🌱 Agoliva sắp ra mắt. Đăng ký sớm để nhận ưu đãi cho những gia đình đầu tiên.
🌱 Đăng ký sớm, miễn phí
Nhận thức & vui chơi

Trẻ chơi giả vờ (đóng vai): bé mấy tuổi biết và lợi ích ra sao

Agoliva · 13/11/2026 · 7 phút đọc · 1–2 tuổi · 2–3 tuổi

Trẻ chơi giả vờ (đóng vai): bé mấy tuổi biết và lợi ích ra sao – Agoliva

Trẻ chơi giả vờ, đóng vai từ khi nào? Mốc từ 15 tháng đến 3 tuổi theo CDC, lợi ích cho tư duy, cảm xúc và trò chơi đóng vai với đồ có sẵn trong nhà.

Trẻ chơi giả vờ là gì và bắt đầu từ khi nào?

Con gái 2 tuổi áp chiếc thìa lên tai, nói "A lô, bà ơi", rồi múc "cơm" từ chiếc nồi rỗng đút cho gấu bông. Đó là chơi giả vờ, còn gọi là chơi đóng vai hay chơi tưởng tượng: bé dùng một đồ vật thay cho đồ vật khác, đóng một vai, hoặc diễn lại những việc bé thấy hằng ngày.

Theo Raising Children Network (trang thông tin nuôi dạy con của chính phủ Úc), trẻ chơi giả vờ thường bắt đầu từ khoảng 15–18 tháng. Lúc đầu bé chủ yếu bắt chước người lớn: đội mũ của bố, xách túi của mẹ, "lái xe buýt". Đến khoảng 2 tuổi, bé có thể giả vờ nấu cơm bằng lá cây, hoặc nói những câu kiểu "Con làm mẹ, gấu làm em bé". Dần dần, bé tự nghĩ ra câu chuyện riêng, nhiều khi lấy ý từ sách bố mẹ đọc hoặc những điều con vừa trải qua, như chuyến đi sở thú.

Các mốc chơi giả vờ theo tuổi

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) có bảng mốc phát triển ghi những việc đa số trẻ làm được ở mỗi độ tuổi. Những mốc liên quan tới chơi giả vờ:

  • Khoảng 15 tháng: bé thử dùng đồ vật đúng cách, như áp điện thoại lên tai, uống bằng cốc, cầm sách (CDC). Đây là bước đầu tiên: bé hiểu mỗi món đồ "để làm gì".
  • Khoảng 18 tháng: bé bắt chước bố mẹ làm việc nhà, như cầm chổi quét nhà; chơi đồ chơi theo cách đơn giản, như đẩy chiếc ô tô (CDC).
  • Khoảng 2 tuổi: bé chơi với nhiều món cùng lúc, ví dụ đặt đồ ăn đồ chơi lên chiếc đĩa đồ chơi (CDC).
  • Khoảng 30 tháng: bé dùng đồ vật để giả vờ, ví dụ đút một khối gỗ cho búp bê như thể đó là đồ ăn (CDC). Một món đồ giờ có thể "đóng vai" một món khác.
  • Khoảng 4 tuổi: bé giả vờ làm người hoặc con vật khác khi chơi, như cô giáo, siêu nhân, chú chó (CDC).

Trung tâm Phát triển Trẻ em của Đại học Harvard (Harvard Center on the Developing Child) mô tả: ở tuổi 18–36 tháng, các hành động bắt chước bắt đầu thành "cốt truyện" nhỏ, như "nấu" xong thì bưng nồi lên bàn giả vờ ăn. Mỗi bé có nhịp riêng; các mốc trên là hướng dẫn, không phải bài kiểm tra. Bố mẹ có thể xem thêm bài bé 24 tháng tuổi.

Vì sao chơi giả vờ quan trọng với bé?

