Bé 23 tháng tuổi: chạy không ngừng, đòi tự làm và chưa muốn chia sẻ

Bé 23 tháng tuổi chạy suốt ngày, đá được bóng, đòi tự xúc ăn, tự rửa tay nhưng vẫn giữ khư khư đồ chơi. Mốc phát triển, ăn ngủ, trò chơi và lưu ý an toàn.
Tháng 23: "Con tự làm!"
Cả nhà vừa mở cửa, con đã lao ra sân. Bố mẹ vừa cầm thìa định đút, con đã giật lấy: "Con tự!". Bé 23 tháng tuổi có một đôi chân không biết mỏi và một ý chí rất mạnh muốn tự làm mọi thứ. Đây là tháng cuối trước sinh nhật 2 tuổi, và nhiều bố mẹ thấy con lớn hẳn lên trong vài tuần.
Bé 23 tháng tuổi làm được gì?
Chỉ còn một tháng nữa là tới mốc 2 tuổi trong bảng của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ). Mốc CDC là việc mà ít nhất 75% trẻ làm được ở tuổi đó, nên một số kỹ năng dưới đây con đã thạo, số khác con vẫn đang tập. Bố mẹ đừng vội lo nếu con chưa làm hết.
Vận động
Mốc 2 tuổi của CDC gồm chạy, đá bóng, bước lên vài bậc cầu thang và xúc ăn bằng thìa. Lúc đầu con thường chạy thẳng một mạch, khó dừng lại hay rẽ ngoặt, nên hay va vào đồ đạc. Dần dần con điều khiển được tốc độ và hướng chạy hơn. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) liệt kê thêm việc vừa đi vừa ôm đồ chơi to và lên xuống cầu thang có bám vịn.
Tự phục vụ
Từ 18 tháng, CDC ghi nhận trẻ chìa tay ra để được rửa và giúp mặc đồ bằng cách xỏ tay vào áo, nhấc chân lên. Đến gần 2 tuổi, nếu được cho cơ hội, nhiều bé tự xúc ăn khá nhiều, tự cởi tất, cởi quần chun và rửa tay khi có người đỡ thêm. AAP coi sự độc lập ngày càng tăng là một mốc cảm xúc – xã hội của năm thứ hai.
Ngôn ngữ
Con đang tiến tới ghép hai từ như "bố đá", "bóng đỏ" (mốc 2 tuổi của CDC), chỉ được tranh khi được hỏi và dùng thêm cử chỉ như gật đầu, hôn gió. AAP cho biết trẻ cuối năm thứ hai dùng câu 2–4 từ và làm theo chỉ dẫn đơn giản.
Cảm xúc, xã hội và chơi giả vờ
AAP mô tả trẻ năm thứ hai ngày càng hào hứng khi có trẻ khác ở gần và hay bắt chước người lớn, anh chị lớn. Tuy vậy con vẫn chưa biết chia sẻ: "của con" mạnh hơn nhiều so với "của bạn". Trò giả vờ thì phong phú hơn: con cho búp bê đi ngủ, đẩy xe đi chợ, nấu cơm cho cả nhà. CDC ghi nhận ở mốc 2 tuổi trẻ chơi với nhiều đồ cùng lúc, như đặt đồ ăn đồ chơi lên chiếc đĩa đồ chơi.
Bữa ăn, giấc ngủ và giờ chơi ngoài trời
- Tự xúc ăn: CDC khuyên để con tự quyết ăn bao nhiêu, còn bố mẹ chọn món lành mạnh, và cho con góp tay vào bữa ăn bằng những việc nhẹ như bê chén thìa nhựa ra mâm, rồi cảm ơn con. Bữa ăn có thể lâu hơn và bừa hơn, nhưng con học được nhiều điều.
- Sữa: con có thể tiếp tục bú mẹ; Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến khích bú mẹ đến 2 tuổi hoặc lâu hơn.
- Ngủ: CDC và WHO cùng khuyên trẻ quanh tuổi này ngủ 11–14 tiếng mỗi ngày, gồm giấc ngày. Chạy nhảy nhiều buổi chiều thường giúp con dễ ngủ hơn, nhưng nên dừng các trò sôi động trước giờ ngủ một lúc.
- Vận động: WHO khuyên trẻ 1–2 tuổi có ít nhất 180 phút hoạt động mỗi ngày, rải rác trong ngày, và không bị giữ một chỗ quá 1 giờ liền.
Chơi gì với bé 23 tháng tuổi?
- Lăn – đá ở công viên: bố ngồi cách con vài bước, lăn chậm quả bóng mềm về phía con để con chạy tới đá. CDC gợi ý cho trẻ 2 tuổi bóng để đá, lăn, ném. Đá được quả bóng đang lăn đòi hỏi con canh thời điểm và phối hợp mắt – chân.
- "Chuẩn bị, sẵn sàng… chạy!": đứng ở hai đầu bãi cỏ, hô to rồi cả hai cùng chạy về một gốc cây. CDC gợi ý các trò "chuẩn bị, sẵn sàng, đi" ngoài trời. Con vừa tập chạy, vừa tập chờ hiệu lệnh.
