Thai giáo bằng âm nhạc: nghe gì, có nên áp tai nghe vào bụng?

Thai giáo bằng âm nhạc có tác dụng gì, mẹ bầu nên nghe nhạc gì, nhạc Mozart có làm con thông minh, và có nên áp tai nghe hay loa vào bụng bầu không?
Thai giáo bằng âm nhạc có tác dụng không?
Thai giáo bằng âm nhạc có tác dụng thật, nhưng không phải theo kiểu "nghe nhạc cổ điển để con thông minh". Nghiên cứu cho thấy hai lợi ích: âm nhạc giúp mẹ bầu bớt lo âu, và thai nhi ở những tháng cuối có thể "ghi nhớ" giai điệu được nghe đi nghe lại. Mẹ chọn nhạc mình thích, mở ở âm lượng vừa phải là đủ, không cần áp tai nghe hay loa vào bụng.
Ở nhiều gia đình Việt, mẹ bầu được bạn bè gửi cả danh sách "nhạc thai giáo" kèm lời dặn phải nghe đủ giờ. Bài này giúp bố mẹ tách đâu là điều có cơ sở, đâu là lời đồn, để nghe nhạc trở thành niềm vui chứ không thành nhiệm vụ.
Thai nhi nghe được nhạc từ tháng thứ mấy?
Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) cho biết thính giác của thai bắt đầu phát triển khoảng tuần 13–16. Viện An toàn và Sức khoẻ Nghề nghiệp Hoa Kỳ (NIOSH, thuộc CDC) cho biết thai bắt đầu phản ứng với âm thanh vào khoảng tuần 24. Âm thanh từ bên ngoài đến với con đã bị thành bụng và nước ối làm nhỏ và trầm đi, nên giai điệu con nghe khác với những gì mẹ nghe. Mốc chi tiết có trong bài thai nhi nghe gì trong bụng mẹ.
Âm nhạc giúp gì cho mẹ và con? Nghiên cứu nói gì
Giúp mẹ bớt lo âu
Một phân tích gộp 11 thử nghiệm ngẫu nhiên với 1.482 phụ nữ mang thai (Lin và cộng sự, Journal of Clinical Medicine, 2019) cho thấy các hoạt động âm nhạc giúp giảm mức lo âu của mẹ bầu; riêng nhóm nghe nhạc tại nhà cũng có hiệu quả. Các tác giả lưu ý kết quả giữa các nghiên cứu khá khác nhau, nên đây là lợi ích "có thể có", không phải phép màu. Mẹ bình tâm hơn là một phần quan trọng của thai giáo, xem bài cảm xúc của mẹ và thai nhi.
Thai nhi nhớ giai điệu quen
Trong nghiên cứu của Partanen và cộng sự (PLoS One, 2013) ở Phần Lan, các mẹ bật giai điệu bài "Twinkle Twinkle Little Star" 5 lần mỗi tuần trong ba tháng cuối thai kỳ. Sau sinh và khi bé 4 tháng tuổi, những bé này có phản ứng não mạnh hơn với giai điệu đó so với nhóm không được nghe; mức phản ứng lúc mới sinh tăng theo lượng đã nghe trước sinh. Điều này cho thấy thai nhi có thể lưu lại "dấu vết" của âm thanh quen. Nhưng nghiên cứu không đo trí thông minh, và không cho thấy bé giỏi hơn về sau.
Nghe nhạc Mozart có làm con thông minh không?
Đây là lời đồn phổ biến nhất. "Hiệu ứng Mozart" bắt nguồn từ một nghiên cứu năm 1993 của Rauscher và cộng sự, làm trên sinh viên đại học, ghi nhận kết quả bài tập tư duy không gian tốt hơn một chút sau khi nghe một bản sonata của Mozart. Không có thai nhi hay em bé nào trong nghiên cứu đó.
