Cho trẻ chơi ngoài trời: lợi ích và cách đưa con ra thiên nhiên

Cho trẻ chơi ngoài trời mỗi ngày giúp con vận động, khám phá và bình tĩnh hơn. Gợi ý trò chơi thiên nhiên cho bé 1–3 tuổi, cách chống nắng và giữ an toàn.
Cho trẻ chơi ngoài trời: vì sao mỗi ngày đều đáng?
Ở thành phố, nhiều bé lớn lên giữa bốn bức tường, đi đâu cũng trên xe máy, về nhà lại quanh quẩn trong phòng có điều hoà. Bố mẹ bận, trời thì nóng, nên cho trẻ chơi ngoài trời đôi khi trở thành "việc để cuối tuần". Thế nhưng với bé 1–3 tuổi, một khoảng sân, một hàng cây hay góc công viên gần nhà đã là cả một thế giới để khám phá.
Raising Children Network, trang thông tin nuôi dạy con của chính phủ Úc, khuyến khích cho trẻ chơi ngoài trời vài lần mỗi ngày. Theo trang này, chơi ngoài trời mang lại:
- Không gian cho vận động lớn: chạy, nhảy, đá, ném, tốt cho thể lực và phát triển thể chất.
- Cơ hội khám phá thiên nhiên, thử giới hạn của cơ thể, thể hiện bản thân và tự tin hơn.
- Sự thư thái: chơi ngoài trời và ở trong môi trường tự nhiên có thể giúp trẻ thư giãn, bình tĩnh, tốt cho sức khoẻ tinh thần.
- Đôi mắt: thời gian ở ngoài trời có thể giúp giảm khả năng trẻ bị cận thị.
- Một chút nắng an toàn có thể giúp tăng vitamin D.
Bé 1–3 tuổi cần vận động bao nhiêu?
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị trẻ 1–2 tuổi có ít nhất 180 phút vận động với nhiều loại hoạt động khác nhau, rải rác trong ngày. WHO cũng khuyên không giữ trẻ một chỗ (xe đẩy, ghế ăn, địu sau lưng người lớn) quá 1 giờ liền. Với trẻ 1 tuổi, WHO không khuyến khích thời gian ngồi xem màn hình; với trẻ 2 tuổi, không quá 1 giờ mỗi ngày, càng ít càng tốt.
Ba tiếng nghe có vẻ nhiều, nhưng đó là tổng mọi kiểu vận động trong ngày, không cần là "giờ thể dục". Một buổi sáng sớm dạo công viên, một buổi chiều chơi ngoài sân đã góp phần lớn. Theo CDC, khoảng 18 tháng bé tự đi không cần vịn; khoảng 2 tuổi bé chạy, đá bóng và bước lên vài bậc thang. Không gian ngoài trời là nơi lý tưởng để bé luyện những kỹ năng này.
Đưa con ra thiên nhiên: gợi ý trò chơi theo tuổi
Bé 1–2 tuổi: nhìn, nghe, chạm
- Đi dạo và gọi tên. AboutKidsHealth (Bệnh viện Nhi SickKids, Canada) gợi ý gọi tên đồ vật khi đi dạo và chơi trò đoán âm thanh như tiếng chim hót, tiếng chó sủa. Ở Việt Nam: tiếng gà gáy, tiếng xe kem, tiếng lá xào xạc.
- Ngắm lá, ngắm cây. Raising Children gợi ý cho bé nhỏ ngắm lá cây đung đưa và nghe chim hót. Gợi ý của Agoliva: bế con đứng dưới tán cây, để con chạm thân cây sần sùi, lá cây trơn mát.
- Đẩy, kéo, đuổi bóng. Theo Raising Children, trẻ mới biết đi thích ném và đuổi theo bóng, đẩy kéo đồ vật, đi vòng quanh gốc cây, bước qua hòn sỏi, khe gạch trên vỉa hè.
Bé 2–3 tuổi: thu thập, phân loại, tưởng tượng
- Thổi bong bóng xà phòng rồi đuổi theo, một trò Raising Children gợi ý cho trẻ nhỏ.
- Nhặt "báu vật". Raising Children gợi ý nhặt lá, que, sỏi mang về nhà để phân loại, tô màu hay xếp hình. Gợi ý của Agoliva: chuẩn bị một chiếc túi vải nhỏ để con tự giữ "kho báu", về nhà cùng xếp lá theo màu, theo to nhỏ.
- Chơi cát, đất, nước với lượng nhỏ, luôn có người lớn trông. Bài cho bé chơi cát, chơi nước có nhiều ý tưởng hơn.
- Làm việc nhà ngoài trời. Raising Children gợi ý cho trẻ "giúp" tưới rau, quét sân, phơi đồ. Ở nhà mình, chậu rau thơm ngoài ban công hay mấy chậu hoa của ông bà là chỗ tuyệt vời để con cầm bình tưới nhỏ.
