Thai giáo là gì? Thai giáo làm những gì và có tác dụng không

Thai giáo là gì, thai giáo là làm những gì và có tác dụng thật không? Điều khoa học đã chứng minh, điều chỉ là lời đồn, và cách thai giáo đơn giản tại nhà.
Thai giáo là gì?
Thai giáo là những việc bố mẹ làm trong thai kỳ để mẹ khoẻ, tinh thần mẹ vững vàng, và cả nhà bắt đầu gắn bó với em bé từ khi con còn trong bụng. Thai giáo có tác dụng thật ở hai điểm: thai nhi nghe và làm quen được với giọng nói của người thân từ nửa sau thai kỳ, và sức khoẻ tinh thần của mẹ có liên quan đến sự phát triển của con. Còn chuyện "dạy con học chữ, học số, nghe nhạc cổ điển cho thông minh" thì chưa có bằng chứng.
Chữ "giáo" dễ làm bố mẹ nghĩ tới một lớp học thu nhỏ, có giáo trình, có bài tập mỗi ngày. Agoliva hiểu thai giáo theo nghĩa gần gũi hơn: chăm cho người mẹ thật tốt, và để bố, ông bà, anh chị cùng làm quen với thành viên mới. Không có "bài kiểm tra" nào cho thai nhi cả.
Thai giáo là làm những gì?
Có thể chia thai giáo thành bốn nhóm việc, đều làm được ở nhà, không tốn kém:
- Chăm sức khoẻ của mẹ: khám thai đúng hẹn, ăn uống đủ chất, ngủ đủ, vận động nhẹ nếu bác sĩ cho phép. Đây là nền móng, vì con lớn lên nhờ cơ thể mẹ. Xem bài các mốc khám thai.
- Giữ tinh thần mẹ ổn định: bớt việc, có người chia sẻ, có thời gian nghỉ ngơi và làm điều mình thích.
- Trò chuyện, hát, đọc to cho con nghe: từ giữa thai kỳ trở đi, giọng nói quen thuộc của gia đình là "bài học" tự nhiên nhất.
- Chạm và để ý cử động của con: xoa bụng, đặt tay lên bụng khi con đạp, làm quen với nhịp thức ngủ của con.
Trang hướng dẫn thai kỳ theo tuần của NHS (hệ thống y tế công của Anh) gợi ý khoảng tuần 22 là lúc hợp để nói chuyện với bụng bầu, hát cho con, xoa bụng bằng kem dưỡng, và gọi đó là một phần của việc gắn bó với em bé chưa chào đời.
Thai giáo có tác dụng không? Điều khoa học đã biết
Thai nhi nghe được và nhớ giọng quen
Theo Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG), thính giác của thai bắt đầu phát triển khoảng tuần 13–16, và đến tuần 25–28, tiếng động lớn có thể làm thai giật mình. Trong một nghiên cứu đăng trên tạp chí Psychological Science năm 2003, nhóm của Kisilevsky cho 60 thai đủ tháng nghe băng ghi âm: nhịp tim thai tăng khi nghe giọng mẹ đọc, nhưng giảm khi nghe giọng một phụ nữ lạ. Nghĩa là con đã "biết" giọng mẹ trước khi chào đời. Chi tiết về thính giác của thai có trong bài thai nhi nghe gì trong bụng mẹ.
Tâm trạng của mẹ có liên quan đến con
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết trên thế giới khoảng 10% phụ nữ mang thai gặp một rối loạn tâm thần, chủ yếu là trầm cảm, và khi đó sự phát triển của trẻ có thể bị ảnh hưởng. Bài viết của nhà nghiên cứu Vivette Glover (tạp chí World Psychiatry, 2020) cho biết căng thẳng, lo âu, trầm cảm kéo dài của mẹ khi mang thai làm tăng nguy cơ một số vấn đề về cảm xúc, hành vi của trẻ sau này. Bà cũng nhấn mạnh: đa số trẻ không bị ảnh hưởng, và cách chăm con sau sinh cũng tác động đến kết quả. Vì vậy, chăm cho mẹ bình an là một phần chính của thai giáo. Đọc thêm bài cảm xúc của mẹ và thai nhi.