Năm 2010, nhóm nghiên cứu ở Đại học Vienna gộp khoảng 40 nghiên cứu với hơn 3.000 người tham gia và kết luận: không có bằng chứng nghe nhạc Mozart giúp tăng khả năng tư duy không gian. Vì vậy, bố mẹ không cần ép mình nghe nhạc cổ điển nếu không thích. Một bài dân ca mẹ yêu, một bài nhạc trẻ bố hay hát đều quý như nhau.
Mẹ bầu nên nghe nhạc gì?
Không có "danh sách nhạc chuẩn" nào được các tổ chức y khoa khuyến nghị. Gợi ý của Agoliva:
- Nhạc mẹ thấy dễ chịu: nhạc không lời, nhạc trữ tình, nhạc thiếu nhi, dân ca, tuỳ gu của mẹ. Điều quan trọng là mẹ thấy thư giãn.
- Giọng hát của chính bố mẹ: hát ru "À ơi", "Ru con", hay bài hát cả nhà thuộc. NHS gợi ý từ khoảng tuần 22, mẹ hát cho bụng bầu nghe như một cách gắn bó với con. Xem thêm bài hát đồng dao cho con.
- Chọn vài bài lặp lại: hát đi hát lại một vài bài trong những tháng cuối, rồi hát tiếp sau sinh khi dỗ con ngủ.
- Tránh nhạc quá ồn, nhiều tiếng bass rung mạnh ở âm lượng lớn trong thời gian dài.
Có nên áp tai nghe hay loa vào bụng bầu?
Không cần, và tốt nhất là không nên. NIOSH cho biết tiếng ồn rất lớn có thể làm tổn hại thính giác của thai đang phát triển, âm thanh đến với thai mạnh hơn khi bụng mẹ ở gần nguồn âm, và mẹ nên tránh tì người vào nguồn tiếng ồn hay rung. Từ những điểm này, Agoliva suy ra: áp tai nghe, loa sát bụng là đưa nguồn âm lại gần con nhất, mà mẹ không thể biết âm lượng con đang nhận là bao nhiêu. Cũng chưa có nghiên cứu nào cho thấy làm vậy mang lại lợi ích.
Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115?
Âm nhạc không phải công cụ để kiểm tra thai. Nếu con cử động ít hơn hẳn, đổi kiểu cử động hoặc mẹ không còn thấy con cử động, hãy liên hệ bác sĩ hoặc đến bệnh viện ngay, kể cả ban đêm. Đừng mở nhạc to để "đánh thức" con rồi chờ. Xem bài theo dõi cử động thai. Ra máu, rỉ ối, đau bụng dữ dội, khó thở hoặc ngất thì gọi cấp cứu 115.
Câu hỏi thường gặp
Bà bầu nghe nhạc gì tốt cho thai nhi?
Nhạc nào mẹ thấy thư thái, mở vừa phải, đều được. Giọng hát của bố mẹ là âm thanh con quen nhất. Không có bằng chứng loại nhạc nào làm con thông minh hơn.
Nghe nhạc thai giáo lúc nào trong ngày?
Không có giờ bắt buộc. Gợi ý của Agoliva: chọn lúc mẹ nghỉ ngơi, như sau bữa tối hoặc trước khi ngủ, để âm nhạc gắn với cảm giác thư giãn.
Bà bầu đi hát karaoke được không?
Hát vui với gia đình ở âm lượng vừa phải thì không sao. Phòng karaoke mở loa rất to, nhiều tiếng bass thì nên hạn chế ngồi lâu và ngồi xa loa, nhất là từ nửa sau thai kỳ.
Nguồn tham khảo
- Partanen E và cs., PLoS One 2013 – Prenatal music exposure induces long-term neural effects
- Lin CJ và cs., Journal of Clinical Medicine 2019 – Music Interventions for Anxiety in Pregnant Women: A Systematic Review and Meta-Analysis
- ScienceDaily (tin từ Đại học Vienna, 2010) – Mozart's music does not make you smarter, study finds
- CDC/NIOSH (Hoa Kỳ) – About Noise and Reproductive Health
- NHS Best Start in Life – Week-by-week guide: week 22
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
