sĩ có thể cho kiểm tra thính lực. Xem mốc chung ở bài bé 9 tháng tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Bé 6 tháng gọi không quay lại có sao không?
Thường chưa đáng lo. ASHA và CDC đặt mốc nhìn khi được gọi tên vào khoảng 7–9 tháng. Ở 6 tháng, bố mẹ để ý xem con có quay về phía giọng nói, có cười, có ê a đáp lại không.
Con chỉ quay lại khi bà gọi, mẹ gọi thì không?
Có thể con quen giọng bà hơn, hoặc bà gọi bằng tên khác. Gợi ý của Agoliva: cả nhà cùng dùng một tên chính, gọi bằng giọng vui khi con không quá mải chơi.
Con không quay lại khi gọi tên có phải tự kỷ không?
Không thể kết luận chỉ từ một dấu hiệu. Bé có thể đang mải chơi, hay có vấn đề về tai. Nhưng nếu đến khoảng 9 tháng con thường không đáp khi được gọi, CDC và AAP đều khuyên trao đổi với bác sĩ để con được đánh giá sớm.
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: By Six Months, By Nine Months, By Three Years
- CDC – Signs and Symptoms of Autism Spectrum Disorder
- ASHA – Communication Milestones: Birth to 1 Year, Communication Milestones: 2 to 3 Years
- AAP, HealthyChildren.org – Language Delays in Toddlers
- AAP, HealthyChildren.org – Purpose of Newborn Hearing Screening
- NHS – Helping your child's speech
Bài viết liên quan
Ngôn ngữTrẻ mấy tuổi hiểu và làm theo lời dặn? Mốc và trò chơi cho bé 1–3 tuổi
Trẻ mấy tuổi làm theo lời dặn một bước, hai bước? Mốc nghe hiểu theo CDC, AAP, ASHA, trò chơi tại nhà giúp con làm theo lời và khi nào nên hỏi bác sĩ.
Ngôn ngữNói chuyện với con bằng giọng em bé có tốt không? Hiểu về parentese
Nói chuyện với con bằng giọng em bé, kéo dài, cao giọng có tốt không? Khác biệt giữa parentese và nói ngọng theo con, cách trò chuyện giúp bé học nói.
Ngôn ngữTrẻ nói ngọng có sao không? Phát âm của trẻ 1–3 tuổi và cách giúp con
Trẻ nói ngọng, nói chưa rõ lúc 1–3 tuổi có sao không? Mức nói rõ theo tuổi của CDC, ASHA, AAP, cách sửa ngọng nhẹ nhàng cho con và khi nào nên đi khám.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