Người lớn dễ nghĩ đó chỉ là trò vui, nhưng đây là một trong những cách bé học nhiều nhất ở tuổi lên 2, lên 3:

  • Tư duy bằng biểu tượng. Khi chiếc thìa trở thành điện thoại, bé đang tập hiểu rằng một thứ có thể đại diện cho thứ khác. Harvard cho biết khi người lớn làm mẫu, như cho ngựa đồ chơi phi nước đại hay ru búp bê ngủ, trẻ bắt đầu làm quen với ý tưởng dùng đồ chơi làm biểu tượng cho đồ thật.
  • Hiểu bản thân và người khác. Raising Children Network cho biết trẻ dùng trí tưởng tượng để khám phá thế giới, hiểu mình và hiểu người khác, thử những ý tưởng và cách giải quyết vấn đề mới. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) thêm rằng chơi giả vờ giúp trẻ thử các vai xã hội khác nhau và học cách hợp tác.
  • Gọi tên và xử lý cảm xúc. AAP nhận định chơi giả vờ là một cách trẻ học về những cảm xúc khó như giận dữ, sợ hãi. Bé vừa đi tiêm về có thể "tiêm" cho gấu và dỗ gấu đừng khóc.
  • Tập tự điều chỉnh. Harvard nhấn mạnh khi bé được làm "đạo diễn", phân vai cho bố mẹ và bảo bố mẹ phải làm gì, bé đang tập điều chỉnh hành vi của người khác. Đây là một con đường quan trọng để bé phát triển khả năng tự điều chỉnh của chính mình.

Trò chơi giả vờ với đồ có sẵn trong nhà Việt

AAP cho biết với trẻ 1–3 tuổi, những đồ vật đơn giản, rẻ tiền là một trong những cách tốt nhất để nuôi dưỡng sự sáng tạo, và chính sự có mặt, chú ý của người lớn mới làm phong phú trải nghiệm của trẻ. Harvard cũng gợi ý cho bé nhiều đồ gia dụng quen thuộc, đồ chơi và quần áo để khuyến khích trò chơi tưởng tượng. Vài ý tưởng:

1–2 tuổi: bắt chước việc nhà

  • Nấu cơm cho gấu: một chiếc nồi nhôm nhỏ, vài cái bát nhựa, thìa gỗ. Bố mẹ làm mẫu: "Bố nấu canh nhé, khuấy khuấy, thổi phù phù cho nguội." Rồi đưa thìa cho con.
  • Quét nhà cùng mẹ: chiếc chổi nhỏ hoặc khăn lau. Harvard gợi ý thay phiên nhau làm những việc bé quan tâm như quét nhà, nhặt đồ chơi, lau bụi.
  • Ru em ngủ: búp bê, gấu bông, chiếc khăn sữa làm chăn.

2–3 tuổi: dựng cảnh, kể chuyện

  • Đi chợ: chiếc giỏ nhựa, vài quả cà chua, mấy chiếc lá làm "tiền". Bé bán hàng, bố đi mua.
  • Đi khám bác sĩ: chiếc khăn quấn làm băng, chiếc thìa làm ống nghe. Trò này có ích trước khi bé đi tiêm.
  • Chở hàng bằng xe máy: chiếc ghế nhựa làm xe, bé "đội mũ bảo hiểm" bằng chiếc nón, chở gấu đi học. Xem thêm bài chơi búp bê và trò chuyện với con.
  • Diễn lại truyện: AAP khuyên đọc sách thường xuyên và khuyến khích bé đóng vai theo câu chuyện. Đọc xong một truyện về chú thỏ, hai bố con thử làm thỏ tìm đường về nhà. Xem thêm bài đọc sách cho con.
Gợi ý của Agoliva: Hãy để con dẫn dắt. Harvard khuyên người lớn chơi theo, hỏi con đang làm gì, kể lại điều mình thấy ("À, con đang nấu canh cho gấu"), và để con giao vai cho mình. Bố mẹ không cần "dạy" con chơi đúng cách, chỉ cần là một bạn diễn nhiệt tình.

