🌱 Agoliva sắp ra mắt. Đăng ký sớm để nhận ưu đãi cho những gia đình đầu tiên.
🌱 Đăng ký sớm, miễn phí
Thai kỳ

Bà bầu bị chuột rút, đau lưng, đau xương mu: cách giảm đau

Agoliva · 13/11/2026 · 7 phút đọc · Thai kỳ

Bà bầu bị chuột rút, đau lưng, đau xương mu: cách giảm đau – Agoliva

Bà bầu bị chuột rút ban đêm phải làm sao? Cách giảm chuột rút, đau lưng, đau xương mu khi mang thai theo NHS, ACOG và dấu hiệu nào cần đi khám ngay.

Bà bầu bị chuột rút: vì sao và làm gì ngay lúc đó?

Bà bầu bị chuột rút rất thường gặp, nhất là ở bắp chân, về đêm và trong nửa sau thai kỳ. Khi đang bị, cách nhanh nhất là kéo các ngón chân hướng lên về phía cẳng chân và xoa bóp mạnh bắp cơ đang co cứng, như NHS (hệ thống y tế công của Anh) hướng dẫn. Chuột rút thường vô hại, nhưng bắp chân sưng, đỏ, đau ở một bên thì cần đi khám ngay.

Theo NHS, chuột rút xảy ra khi một cơ ở chân đột ngột co thắt, gây đau và khó cử động, kéo dài từ vài giây đến khoảng 10 phút. Sau đó cơ có thể còn ê ẩm đến 24 giờ. Mang thai, nhất là giai đoạn cuối (xem bài 3 tháng cuối thai kỳ), là một trong những nguyên nhân NHS kể tới, bên cạnh mất nước và vận động quá sức, đặc biệt khi trời nóng ẩm như mùa hè ở Việt Nam.

Cách xử trí khi đang bị chuột rút

  • Kéo ngón chân lên về phía cẳng chân, hoặc nhờ chồng nắm bàn chân kéo nhẹ nhàng.
  • Xoa bóp mạnh bắp cơ đang đau.
  • Đứng dậy, dồn trọng lượng lên chân bị chuột rút nếu mẹ đứng vững được (NHS); với bụng bầu lớn, hãy vịn vào thành giường hoặc người thân để không ngã.

Phòng chuột rút về đêm

  • Kéo giãn bắp chân mỗi ngày: NHS hướng dẫn đứng đối diện tường, duỗi tay chạm tường, giữ bàn chân sát sàn rồi nghiêng người tới trước cho đến khi thấy căng bắp chân, giữ 2–3 giây. Lặp lại vài lần, làm khoảng 5 phút, 3 lần mỗi ngày, lần cuối ngay trước khi đi ngủ.
  • Tập cử động bàn chân, cổ chân: gập duỗi bàn chân lên xuống, xoay cổ chân vòng tròn. NHS cho biết các bài này giúp máu lưu thông và giảm chuột rút bắp chân.
  • Vận động nhiều hơn vào ban ngày, như đi bộ nhẹ, cũng có thể giúp (NHS). Xem bài vận động khi mang thai.
  • Uống đủ nước, nhất là những ngày nóng.
Nhiều người truyền nhau "chuột rút là thiếu canxi, cứ mua canxi về uống". Trang hướng dẫn về chuột rút của NHS không đưa viên bổ sung vào cách tự chữa. Nếu chuột rút làm mẹ mất ngủ thường xuyên, hãy hỏi bác sĩ sản khoa trước khi uống bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào.

Đau lưng khi mang thai: nguyên nhân thường gặp

ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) cho biết đau lưng là một trong những khó chịu phổ biến nhất khi mang thai, nhất là những tháng cuối. NHS thì nói đau lưng cũng hay gặp từ giai đoạn đầu (xem bài 3 tháng đầu thai kỳ). Lý do theo hai nguồn:

  • Dây chằng mềm và giãn ra để chuẩn bị cho cuộc sinh, tạo áp lực lên các khớp ở thắt lưng và khung chậu.
  • Tử cung lớn dần làm dịch chuyển trọng tâm, kéo giãn và làm yếu cơ bụng, khiến tư thế thay đổi và lưng phải gồng nhiều hơn.
  • Cân nặng tăng làm cơ và khớp phải làm việc nhiều hơn, nên lưng thường mỏi hơn vào cuối ngày (xem bài bà bầu tăng bao nhiêu kg).

Cách giảm đau lưng cho bà bầu

  • Nhặt đồ đúng cách: ngồi xổm, gập gối, giữ lưng thẳng, không cúi gập người (NHS, ACOG). Tránh bê vật nặng, chia đều đồ đi chợ ra hai túi hai tay.
  • Xoay cả bàn chân khi quay người để không vặn cột sống.
  • Giày dép: NHS khuyên giày đế bằng; ACOG gợi ý giày gót thấp (không hoàn toàn bằng phẳng) có đỡ vòm chân, như giày đi bộ. Hai nguồn hơi khác nhau, nhưng đều thống nhất: tránh giày cao gót.
  • Ngồi có tựa lưng tốt, kê một gối nhỏ sau thắt lưng. Đứng lâu thì gác một chân lên ghế đẩu thấp (ACOG).
  • Đai đỡ bụng bầu có thể giúp đỡ sức nặng của bụng (ACOG).
  • Chườm ấm hoặc lạnh: ACOG cho biết có thể dùng túi chườm ấm ở mức nhiệt thấp nhất, bọc khăn để tránh bỏng, và không chườm quá lâu. NHS gợi ý tắm nước ấm hoặc xoa bóp.
  • Tập luyện nhẹ nhàng: NHS hướng dẫn bài tập ở tư thế bò bốn chân: hóp bụng, cong lưng lên trần nhà, giữ vài giây rồi từ từ về tư thế lưng thẳng, làm chậm 10 lần. Yoga bầu, bơi với người hướng dẫn có chuyên môn cũng giúp cơ lưng khoẻ hơn.
  • Ngủ nghiêng, co một hoặc hai đầu gối, kẹp gối giữa hai đầu gối (ACOG). Xem thêm bài tư thế ngủ cho bà bầu.

