🌱 Agoliva sắp ra mắt. Đăng ký sớm để nhận ưu đãi cho những gia đình đầu tiên.
🌱 Đăng ký sớm, miễn phí
Vận động

Cho bé đi chân trần, chọn giày và tư thế ngồi chữ W: có đáng lo?

Agoliva · 13/11/2026 · 6 phút đọc · 6–12 tháng · 1–2 tuổi · 2–3 tuổi

Cho bé đi chân trần, chọn giày và tư thế ngồi chữ W: có đáng lo? – Agoliva

Có nên cho bé đi chân trần trong nhà, chọn giày tập đi thế nào và trẻ ngồi chữ W có hại không? Giải đáp theo AAP, NHS và khi nào nên cho con đi khám.

Có nên cho bé đi chân trần trong nhà?

Ở nhiều nhà Việt, ông bà hay lo cháu đi chân đất trên nền gạch sẽ "nhiễm lạnh", nên đi tất, đi giày cả ngày. Tình thương ấy rất đáng quý. Tuy vậy, các tổ chức y tế lớn đều khuyên ngược lại khi bé đang học đi:

  • Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cho biết trong những tháng đầu, bàn chân bé phát triển tốt nhất khi không bị bó trong giày; để giữ ấm, chỉ cần đi tất.
  • Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) cho biết bé chưa cần giày "thật sự" cho đến khi tự đi được, và lúc đầu có thể chỉ mang giày khi đi ra ngoài.
  • Đội ngũ y tế trẻ em thuộc NHS vùng Cambridgeshire và Peterborough khuyên không mang giày khi bé đang tập đi: chân trần giúp bé cảm nhận mặt sàn và giữ thăng bằng tốt hơn.

Vậy trong nhà, nếu sàn sạch và an toàn, cứ để con đi chân trần. Những ngày lạnh, đi tất cho bé là đủ; chỉ cần lưu ý tất trên sàn gạch men khá trơn, nên trải thảm ở khu bé hay chơi.

Với bé chưa biết đi, AAP cũng cho biết bàn chân phát triển tốt nhất khi không bị bó. Khi bé nằm sấp, lăn, bò, để chân trần giúp các ngón chân tự do bám, đạp đẩy trên sàn. Giày chủ yếu có tác dụng bảo vệ bàn chân khi bé bắt đầu đi ở ngoài trời.

Gợi ý của Agoliva: khi đi chơi, hãy cho con thử đi chân trần trên những bề mặt an toàn như bãi cỏ sạch, cát, thảm tập ở công viên. Mỗi bề mặt cho bé một cảm giác khác, bé phải điều chỉnh bước chân để giữ thăng bằng. Trước khi cho con xuống, kiểm tra không có mảnh chai, đinh, vật nhọn; mùa hè tránh nền gạch, bê tông, cát đang nóng giữa trưa.

Chọn giày cho bé mới biết đi

Khi bé bắt đầu đi ngoài sân, ngoài đường, bàn chân cần được bảo vệ. AAP và NHS gợi ý:

  • Đế mềm, dẻo, chống trơn, mũi kín, đi êm chân. Không cần đệm vòm hay gót cứng (AAP).
  • Ôm gót: giày có dây buộc, khoá cài hoặc quai dán giúp giữ gót chân. NHS mẹo kiểm tra: nếu gót giày tuột ra khi bé kiễng chân, giày đang quá rộng. Dép lê, dép tông không giữ được gót nên chưa phù hợp cho bé mới đi.
  • Đủ chỗ cho ngón chân: khi bé đứng, đầu ngón cái cách mũi giày khoảng một bề ngang ngón tay người lớn (AAP).
  • Chất liệu thoáng: NHS gợi ý da, vải cotton hoặc canvas; giày nhựa dễ làm chân bé bí và đổ mồ hôi, nhất là mùa nóng.
  • Kiểm tra cỡ mỗi tháng. AAP lưu ý chân bé lớn rất nhanh, đôi giày đầu tiên có khi chỉ đi được 2–3 tháng. AAP cũng nhắc: thà không mang giày còn hơn mang giày chật.
Mẹo khi mua giày: mang con theo, thử cả hai chân lúc bé đang đứng. Giày "có đèn, có còi" không quan trọng bằng vừa chân và mềm. Không cần mua giày đắt tiền, chỉ cần chắc chắn và đúng cỡ.

Tư thế ngồi chữ W: thực hư thế nào?

Ngồi chữ W là khi bé ngồi bệt, mông chạm sàn, hai đầu gối chụm phía trước còn hai cẳng chân xoè ra hai bên, nhìn từ trên xuống giống chữ W. Trên mạng có nhiều lời cảnh báo rằng tư thế này làm hỏng hông, gây chân vòng kiềng hay đi chụm mũi chân, khiến không ít bố mẹ cứ thấy con ngồi vậy là kéo chân ra.

