Chọn đồ chơi cho bé theo tuổi: ít mà chất, an toàn, không cần đắt

Chọn đồ chơi cho bé thế nào? Ưu tiên đồ chơi mở như khối gỗ, bóng, nồi chảo; tránh pin cúc áo, nam châm, vật nhỏ; dùng đồ chơi điện tử có chừng mực.
Chọn đồ chơi cho bé: chất lượng không có nghĩa là đắt tiền
Đi siêu thị, mở sàn thương mại điện tử, bố mẹ dễ choáng ngợp với hàng trăm món đồ chơi "thông minh", "giáo dục sớm", có đèn, có nhạc. Vậy chọn đồ chơi cho bé thế nào mới đúng? Cuối năm 2018, Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) ra báo cáo "Selecting Appropriate Toys for Young Children in the Digital Era" (Chọn đồ chơi phù hợp cho trẻ nhỏ trong thời đại số). Thông điệp chính khá nhẹ nhõm: chất lượng cao không có nghĩa là đắt tiền, và không món đồ chơi nào thay được việc bố mẹ chơi cùng con.
Ưu tiên đồ chơi "mở"
Đồ chơi mở là đồ chơi không có một cách chơi duy nhất. Một khối gỗ hôm nay là viên gạch xây nhà, mai là chiếc ô tô, ngày kia là cái điện thoại. AAP xếp đồ chơi truyền thống thành vài nhóm:
- Chơi giả vờ: búp bê, thú bông, đồ ăn và bát đũa đồ chơi, ô tô. Giúp trẻ thể hiện những gì trẻ thấy và cảm thấy hằng ngày.
- Giải quyết vấn đề, vận động tinh: khối xếp, hình khối, tranh ghép, tàu hoả. Một số món còn giúp làm quen toán học. Xem thêm bài xếp khối và ghép hình.
- Sáng tạo: hộp giấy, giấy, bút sáp, đất nặn, hình dán.
- Ngôn ngữ: sách, chữ cái đồ chơi, trò chơi bài đơn giản, tạo cơ hội để bố mẹ và con trò chuyện.
- Vận động: bóng, đồ chơi kéo đẩy, xe chòi chân.
Chọn theo giai đoạn của con
AAP khuyên chọn đồ chơi an toàn, vừa túi tiền và hợp với giai đoạn phát triển. Bố mẹ có thể nhìn vào kỹ năng con đang tập: bé vài tháng tuổi khám phá bằng tay và miệng nên hợp với đồ nhẹ, không vỡ, đủ to để không nuốt được; bé đang tập đi thích đồ chơi đẩy, kéo (CDC gợi ý cho trẻ khoảng 18 tháng); bé 2–3 tuổi mê xếp khối, ghép hình đơn giản, bút sáp, đồ chơi giả vờ. Ưu tiên những món cả nhà cùng chơi được, vì AAP nhấn mạnh sách, trò chơi bài, đồ chơi chữ cái quý ở chỗ tạo cơ hội để bố mẹ và con trò chuyện.
Đồ chơi ngay trong bếp nhà mình
AAP cho biết thìa nhựa hoặc gỗ, cốc không vỡ, nắp hộp, nắp lọ và hộp giấy là những món rẻ mà bé rất mê. CDC cũng gợi ý cho bé quanh 1 tuổi chơi xoong nồi để tạo tiếng động. Một chiếc nồi nhôm úp ngược, đôi đũa gỗ to, cái rổ nhựa, thùng các-tông đựng hàng là đủ cho bé cả buổi chiều. Bố mẹ chỉ cần kiểm tra đồ đủ to, nhẹ, không vỡ, không có cạnh sắc.
Ít mà chất, và thử xoay vòng đồ chơi
Nhiều đồ chơi không làm bé chơi lâu hơn. Đây là vài gợi ý của Agoliva để giữ đồ chơi "mới" mà không phải mua thêm:
- Chỉ bày ra vài món mỗi lần, cất phần còn lại vào thùng.
- Một hai tuần đổi một lần: món cũ cất đi, món đã cất lâu lấy ra. Bé thường háo hức như được đồ mới.
- Chọn đa dạng: AAP khuyên cho trẻ chơi nhiều loại đồ chơi như búp bê, xe cộ, khối xếp, không bó hẹp theo "đồ chơi con trai, đồ chơi con gái".
- Đổi cách chơi với món cũ: hát thay vì nói, thêm một đạo cụ (cái khăn, cái hộp), hoặc chuyển góc chơi sang chỗ khác trong nhà.
- Khi ông bà, họ hàng muốn tặng quà, bố mẹ có thể gợi ý sách tranh, bộ khối gỗ hoặc bóng thay vì đồ chơi có pin.
Đồ chơi điện tử: dùng có chừng mực
AAP khuyên bố mẹ dè chừng nhãn "giáo dục": phần lớn ứng dụng, trò chơi quảng cáo như vậy chỉ luyện ghi nhớ như chữ cái, hình khối. Đồ chơi trên máy tính bảng có thể làm chậm phát triển xã hội của trẻ nhỏ vì thiếu nét mặt, cử chỉ thật. Theo AAP, đồ chơi kỹ thuật số không bao giờ nên thay thế việc chơi trực tiếp, mặt đối mặt. Về màn hình, AAP khuyên tránh cho trẻ dưới 2 tuổi và giới hạn dưới 1 giờ mỗi ngày với trẻ từ 2 tuổi. Đọc thêm bài con và màn hình.
