Bố mẹ thống nhất cách dạy con: khi bố một kiểu, mẹ một kiểu

Bố một kiểu, mẹ một kiểu, con không biết nghe ai? Vì sao bố mẹ cần thống nhất cách dạy con 1–3 tuổi và cách cùng đặt luật, ủng hộ nhau, bàn riêng khi khác ý.
Vì sao bố mẹ cần thống nhất cách dạy con?
Mẹ bảo "ăn xong mới được xem ti vi", bố lại bật cho con xem trong bữa. Bố nói "khóc thì kệ con", mẹ lại chạy ra bế ngay. Hai người đều thương con, chỉ là mỗi người lớn lên trong một gia đình khác, có một cách nghĩ khác. Với trẻ 1–3 tuổi, việc bố mẹ thống nhất cách dạy con giúp con hiểu giới hạn rõ ràng hơn và giúp cả nhà bớt căng thẳng.
Raising Children Network (Chính phủ Úc) giải thích "nuôi con như một đội" là cùng nhau thống nhất cách nuôi dạy, cùng ra quyết định và ủng hộ nhau, từ nếp sinh hoạt, ăn uống đến luật trong nhà. Theo Raising Children:
- Cách bố mẹ đối xử với nhau ảnh hưởng lớn tới con. Khi bố mẹ coi nhau là một đội, con thấy an toàn và hài lòng về bản thân, học được cách giao tiếp tôn trọng và xây dựng mối quan hệ lành mạnh.
- Sự nhất quán cho con cảm giác an toàn vì con biết điều gì sẽ xảy ra trong gia đình mình, và giúp con vượt qua những lúc thay đổi.
- Dạy con dễ hơn: khi luật lệ, nếp sinh hoạt và kỳ vọng nhất quán, con nhận cùng một thông điệp từ cả bố lẫn mẹ.
- Tốt cho chính bố mẹ: làm việc như một đội, bố mẹ thường thấy vui hơn, tự tin hơn và hài lòng hơn với việc nuôi con.
Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cũng nhấn mạnh sự nhất quán từ ngày này qua ngày khác là chìa khoá để giảm số lần và mức độ các cơn ăn vạ.
Cùng đặt luật trước khi có chuyện
Raising Children khuyên bố mẹ nói chuyện và thống nhất luật trong nhà từ trước, ví dụ về an toàn, lễ phép, nếp sinh hoạt hằng ngày và sự tôn trọng nhau. Hai người cũng nên bàn trước sẽ khuyến khích hành vi tốt thế nào: khen ra sao, thưởng gì, hậu quả là gì. Gợi ý của Agoliva về những chủ đề nên ngồi lại với nhau:
- Giờ giấc: giờ ngủ trưa, ngủ tối, giờ ăn.
- Ăn uống: có cho xem điện thoại khi ăn không, có đút theo con chạy khắp nhà không, bánh kẹo ăn khi nào.
- Màn hình: bao lâu, lúc nào, xem gì.
- Kỷ luật: cả hai cùng không đánh con, cùng dùng những câu giống nhau khi con ném đồ, cắn bạn hay ăn vạ. Xem bài kỷ luật tích cực.
- Chia việc: ai tắm, ai đưa đi ngủ, ai đưa đón, để không ai thấy mình gánh hết.
Ủng hộ nhau trước mặt con
Raising Children gọi đây là "backing each other up", nghĩa là ủng hộ quyết định của nhau trước mặt con và giúp nhau trong việc nhà hằng ngày. Các gợi ý chính:
- Hỏi xem người kia đã xử lý chưa: khi con có hành vi khó hay đòi hỏi điều gì lạ, trước khi làm gì hãy xem bạn đời đã giải quyết chưa, và cố gắng ủng hộ quyết định đó.
- Không đồng ý thì bàn sau: nếu không thích cách xử lý của người kia, hãy bàn lại khi con không có mặt.
- Chưa chắc thì hẹn con: "Bố muốn bàn với mẹ trước đã. Lát nữa bố mẹ trả lời con nhé."
- Đừng giành phần xử lý: nếu thấy người kia đang lúng túng, hãy hỏi xem họ có muốn mình giúp không, thay vì nhảy vào. Có thể thống nhất một ám hiệu hay cử chỉ để xin trợ giúp.
- Giúp theo cách khác: trông đứa còn lại, dọn dẹp, trong lúc người kia xử lý tình huống.
Raising Children cho biết ủng hộ nhau còn cho con thấy mọi người vẫn có thể bênh vực và tôn trọng nhau dù không đồng ý, và điều này giúp bảo vệ con khỏi tác hại của xung đột.
Bàn lại sau mỗi tình huống khó
Sau một cơn ăn vạ lớn hay một bữa ăn "chiến tranh", Raising Children gợi ý bố mẹ dành thời gian nói chuyện khi mọi chuyện đã qua, cả hai bình tĩnh và con không ở cạnh:
- Cùng nhìn lại mình đã xử lý thế nào, điều gì hiệu quả, điều gì không.