An toàn khi chơi ngoài trời ở Việt Nam
- Tránh nắng gắt. Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) khuyên hạn chế ra nắng trong khoảng 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều, khi tia UV mạnh nhất; mặc quần áo nhẹ, mát che kín cơ thể, đội mũ rộng vành và dùng kem chống nắng phổ rộng SPF 15–50 cho bé. Với trẻ dưới 6 tháng, AAP khuyên tránh nắng trực tiếp. Xem thêm bài chống nắng cho bé.
- Luôn trông khi chơi nước. Raising Children nhắc phải luôn giám sát khi trẻ chơi với nước để phòng đuối nước, kể cả khi chỉ có một ít nước. Xem bài phòng đuối nước cho trẻ.
- Không cho bé bỏ lá, quả lạ vào miệng. Gợi ý của Agoliva: dạy con "nhìn và sờ, không ăn", và rửa tay cho con sau khi chơi đất cát, trước khi ăn.
- Đi bộ an toàn. Raising Children gợi ý tận dụng đường đi bộ ra công viên để dạy con an toàn giao thông. Gợi ý của Agoliva: luôn nắm tay con khi gần đường xe máy.
- Chấp nhận vài vết trầy nhỏ. Theo Raising Children, những trò chơi có chút mạo hiểm giúp trẻ học từ sai lầm và biết đứng dậy; trẻ bị giữ tránh xa trải nghiệm ngoài trời lại dễ bị thương nặng hơn khi gặp tình huống thật.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
Hãy trao đổi với bác sĩ nhi nếu:
- Khoảng 18 tháng, bé chưa tự đi được mà không cần vịn (mốc CDC).
- Khoảng 2 tuổi, bé chưa chạy hay chưa đá được bóng (mốc CDC).
- Bé luôn hoảng sợ, khó chịu quá mức với cảm giác cỏ, cát, gió, hay ngược lại dường như không cảm thấy đau khi va chạm. AboutKidsHealth lưu ý có trẻ rất nhạy, có trẻ lại kém nhạy với cảm giác. Nếu điều này kéo dài và cản trở sinh hoạt của con, bố mẹ nên hỏi bác sĩ.
- Bé mất đi kỹ năng vận động đã có.
Xem thêm các mốc ở bài bé 24 tháng tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ 1 tuổi nên chơi ngoài trời bao lâu mỗi ngày?
Không có con số riêng cho thời gian ngoài trời, nhưng WHO khuyên trẻ 1–2 tuổi vận động ít nhất 180 phút mỗi ngày, và Raising Children khuyến khích chơi ngoài trời vài lần trong ngày. Bố mẹ cứ chia thành những lần ngắn, vào lúc mát.
Trời nóng thì cho bé ra ngoài lúc nào?
AAP khuyên tránh khoảng 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Sáng sớm và chiều muộn là lúc hợp nhất. Mặc đồ thoáng, đội mũ, cho bé uống đủ nước và tìm bóng râm.
Con hay bốc đất cát, có cần cấm không?
Không cần cấm hẳn. Chơi cát, đất với lượng nhỏ là trò Raising Children gợi ý cho trẻ nhỏ. Chỉ cần trông con, không cho con ăn đất cát và rửa tay sạch sau khi chơi.
Nguồn tham khảo
- Raising Children Network (Úc) – Outdoor play
- WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
- AAP, HealthyChildren.org – Sun Safety: Information for Parents
- SickKids, AboutKidsHealth – Sensory development and suggestions for babies: The first 18 months
- CDC – Milestone checklists: 18 months, 2 years
Bài viết liên quan
Nhận thức & vui chơiTrẻ hay tò mò, hỏi "tại sao": nuôi dưỡng tính tò mò cho bé 1–3 tuổi
Trẻ 1–3 tuổi cái gì cũng sờ, cũng hỏi "tại sao"? Tính tò mò của trẻ theo từng mốc tuổi (CDC, AAP), trò chơi khám phá tại nhà và cách giữ con an toàn.
Nhận thức & vui chơiĐồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ đồ có sẵn trong nhà
Đồ chơi tự làm cho bé 1–3 tuổi từ thùng carton, chai nhựa, nồi niêu: AAP nói đồ chơi đơn giản là tốt nhất. Ý tưởng trò chơi và cách làm cho an toàn.
Nhận thức & vui chơiPhát triển giác quan cho trẻ: bé cảm nhận thế giới thế nào?
Phát triển giác quan cho trẻ từ sơ sinh đến 18 tháng: xúc giác, thính giác, khứu giác, vị giác và thăng bằng phát triển ra sao, trò chơi giác quan an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