Lưu ý an toàn khi cho bé chơi đóng vai

  • Đồ thật dùng làm đồ chơi phải an toàn. Không dùng dao, kéo, đồ thủy tinh, nồi đang nóng hay chai lọ đựng hóa chất. AAP khuyên tránh đồ chơi có chi tiết nhỏ hoặc dễ tháo rời, vì trẻ nhỏ rất hay cho đồ vào miệng. Đọc thêm bài phòng hóc dị vật.
  • Dây và túi nilon: Raising Children Network nhắc đề phòng cả nguy cơ ngạt thở và thắt cổ; tránh dây dài, túi nilon trong đồ hóa trang.
  • Nỗi sợ "tưởng như thật": Raising Children Network cho biết trẻ chập chững còn khó phân biệt điều thật và điều giả vờ, có thể sợ quái vật trong phim hoạt hình. Nếu bé sợ, bố mẹ đừng chê con nhát, hãy ôm con và giải thích nhẹ nhàng.

Khi nào nên hỏi bác sĩ?

Hãy trao đổi với bác sĩ nhi nếu:

  • Khoảng 18 tháng, bé chưa bắt chước bố mẹ làm việc nhà và chưa chơi đồ chơi theo cách đơn giản như đẩy ô tô.
  • Khoảng 2 tuổi, bé chưa chơi với nhiều món đồ cùng lúc theo kiểu "đặt đồ ăn lên đĩa".
  • Khoảng 30 tháng, bé chưa dùng đồ vật để giả vờ, chỉ xếp hàng đồ chơi hoặc lặp lại một động tác mà không có ý "kể chuyện".
  • Bé mất đi kỹ năng đã từng có, hoặc bố mẹ có bất kỳ lo lắng nào. CDC khuyên đừng chờ đợi, hãy chia sẻ với bác sĩ và hỏi về sàng lọc phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Bé mấy tuổi biết chơi giả vờ?

Theo Raising Children Network, chơi giả vờ thường bắt đầu từ khoảng 15–18 tháng, lúc đầu là bắt chước người lớn. CDC ghi mốc dùng đồ vật để giả vờ, như đút khối gỗ cho búp bê, ở khoảng 30 tháng.

Con trai chơi búp bê, nấu ăn có sao không?

Không sao. Chơi chăm em, nấu cơm, đi chợ là cách bé diễn lại cuộc sống quanh mình và tập hiểu người khác. Raising Children Network cho biết khi đóng vai người chăm sóc, trẻ nhìn thế giới từ góc nhìn của người khác, điều này giúp bé phát triển sự đồng cảm. Mọi trò đóng vai đều tốt cho cả bé trai và bé gái.

Bé có bạn tưởng tượng hoặc nói chuyện một mình có đáng lo?

Thường là không. Nói chuyện với gấu bông hay tự kể chuyện khi chơi là một phần của trí tưởng tượng đang lớn. Hãy hỏi bác sĩ nếu bé ít giao tiếp với người thật, không đáp lại khi được gọi tên, hoặc có các dấu hiệu ở mục trên.

Bài viết là kiến thức phổ thông, không thay thế lời khuyên của bác sĩ dành riêng cho mẹ và bé. Khi lo lắng, hãy hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  • Raising Children Network – Imagining play for toddlers, Thinking play for toddlers, Toddler creative development
  • CDC – Important Milestones: By 18 Months, By Two Years, By 30 Months, By Four Years
  • Harvard Center on the Developing Child – Executive Function Activities for 18- to 36-month-olds
  • Harvard Center on the Developing Child – Executive Function Activities for 6- to 18-month-olds
  • AAP, HealthyChildren.org – The Power of Play: How Fun and Games Help Children Thrive
  • AAP, HealthyChildren.org – Playing is How Toddlers Learn