Bài tổng quan năm 2025 trên tạp chí American Family Physician của Hiệp hội Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ (AAFP) kết luận rằng ngồi chữ W không gây ra tình trạng xoay trong xương đùi (nguyên nhân thường gặp khiến trẻ đi chụm mũi chân), và không cần thiết phải ngăn trẻ ngồi như vậy. NHS cũng cho biết đi chụm mũi chân thường tự cải thiện khoảng 8 tuổi và thường không cần điều trị.

Nói cách khác, một bé khoẻ mạnh, vận động linh hoạt, thỉnh thoảng ngồi chữ W khi chơi thì bố mẹ không cần lo. Nếu muốn, bố mẹ có thể gợi ý con thử thêm các cách ngồi khác như ngồi xếp bằng, duỗi chân, quỳ, nhưng không cần ép hay quát con.

Bố mẹ có thể sẽ đọc thấy nhiều bài viết, kể cả của một số nhà trị liệu, khuyên nên ngăn trẻ ngồi chữ W vì cho rằng tư thế này làm cơ thân mình kém phát triển hay ảnh hưởng thăng bằng. Hiện chúng tôi chưa tìm thấy khuyến nghị nào của các tổ chức nhi khoa lớn (AAP, NHS, WHO) ủng hộ việc phải ngăn cản ở trẻ khoẻ mạnh, và tổng quan của AAFP nêu ở trên kết luận điều ngược lại. Nếu muốn con đổi tư thế, cách nhẹ nhàng nhất (gợi ý của Agoliva) là cho con một chiếc ghế đẩu thấp hay bộ bàn ghế nhựa cỡ trẻ em để chơi, hoặc cùng ngồi xếp bằng chơi với con.

Trường hợp nên hỏi bác sĩ: con dường như không thể ngồi kiểu nào khác ngoài chữ W, hoặc ngồi chữ W đi kèm chậm các mốc vận động, hay vấp ngã, đi khập khiễng hoặc kêu đau.

Tư thế ngồi chỉ là một mảnh nhỏ. Bức tranh chung mới đáng để ý: con có đạt dần các mốc tập đi, chạy nhảy không, có đau, có khó khăn gì khi vận động không.

Khi nào cần đưa con đi khám

  • Con kêu đau chân, đau hông, đau gối kéo dài, hoặc đi khập khiễng.
  • Việc đi lại, chạy nhảy của con bị ảnh hưởng rõ, hoặc con không theo kịp các mốc vận động. AAFP khuyên chuyển khám chuyên khoa khi trẻ đau kéo dài hoặc chức năng vận động bị ảnh hưởng.
  • Chân vòng kiềng rõ, khoảng hở giữa hai gối lớn hoặc không đỡ dần theo thời gian (NHS).
  • Bàn chân bẹt mà khi con kiễng chân vẫn không thấy vòm bàn chân. NHS cho biết nếu vòm hiện ra khi kiễng chân thì thường không cần điều trị.
  • Con vẫn chủ yếu đi bằng mũi chân sau 3 tuổi. NHS cho biết đi nhón chân thường gặp ở trẻ từ 3 tuổi trở xuống; nếu lo, hãy hỏi bác sĩ.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ mấy tháng thì cần mang giày?

Không tính theo tháng mà theo việc bé đã tự đi chưa. NHS cho biết bé chưa cần giày thật sự cho đến khi tự đi được, và lúc đầu chỉ cần mang khi ra ngoài.

Cho bé đi chân đất trên nền gạch có bị lạnh bụng không?

Các nguồn y khoa như AAP không nêu chuyện này; AAP chỉ khuyên đi tất là đủ để giữ ấm chân. Ngày lạnh bố mẹ cho bé đi tất, mặc ấm, trải thảm chơi là được.

Trẻ ngồi chữ W có bị vòng kiềng không?

Theo bài tổng quan năm 2025 của AAFP, ngồi chữ W không gây xoay trong xương đùi và không cần ngăn trẻ ngồi như vậy. Nếu con đau, đi khập khiễng hoặc chậm vận động, hãy cho con đi khám.

Bài viết là kiến thức phổ thông, không thay thế lời khuyên của bác sĩ dành riêng cho mẹ và bé. Khi lo lắng, hãy hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  • AAP, HealthyChildren.org – Shoes for Active Toddlers
  • AAP, HealthyChildren.org – Movement Milestones: Babies 8 to 12 Months
  • NHS – Leg and foot problems in children
  • NHS Cambridgeshire and Peterborough Children's Health – Learning to walk
  • American Family Physician (AAFP), 2025 – Lower Extremity Abnormalities in Children