- Khen người kia ở những điểm họ làm tốt.
- Nếu muốn góp ý, mỗi lần chỉ nêu một điều để người kia không thấy bị dồn ép.
- Hẹn một buổi trò chuyện định kỳ về con, kể cả khi mọi việc đang suôn sẻ, và nhắc nhau cả những điều vui khi nuôi con cùng nhau.
Khi bàn bạc, Raising Children khuyên hướng tới quyết định mà cả hai đều thấy ổn, chấp nhận góc nhìn khác trong lúc giải thích quan điểm của mình. Khác ý là chuyện bình thường.
Khi ông bà, người giúp việc cùng chăm cháu
Ở nhiều gia đình Việt, ông bà hay người giúp việc ở bên bé nhiều giờ mỗi ngày. Gợi ý của Agoliva: hai vợ chồng thống nhất với nhau trước, rồi mới trao đổi nhẹ nhàng với ông bà, ghi nhận công sức và kinh nghiệm của ông bà, chọn vài điều quan trọng nhất để cùng giữ thay vì đòi thay đổi tất cả. Bài khi ông bà và bố mẹ dạy con khác nhau có thêm cách nói chuyện.
Ra lời dặn cho con cũng nên giống nhau giữa mọi người lớn. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyên nói rõ, cụ thể điều con nên làm, nhắc một lần kèm hậu quả và làm đúng như đã nói mỗi lần. Nếu người này làm, người kia bỏ qua, con khó học được.
Khi nào cần tìm hỗ trợ?
Raising Children cho biết việc làm đội dễ khó khăn hơn ở những lúc thay đổi, như khi bố hoặc mẹ đi làm lại, đổi việc, hay con bắt đầu đi học. Nếu hai người thường xuyên không giải quyết được bất đồng, cãi nhau nhiều trước mặt con, hãy cùng nhau tìm chuyên gia tư vấn tâm lý hoặc hôn nhân gia đình; nếu bạn đời không muốn đi, bạn vẫn nên tự đi. Nếu có bạo lực gia đình, đó không bao giờ là chấp nhận được; khi bị đe doạ an toàn, hãy tìm nơi an toàn và gọi công an 113. Xem thêm bài vợ chồng sau khi có con.
Câu hỏi thường gặp
Bố mẹ cãi nhau trước mặt con có sao không?
Raising Children khuyên khi không đồng ý với cách xử lý của người kia, hãy bàn lại lúc con không có mặt, và cho biết việc bố mẹ ủng hộ, tôn trọng nhau giúp bảo vệ con khỏi tác hại của xung đột. Gợi ý của Agoliva: nếu lỡ to tiếng trước mặt con, hãy để con thấy bố mẹ làm lành và nói với con rằng đó không phải lỗi của con.
Một người nghiêm, một người hiền có được không?
Mỗi người có tính cách riêng, điều đó không sao. Gợi ý của Agoliva: điều quan trọng là cùng giữ một bộ luật chính, không để con thấy "hỏi mẹ không được thì đi hỏi bố".
Con 2 tuổi có biết "lách luật" giữa bố và mẹ không?
Trẻ tuổi này học rất nhanh từ phản ứng của người lớn. Thống nhất luật và ủng hộ nhau giúp con nhận cùng một thông điệp. Xem thêm khả năng của bé ở bài bé 24 tháng tuổi.
Nguồn tham khảo
- Raising Children Network (Chính phủ Úc) – Raising children as a team
- Raising Children Network (Chính phủ Úc) – Backing each other up
- Raising Children Network (Chính phủ Úc) – Healthy relationships for parents
- AAP, HealthyChildren.org – Top Tips for Surviving Tantrums
- CDC – Tips for Giving Directions
Bài viết liên quan
Nuôi dạy conMẹ đi làm lại sau sinh: chuẩn bị cho con, giữ sữa và giữ mình
Mẹ đi làm lại sau sinh: chuẩn bị cho con ở với bà hay đi nhà trẻ, tập bú bình, vắt và trữ sữa ở công ty, quyền nghỉ 60 phút mỗi ngày và cách giữ tinh thần.
Nuôi dạy conDạy con an toàn với chó mèo: phòng chó cắn, mèo cào và bệnh dại
Dạy con an toàn với chó mèo từ 1–3 tuổi: cách chào chó, lúc nào tránh xa, làm gì khi bé bị chó cắn, mèo cào để phòng bệnh dại, khi nào phải gọi 115.
Nuôi dạy conNuôi chó mèo khi nhà có trẻ nhỏ: lợi ích, rủi ro và cách an toàn
Nhà có trẻ nhỏ có nên nuôi chó mèo? Lợi ích, rủi ro, con vật nào không hợp với trẻ dưới 5 tuổi, cách đón em bé về nhà có thú cưng và giữ vệ sinh an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