- Phòng khám của gấu bông: một chiếc khăn làm băng, chiếc thìa làm "ống nghe", con làm bác sĩ khám cho gấu. Trò này giúp con kể lại trải nghiệm của mình (như lần đi tiêm) và bớt sợ khi đi khám thật.
- Rửa tay theo bài hát: kê ghế bậc chắc chắn ở bồn rửa, hát một bài ngắn trong lúc con xoa xà phòng. Con thêm một việc "tự làm", người lớn đứng sát bên.
- Giỏ cất đồ chơi: sau mỗi lượt chơi, cùng con thả đồ chơi vào giỏ. CDC gợi ý giao việc nhỏ như cất đồ chơi và khen khi con giúp. Xem thêm bài dạy trẻ làm việc nhà vừa sức.
An toàn cho em bé chạy nhanh
- Gần đường và xe: con chạy nhanh và khó dừng, nên ở ngõ, bãi đỗ xe luôn nắm tay con. AAP khuyên không bao giờ để trẻ một mình trong hay quanh ô tô, và đi vòng ra sau xe kiểm tra trước khi lùi. Ở Việt Nam, điều này cũng đúng với xe máy dắt ra vào nhà.
- Bếp và nước nóng: AAP khuyên để trẻ ra khỏi bếp khi đang nấu, không để đồ nóng trong tầm với, không bế con khi đang cầm đồ uống nóng. Khi con bị bỏng, xả nước mát lên vết bỏng ngay, che lỏng bằng gạc sạch rồi gọi bác sĩ.
- Nước: con tự rửa tay được rồi cũng sẽ tự mở vòi, tự trèo vào chậu. Không để con một mình trong nhà tắm, đổ hết nước trong xô, chậu.
- Cửa sổ, ban công: dời ghế, bàn khỏi cửa sổ và lan can; lắp chắn cửa sổ ở tầng cao theo khuyến nghị của AAP.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
CDC khuyên nói với bác sĩ và hỏi về sàng lọc phát triển khi con chưa đạt mốc, mất kỹ năng đã có, hoặc bố mẹ có lo lắng. AAP liệt kê một số dấu hiệu nên trao đổi quanh 2 tuổi:
- Con chưa dùng câu hai từ, hoặc không làm theo chỉ dẫn đơn giản.
- Con không bắt chước hành động hay lời nói của người khác.
- Con chưa đẩy được đồ chơi có bánh xe, hoặc chỉ đi kiễng mũi chân sau nhiều tháng tập đi.
- Con có vẻ rất thụ động, thu mình hoặc buồn kéo dài.
Lần khám quanh sinh nhật 2 tuổi là dịp tốt để mang theo sổ tiêm chủng, hỏi về sàng lọc phát triển và các mũi tiêm con cần.
Câu hỏi thường gặp
Bé 23 tháng chạy hay ngã, có phải chân yếu không?
Thường là không. Lúc mới biết chạy, trẻ chạy thẳng và khó dừng, nên ngã là chuyện thường. Nếu con ngã nhiều bất thường, chỉ đi kiễng chân, hoặc một bên người có vẻ yếu hơn, hãy cho bác sĩ xem.
Có nên để bé 23 tháng tự xúc ăn dù rơi vãi nhiều?
Nên. "Ăn bằng thìa" là mốc 2 tuổi của CDC, và con chỉ giỏi lên khi được tập. Người lớn có thể đút thêm vài thìa cuối nếu con mệt, nhưng để con làm chính.
Bé 23 tháng chưa chịu cho bạn mượn đồ, phải dạy thế nào?
Ở tuổi này chưa chia sẻ là bình thường. Hãy làm mẫu ("Mẹ cho con mượn cái thìa này"), dùng đồng hồ cát hay đếm để chia lượt, và khen khi con chịu đưa. Xem lại chặng trước ở bài bé 22 tháng tuổi, và chặng tiếp theo ở bài bé 24 tháng (tròn 2 tuổi).
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: Your Child By Eighteen Months
- CDC – Important Milestones: Your Child By Two Years
- AAP, HealthyChildren.org – Developmental Milestones: 2 Year Olds
- AAP, HealthyChildren.org – Emotional Development: 2 Year Olds
- AAP, HealthyChildren.org – Safety for Your Child: 1 to 2 Years
- WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
Bài viết liên quan
Phát triển theo thángBé 36 tháng (tròn 3 tuổi): mốc phát triển và hành trang vào lớp mầm
Bé 36 tháng tuổi, tròn 3 tuổi: trò chuyện qua lại, nhập vai siêu nhân, vẽ vòng tròn, chơi cùng bạn. Đủ mốc CDC 3 tuổi, ăn ngủ, trò chơi và chuẩn bị đi lớp.
Phát triển theo thángBé 35 tháng tuổi: nói rõ hơn, hiểu "lát nữa" và tập tự phục vụ
Bé 35 tháng tuổi nói rõ hơn để người ngoài hiểu, bắt đầu hiểu "hôm qua", "lát nữa" và muốn tự đánh răng, mặc áo. Mốc CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Phát triển theo thángBé 34 tháng tuổi: tập dùng lời thay cáu giận, mê phụ việc nhà
Bé 34 tháng tuổi bắt đầu nói ra điều mình muốn thay vì ăn vạ, làm theo yêu cầu 2–3 bước và thích phụ việc nhà. Mốc theo CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