Về thuốc giảm đau, dầu xoa hay miếng dán giảm đau: NHS cho biết có thuốc giảm đau dùng được khi mang thai, nhưng mẹ cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước, và nói rõ đang mang thai.

Đau xương mu khi mang thai

NHS gọi tình trạng này là đau vùng khung chậu liên quan đến thai kỳ (PGP), trước đây hay gọi là rối loạn khớp mu (SPD). NHS ước tính tình trạng này ảnh hưởng tới khoảng 1 trong 5 mẹ bầu ở mức độ khác nhau. PGP không gây hại cho em bé, nhưng có thể rất đau và khiến mẹ khó đi lại.

Mẹ có thể thấy đau ở xương mu phía trước, ở một hoặc hai bên thắt lưng, vùng đáy chậu, lan xuống đùi, đôi khi nghe tiếng lục cục ở khung chậu. Đau thường tăng khi đi bộ, lên xuống cầu thang, đứng một chân (như lúc mặc quần), trở mình trên giường, hoặc dạng hai chân (như khi bước xuống xe ô tô hay ngồi lên yên xe máy).

NHS gợi ý cách giảm đau:

  • Vẫn vận động nhưng tránh động tác làm đau tăng; nghỉ khi có thể.
  • Dồn đều trọng lượng lên hai chân khi đứng; ngồi xuống khi mặc và cởi quần áo.
  • Khép hai đầu gối khi lên xuống xe; kẹp gối giữa hai chân khi ngủ.
  • Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu, hạn chế lên xuống cầu thang nhiều lần, không xách đồ nặng.

Được chẩn đoán sớm giúp giảm đau và tránh khó chịu kéo dài. Mẹ có thể được giới thiệu tới chuyên viên vật lý trị liệu sản khoa để tập các bài tăng sức cơ sàn chậu, bụng, lưng, hông, hoặc dùng đai đỡ khung chậu. NHS cho biết phần lớn mẹ bị PGP vẫn sinh thường được; hãy ghi tình trạng này vào kế hoạch sinh để đội ngũ đỡ đẻ biết.

Gợi ý của Agoliva: với mẹ đau xương mu, việc nhỏ như mặc quần hay trở mình cũng thành khó. Bố và ông bà có thể đặt sẵn một chiếc ghế cạnh tủ quần áo, để đồ dùng hay dùng ở tầm tay, và nhận phần việc phải lên xuống cầu thang.

Khi nào cần đi khám?

Gọi bác sĩ hoặc nơi khám thai sớm nếu:

  • Đau lưng ở 3 tháng giữa hoặc 3 tháng cuối: NHS lưu ý đây có thể là dấu hiệu chuyển dạ sớm.
  • Đau lưng kèm sốt, ra máu âm đạo, hoặc đau rát khi đi tiểu (có thể là nhiễm trùng tiểu theo ACOG).
  • Đau ở một hoặc hai bên hông, dưới xương sườn.
  • Đau lưng dữ dội, hoặc kéo dài hơn 2 tuần (ACOG).
  • Đau xương mu khiến mẹ khó đi lại, khó trở mình, khó bước xuống xe.
  • Chuột rút làm mất ngủ thường xuyên, kéo dài hơn 10 phút, hoặc chân bị tê, sưng (NHS).

Đi cấp cứu ngay, gọi 115

  • Đau lưng kèm mất cảm giác ở một hoặc hai chân, vùng mông hoặc vùng kín (NHS).
  • Bắp chân hoặc tay sưng nhiều, đỏ, đau, nhất là ở một bên: CDC liệt kê đây là dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp ở mẹ bầu (có thể là cục máu đông).
  • Đau kèm khó thở, đau ngực, chóng mặt hoặc ngất.

Câu hỏi thường gặp

Bà bầu bị chuột rút ban đêm có sao không?

Thường không nguy hiểm. NHS cho biết chuột rút về đêm hay gặp khi mang thai. Kéo giãn bắp chân trước khi ngủ và vận động ban ngày có thể giúp giảm.

Đau xương mu khi mang thai có sinh thường được không?

Theo NHS, phần lớn mẹ bị đau vùng khung chậu vẫn sinh thường được. Hãy bàn với bác sĩ về tư thế sinh thoải mái cho mình.

Bà bầu đau lưng có được chườm nóng không?

ACOG cho biết có thể chườm ấm ở mức nhiệt thấp nhất, bọc khăn, không chườm lâu; chườm lạnh cũng giúp dịu cơ.

Bài viết là kiến thức phổ thông, không thay thế lời khuyên của bác sĩ dành riêng cho mẹ và bé. Khi lo lắng, hãy hỏi bác sĩ.

Nguồn tham khảo

  • NHS (Anh) – Leg cramps; 20 weeks pregnant guide
  • NHS (Anh) – Back pain in pregnancy
  • NHS (Anh) – Pelvic pain in pregnancy
  • ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) – Back Pain During Pregnancy
  • CDC (Hoa Kỳ) – Hear Her: Urgent Maternal Warning Signs