An toàn: những điều không được bỏ qua
- Vật nhỏ: AAP khuyên mọi đồ chơi và bộ phận của nó phải to hơn miệng bé. Tránh thú bông nhồi hạt nhỏ. Đọc kỹ nhãn độ tuổi trên bao bì. Xem thêm bài phòng hóc dị vật.
- Pin cúc áo: có trong đồ chơi phát nhạc, điều khiển từ xa, nhiệt kế, cân điện tử, chìa khoá xe, đồ trang trí có đèn. Pin cỡ khoảng 20 mm có thể làm bỏng thực quản chỉ trong khoảng 2 giờ.
- Nam châm mạnh: nếu bung ra, trẻ có thể nuốt hoặc nhét vào mũi, tai, gây chấn thương nghiêm trọng.
- Dây, ruy băng: gỡ dây lỏng trên thú bông để tránh nguy cơ siết cổ. Không để đồ chơi mềm, chăn gối thừa trong cũi ngủ.
- Chất lượng: chọn nhựa chắc, vì nhựa mỏng dễ vỡ thành mảnh sắc. Tránh đồ chơi quá to tiếng có thể hại thính giác. Nhãn tuổi giúp ích, nhưng bố mẹ vẫn nên tự kiểm tra món đồ trên tay.
Kiểm tra và vệ sinh đồ chơi định kỳ
- Kiểm tra thường xuyên: AAP khuyên xem lại đường may, các bộ phận có còn gắn chặt. Đồ chơi bị nứt vỡ, sứt mẻ, thú bông rách, nắp pin lỏng thì sửa hoặc bỏ đi. Bỏ ngay đồ chơi đã bị thu hồi.
- Vệ sinh: CDC xếp đồ chơi vào nhóm vật dụng hay chạm tay, cần làm sạch thường xuyên. Đồ chơi bé hay ngậm cần được làm sạch kỹ. Đồ nhựa cứng rửa bằng nước xà phòng, tráng sạch, để khô. Thú bông, đồ vải giặt theo hướng dẫn của nhà sản xuất, với nước ấm phù hợp, và phơi khô hoàn toàn (mùa nồm ẩm cần chú ý hơn).
- Cất gọn sau khi chơi: vừa giữ đồ chơi bền, vừa tránh vấp ngã. Cho con cùng cất là một việc nhà vừa sức.
Khi nào cần đưa con đi khám ngay
Sau khi về nhà, nếu bé sốt, đau bụng, nôn hoặc đi ngoài ra máu, hãy liên hệ bác sĩ ngay.
Câu hỏi thường gặp
Bé 1 tuổi nên chơi đồ chơi gì?
Khối xếp, bóng, sách vải hoặc sách có lật, xoong nồi và thìa gỗ để gõ. CDC gợi ý những món giúp bé dùng tay và tạo tiếng động.
Đồ chơi thông minh, có đèn nhạc có giúp bé thông minh hơn?
AAP khuyên dè chừng nhãn "giáo dục" và nhấn mạnh đồ chơi kỹ thuật số không bao giờ nên thay thế việc chơi trực tiếp, mặt đối mặt. Sự có mặt của bố mẹ mới là điều quý nhất.
Bé nuốt pin cúc áo phải làm sao?
Đưa bé đi cấp cứu ngay, báo rõ có thể là pin. Theo AAP, pin mắc ở thực quản có thể gây bỏng trong khoảng 2 giờ, nên không được chờ xem có triệu chứng hay không.
Nguồn tham khảo
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – Toy Buying Tips for Babies & Young Children: AAP Report Explained
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – How to Buy Safe Toys
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – What Parents Need to Know about Button Batteries and Lithium Coin Batteries
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – Cognitive Development in Infants: 4 to 7 Months
- CDC – Milestones by 1 Year và 18 Months
- CDC – How To Clean and Disinfect Early Care and Education Settings
Bài viết liên quan
Nhận thức & vui chơiTrẻ hay tò mò, hỏi "tại sao": nuôi dưỡng tính tò mò cho bé 1–3 tuổi
Trẻ 1–3 tuổi cái gì cũng sờ, cũng hỏi "tại sao"? Tính tò mò của trẻ theo từng mốc tuổi (CDC, AAP), trò chơi khám phá tại nhà và cách giữ con an toàn.
Nhận thức & vui chơiĐồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ đồ có sẵn trong nhà
Đồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ thùng carton, chai nhựa, nồi niêu: AAP nói đồ chơi đơn giản là tốt nhất. Ý tưởng trò chơi và cách làm cho an toàn.
Nhận thức & vui chơiPhát triển giác quan cho trẻ: bé cảm nhận thế giới thế nào?
Phát triển giác quan cho trẻ từ sơ sinh đến 18 tháng: xúc giác, thính giác, khứu giác, vị giác và thăng bằng phát triển ra sao, trò chơi giác quan an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
