Nói chuyện với thai nhi: nói gì, xoa bụng thế nào cho đúng

Nói chuyện với thai nhi thế nào, nói gì cho con nghe, xoa bụng bầu sao cho đúng và có tác dụng không? Nghiên cứu về giọng nói, cái chạm và vai trò của bố.
Nói chuyện với thai nhi có tác dụng không?
Có. Nói chuyện với thai nhi và xoa bụng nhẹ nhàng là hai cách gắn bó đơn giản nhất, và nghiên cứu cho thấy thai nhi thật sự phản ứng với cả giọng nói lẫn cái chạm của mẹ. Từ khoảng giữa thai kỳ, con bắt đầu nghe được âm thanh; khi mẹ chạm bụng, con cử động nhiều hơn. Bố, ông bà, anh chị đều có thể cùng trò chuyện với con.
Các hướng dẫn của NHS (hệ thống y tế công của Anh) xếp việc xoa bụng, nói chuyện với con và để ý, đáp lại cử động của con vào những cách gắn bó với em bé trong thai kỳ. Bài này đi sâu vào "nói gì" và "chạm thế nào". Phần thính giác của thai theo từng tuần có ở bài thai nhi nghe gì trong bụng mẹ.
Thai nhi phản ứng thế nào khi mẹ nói chuyện và xoa bụng?
Một nghiên cứu của Marx và Nagy (PLoS One, 2015) dùng siêu âm 4D quan sát 23 thai từ tuần 21 đến tuần 33 trong ba tình huống: mẹ nói chuyện với con, mẹ xoa bụng, và không làm gì. Kết quả:
- Khi mẹ xoa bụng, thai cử động tay, đầu và miệng nhiều hơn.
- Khi mẹ nói chuyện, thai lại giảm cử động tay và đầu, như đang "lắng nghe".
- Thai ở ba tháng cuối có nhiều phản ứng tự điều chỉnh hơn, như ngáp, khoanh tay nghỉ, tự chạm tay vào người, so với thai ở ba tháng giữa.
Nghiên cứu nhỏ, nhưng cho thấy hai điều thú vị: thai nhi phân biệt được cái chạm và giọng nói, và phản ứng thay đổi khi con lớn dần. Các tác giả cũng nhận xét thai phản ứng với kích thích bên ngoài sớm hơn những gì từng được ghi nhận trước đó.
Nói chuyện với thai nhi: nói gì cho con nghe?
Không cần kịch bản. Gợi ý của Agoliva cho những bố mẹ chưa biết bắt đầu từ đâu:
- Gọi tên ở nhà của con mỗi lần bắt đầu: "Bông ơi, mẹ đây." Lặp lại một lời chào giúp tạo nếp quen.
- Kể việc đang làm: "Mẹ đang nhặt rau muống, lát nữa bố về ăn cơm." Những câu bình thường nhất cũng là lời nói thật.
- Giới thiệu người trong nhà: "Đây là giọng bà nội. Bà đang hát cho con nghe."
- Nói ra cảm xúc của mẹ: "Hôm nay mẹ hơi mệt, mẹ nằm nghỉ một chút nhé." Gọi tên cảm xúc của mình cũng giúp mẹ nhẹ lòng.
- Kể về ngày con chào đời: căn phòng, chiếc nôi, những người đang mong con.
Nói bằng giọng tự nhiên, không cần nói to hay áp miệng sát bụng. Mẹ đi làm có thể nói vài câu lúc tắm hay trên đường về; mẹ ở nhà có thể vừa làm việc vừa kể.
Xoa bụng bầu thế nào cho đúng?
Trang hướng dẫn tuần 22 của NHS gợi ý mẹ xoa bụng bằng kem dưỡng như một cách gắn bó với con. Cách làm theo gợi ý của Agoliva:
- Chọn lúc thư thái, thường là buổi tối khi con hay cựa quậy.
- Dùng cả lòng bàn tay, xoa chậm theo vòng tròn quanh bụng, lực nhẹ như khi xoa lưng cho em bé.