Những điều chỉ là lời đồn
- "Nghe Mozart thì con thông minh": nghiên cứu gốc năm 1993 làm trên sinh viên đại học, không phải thai nhi hay trẻ nhỏ. Năm 2010, một phân tích gộp khoảng 40 nghiên cứu với hơn 3.000 người tham gia của Đại học Vienna kết luận không có bằng chứng nghe nhạc Mozart giúp tăng khả năng tư duy không gian. Nghe nhạc vẫn tốt, nhưng vì mẹ thấy thư thái.
- Dạy chữ, dạy số, dùng thẻ hình cho thai nhi: không có nghiên cứu nào cho thấy thai nhi học được kiểu đó.
- Chiếu đèn vào bụng để con sáng mắt, thông minh: chưa có bằng chứng về lợi ích. Xem bài thai giáo bằng ánh sáng.
- Phải mua thiết bị, khoá học đắt tiền mới gọi là thai giáo: giọng nói, bàn tay và sự bình an của cả nhà là đủ.
Bắt đầu thai giáo từ đâu? Một ngày thai giáo gợi ý
Gợi ý của Agoliva cho một ngày bình thường, không cần làm đủ, chọn việc nào hợp với nhà mình:
- Buổi sáng: chào con một câu trước khi dậy, uống nước, ăn sáng đủ bữa.
- Buổi trưa: nghỉ 15–20 phút, hít thở chậm, không lướt điện thoại.
- Buổi chiều: đi bộ nhẹ cùng chồng hoặc người thân nếu bác sĩ cho phép. Xem bài vận động khi mang thai.
- Buổi tối: bố đặt tay lên bụng, kể cho con nghe chuyện trong ngày; mẹ hát một bài quen; cả nhà đọc vài trang sách.
Mỗi tháng thai kỳ có những điều hợp hơn; bài thai giáo từ tháng thứ mấy đi qua từng giai đoạn. Bố cũng có phần việc riêng, xem bố thai giáo cho con.
Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115?
Thai giáo không thay được việc theo dõi sức khoẻ. Hãy liên hệ bác sĩ sản khoa hoặc đến bệnh viện ngay nếu mẹ ra máu âm đạo, rỉ nước, đau bụng dữ dội không dứt, đau đầu nặng dần kèm nhìn mờ, sưng phù nhiều ở mặt và tay, sốt, hoặc con cử động ít hơn hẳn mọi ngày. Nếu mẹ ngất, khó thở, đau ngực hay ra máu nhiều, gọi cấp cứu 115. Nếu mẹ buồn bã, lo âu kéo dài hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân, hãy nói với bác sĩ ngay, đó cũng là chuyện sức khoẻ.
Câu hỏi thường gặp
Thai giáo có thật sự giúp con thông minh hơn không?
Chưa có nghiên cứu nào chứng minh thai giáo làm tăng chỉ số thông minh. Điều đã có bằng chứng là thai nhi làm quen giọng nói của gia đình, và sức khoẻ tinh thần của mẹ có liên quan đến sự phát triển của con. Thai giáo nên được hiểu là chăm mẹ và gắn bó sớm.
Thai giáo là gì theo quan niệm khoa học hiện đại?
Là chăm sức khoẻ thể chất và tinh thần của mẹ, cùng những hoạt động gắn bó như trò chuyện, hát, đọc to, chạm bụng. Không phải dạy kiến thức cho thai nhi.
Không có thời gian thai giáo thì có sao không?
Không sao. Mẹ đi làm bận rộn vẫn có thể nói chuyện với con lúc tắm, lúc đi đường, hay vài phút trước khi ngủ. Điều quan trọng là mẹ được nghỉ ngơi và có người chia sẻ, chứ không phải đủ "số giờ thai giáo".
Nguồn tham khảo
- NHS Best Start in Life – Week-by-week guide: week 22
- ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) – How Your Fetus Grows During Pregnancy
- Kisilevsky BS và cs., Psychological Science 2003 – Effects of experience on fetal voice recognition
- Glover V, World Psychiatry 2020 – Prenatal mental health and the effects of stress on the foetus and the child
- WHO – Maternal mental health
- ScienceDaily (tin từ Đại học Vienna, 2010) – Mozart's music does not make you smarter, study finds
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
