Cách cắt móng tay cho trẻ sơ sinh an toàn, không sợ chảy máu

Cách cắt móng tay cho trẻ sơ sinh an toàn: dùng dụng cụ gì, bao lâu cắt một lần, cắt lúc nào bé nằm yên, lỡ cắt chảy máu thì làm sao, theo AAP và NHS.
Cắt móng tay cho trẻ sơ sinh: vì sao cần và bao lâu một lần?
Móng tay của trẻ sơ sinh nhỏ xíu, mỏng và mềm, nên nhiều bố mẹ rất sợ cắt, sợ cắt vào da con. Nhưng để móng dài thì con lại hay tự cào xước mặt. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), có những bé sinh ra đã có móng dài, và việc cắt móng là quan trọng để bé không tự làm xước mình. Nemours KidsHealth (hệ thống bệnh viện nhi Hoa Kỳ) giải thích: em bé chưa điều khiển được tay chân, khi vung tay rất dễ cào vào làn da mỏng manh của mình.
Về tần suất, các nguồn nói khá giống nhau:
- Móng tay: Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cho biết những tuần đầu móng mọc rất nhanh, bố mẹ có thể phải cắt khoảng hai lần một tuần. KidsHealth cũng nói từ sơ sinh đến tuổi chập chững, móng có thể cần cắt một đến hai lần mỗi tuần, có bé cần thường xuyên hơn trong vài tuần đầu.
- Móng chân: AAP cho biết móng chân mọc chậm hơn nhiều, thường rất mềm, không cần cắt ngắn như móng tay, nên có thể chỉ cần cắt một đến hai lần mỗi tháng.
AAP khuyên giữ móng tay của bé ngắn và nhẵn để bé không cào xước mình, hay cào bố mẹ. Khi con bắt đầu chơi với các bạn, nhất là khi đi nhà trẻ, KidsHealth nhắc tiếp tục cắt móng để con không làm xước bạn.
Chọn dụng cụ cắt móng cho bé
- Kềm bấm móng dành cho em bé hoặc kéo nhỏ đầu tròn: NHS cho biết những dụng cụ này an toàn hơn kềm, kéo của người lớn.
- Dũa móng mịn: NHS và AAP gợi ý có thể dũa móng bằng giấy dũa mịn thay vì cắt. KidsHealth cho biết dũa giúp tránh nguy cơ cắt vào da, nếu bé chịu nằm yên đủ lâu.
- Cẩn thận hơn khi dùng kềm hoặc kéo: AAP nhắc dùng hai loại này phải thật cẩn thận vì dễ cắt vào đầu ngón tay bé.
Gợi ý của Agoliva: để riêng một bộ dụng cụ cho bé, rửa sạch và lau khô sau mỗi lần dùng, cất trên cao, xa tầm tay các anh chị lớn.
Các bước cắt móng tay cho bé
- Chọn đúng lúc: AAP cho biết sau khi tắm là lúc tốt nếu bé nằm yên, nhưng nhiều bố mẹ thấy dễ nhất là khi bé đang ngủ. NHS cũng khuyên cắt khi bé ngủ hoặc thư giãn để bé ít cử động.
- Đủ ánh sáng: ngồi chỗ sáng để nhìn rõ (KidsHealth). Gợi ý của Agoliva: ban ngày ngồi gần cửa sổ là tiện nhất.
- Tư thế thoải mái: cho bé nằm trong lòng, hoặc ngồi ghế tựa bế bé (KidsHealth). Nếu được, hai người cùng làm: một người bế giữ bé, một người cắt.
- Giữ chắc tay bé: một tay giữ lòng bàn tay và ngón tay bé, tay kia cắt (KidsHealth).
- Ấn phần da đầu ngón xuống: AAP hướng dẫn nhẹ nhàng ấn phần da ở đầu ngón tay xuống, ra xa móng, để tránh cắt vào da.
- Cắt ngắn, bo tròn: KidsHealth khuyên cắt đủ ngắn và giữ mép móng tròn, không lởm chởm. Nếu cắt xong mép còn sắc, dũa nhẹ lại.
Gợi ý của Agoliva: không cần cắt hết mười ngón trong một lần. Bé cựa quậy thì dừng, lần sau cắt tiếp. Vừa cắt vừa nói chuyện nhẹ nhàng hay hát ru cũng giúp bé bình tĩnh hơn.
Lỡ cắt chảy máu thì làm sao?