- Khi con đạp một chỗ, đặt tay nhẹ lên đúng chỗ đó và nói vài câu: "Con chào mẹ đấy à?"
- Thử chơi "đạp đâu, xoa đó": con đạp bên nào, mẹ xoa nhẹ bên ấy. Có hôm con "đáp", có hôm không, đều bình thường.
Bố nói chuyện với con trong bụng có được không?
Được, và rất nên. Trong nghiên cứu của Lee và Kisilevsky (Developmental Psychobiology, 2014), các ông bố đọc truyện cho thai nghe mỗi ngày trong một tuần. Khi đo trong phòng thí nghiệm, nhịp tim thai tăng lên khi nghe băng ghi giọng bố, cũng như khi nghe giọng mẹ. Sau sinh, bé vẫn thích giọng mẹ hơn, có lẽ vì giọng mẹ là âm thanh con nghe nhiều nhất. Điều này không làm giảm giá trị của bố: những phút bố trò chuyện là lúc bố bắt đầu làm quen với vai trò mới. Gợi ý chi tiết cho bố có trong bài bố thai giáo cho con.
Nếu mẹ chưa thấy gắn bó với con thì sao?
Không phải mẹ nào cũng thấy "thương con ngay từ bụng". Nghén nặng, lo lắng, công việc bận rộn có thể khiến mẹ thấy xa lạ với chuyện trò chuyện cùng con. Hướng dẫn về sức khoẻ tinh thần thai kỳ của NHS Scotland cho biết gắn bó có thể bắt đầu từ thai kỳ hoặc sau sinh, và nếu mẹ thấy khó gắn bó với bụng bầu hay em bé, hãy nói với nữ hộ sinh hoặc bác sĩ để được hỗ trợ thêm. Bài cảm xúc của mẹ và thai nhi có thêm gợi ý.
Khi nào cần đi khám ngay, khi nào gọi 115?
Trò chuyện, xoa bụng giúp mẹ quen với nhịp cử động của con. Theo NHS, nếu con cử động ít hơn thường lệ, thay đổi kiểu cử động hoặc mẹ không còn thấy con cử động, hãy gọi cơ sở khám thai ngay, không đợi sang hôm sau. Xem bài theo dõi cử động thai. Đến bệnh viện ngay nếu bụng đau dữ dội, ra máu hay rỉ nước; gọi 115 nếu mẹ ngất, khó thở hoặc ra máu nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Nói chuyện với thai nhi từ tháng thứ mấy?
Mẹ có thể nói bất cứ lúc nào. Thai bắt đầu phản ứng với âm thanh vào khoảng tuần 24, nên từ tháng thứ 6 trở đi con nghe được rõ hơn. Xem lộ trình ở bài thai giáo từ tháng thứ mấy.
Xoa bụng bầu nhiều có sao không?
Xoa nhẹ bằng lòng bàn tay thì thường không sao. Tránh ấn mạnh, day bụng. Nếu thấy bụng gò cứng, đau, ra máu hay rỉ nước sau khi xoa, hãy đi khám.
Con không đạp lại khi mẹ nói chuyện có phải con không nghe?
Không hẳn. Thai có lúc thức, lúc ngủ, và nghiên cứu cho thấy khi nghe giọng mẹ, thai có thể giảm cử động. Điều quan trọng là nhịp cử động chung trong ngày của con, không phải phản ứng sau mỗi câu nói.
Nguồn tham khảo
- Marx V, Nagy E, PLoS One 2015 – Fetal Behavioural Responses to Maternal Voice and Touch
- NHS Best Start in Life – Week-by-week guide: week 22
- NHS North Tees and Hartlepool – Building a close and loving relationship with your baby: during pregnancy
- Lee GY, Kisilevsky BS, Developmental Psychobiology 2014 – Fetuses respond to father's voice but prefer mother's voice after birth
- Healthcare Improvement Scotland (NHS Scotland), Right Decisions – Bonding with your baby
- NHS – Your baby's movements
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