KidsHealth cho biết khi bé cựa quậy, lỡ cắt vào da là chuyện dễ xảy ra, bố mẹ đừng quá tự trách. Cách xử lý:
- Dùng miếng gạc sạch ấn nhẹ vào chỗ chảy máu để cầm máu (KidsHealth).
- Không quấn băng dán quanh vết cắt nhỏ: em bé hay cho tay vào miệng, băng dán có thể bị bong ra và gây hóc (KidsHealth).
- Theo dõi vết cắt trong những ngày sau, xem có dấu hiệu nhiễm trùng không (xem mục dưới).
Khi nào cần đưa con đi khám
Móng chân của bé rất mềm nên đôi khi trông như mọc ngược vào thịt. AAP cho biết thường không có gì đáng lo, trừ khi có dấu hiệu nhiễm trùng.
Đưa con đi khám khi
- Vùng da cạnh móng tay hoặc móng chân đỏ, sưng, cứng (AAP).
- Thấy có mủ quanh móng (AAP).
- Gợi ý của Agoliva: vết cắt nhỏ mãi không lành hoặc ngày càng đỏ hơn; chụp ảnh mỗi ngày để so sánh và cho bác sĩ xem.
Đi khám ngay hoặc gọi cấp cứu 115 nếu bé
- Sốt từ 38°C trở lên, nhất là với trẻ sơ sinh (MedlinePlus).
- Bỏ bú, bú kém (MedlinePlus).
- Li bì, lừ đừ, người mềm oặt (MedlinePlus).
MedlinePlus của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH) liệt kê các dấu hiệu trên là dấu hiệu của nhiễm trùng nặng ở trẻ sơ sinh, cần liên hệ cơ sở y tế ngay. Bé dưới 3 tháng bị sốt luôn cần đi khám ngay, xem bài trẻ bị sốt.
Cắt móng thường đi kèm giờ tắm; cách tắm an toàn có trong bài tắm cho trẻ sơ sinh. Xem thêm về giai đoạn này trong bài bé 2 tháng tuổi.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ sơ sinh mấy ngày tuổi thì được cắt móng tay?
Các nguồn trên không đặt mốc phải chờ. NHS cho biết có bé sinh ra đã có móng dài và cần cắt để bé không tự cào xước. Hãy dùng kềm hoặc kéo dành cho em bé, hoặc dũa mịn, và cắt khi bé ngủ.
Nên cắt móng cho bé lúc nào để bé không giãy?
Theo AAP và NHS, dễ nhất là lúc bé đang ngủ hoặc thư giãn, ví dụ sau khi tắm. Có người thứ hai giữ tay bé cũng giúp việc cắt an toàn hơn (KidsHealth).
Có nên cắn móng tay cho bé thay vì dùng kềm?
Không nên. AAP khuyên tránh cắn móng cho bé vì có thể gây nhiễm trùng da. Kềm bấm móng em bé, kéo đầu tròn hoặc dũa mịn là lựa chọn an toàn hơn (NHS).
Nguồn tham khảo
- AAP, HealthyChildren.org – Nail Care: Fingers & Toes
- NHS – Washing and bathing your baby: Cutting your baby's nails
- Nemours KidsHealth – Trimming Your Baby's Nails
- MedlinePlus (NIH) – Umbilical cord care in newborns
Bài viết liên quan
Sức khoẻ & dinh dưỡngCác loại trị liệu cho trẻ: vật lý, hoạt động và âm ngữ trị liệu
Vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và âm ngữ trị liệu cho trẻ khác nhau thế nào, giúp con điều gì, khi nào cần? Giải thích theo AAP, CDC, ASHA cho bố mẹ Việt.
Sức khoẻ & dinh dưỡngTrẻ bị bẹp đầu, méo đầu và vẹo cổ: cách phòng và khi nào cần khám
Trẻ sơ sinh bị bẹp đầu, méo đầu, vẹo cổ có sao không? Cách phòng bằng nằm sấp, đổi tư thế, vì sao không dùng gối chống bẹp đầu và khi nào cần cho bé đi khám.
Sức khoẻ & dinh dưỡngKhe hở môi, vòm miệng ở trẻ: cho bé bú và hành trình điều trị
Khe hở môi, vòm miệng (sứt môi, hở hàm ếch) ở trẻ: vì sao xảy ra, cách cho bé bú, các mốc phẫu thuật, thính lực, lời nói và khi nào cần đưa bé đi khám ngay.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
