Chuẩn bị cho bé lớn đón em: nói với con thế nào khi mẹ mang bầu?

Chuẩn bị cho bé lớn đón em từ khi mẹ mang bầu: nói với con thế nào, cho con cùng sắm đồ, lo ngày mẹ đi sinh và những ngày đầu em về nhà để con đỡ hụt hẫng.
Chuẩn bị cho bé lớn đón em: bắt đầu từ khi mẹ mang bầu
Bụng mẹ lớn dần, cả nhà bàn chuyện sắm nôi, mua bỉm, ông bà dặn dò chuyện ở cữ. Giữa những háo hức ấy, có một thành viên nhỏ đang lặng lẽ quan sát: bé lớn của nhà mình. Với con, có em là một thay đổi rất lớn, nhà sẽ có thêm một người chia sẻ bố mẹ, chia sẻ phòng ngủ, chia sẻ cả vòng tay của bà.
Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cho biết em bé mới mang đến cả niềm vui lẫn thử thách, và tính cách riêng của từng bé cũng ảnh hưởng đến cách con phản ứng. Biết trước điều thường gặp ở từng độ tuổi giúp bố mẹ chuẩn bị cho bé lớn đón em nhẹ nhàng hơn. AAP cũng nhắc trẻ 2 tuổi thường phản đối những thay đổi lớn trong nếp sinh hoạt, nên chuẩn bị sớm và từ từ là điều đáng làm. Bài bé 24 tháng tuổi giúp bố mẹ hình dung con đang hiểu và cảm nhận thế giới ra sao.
Nói với con về em bé thế nào?
Với bé 1–2 tuổi
AAP cho biết trẻ ở tuổi này chưa hiểu nhiều về việc có em, nhưng bố mẹ vẫn nên nhắc đến chủ đề để con quen dần. Con có thể chưa hiểu vì sao bố mẹ vui, nhưng thái độ của bố mẹ sẽ "lây" sang con. Điều quan trọng là trấn an rằng con được yêu thương. AAP gợi ý đọc cùng con những cuốn sách tranh về em bé sơ sinh và anh chị em, để con quen với những từ như "em bé", "anh", "chị".
Với bé 2–3 tuổi
- Tận dụng những dịp tự nhiên. AAP gợi ý nhắc đến em khi bắt đầu sắm nôi, mua quần áo sơ sinh, hoặc khi con hỏi về cái bụng ngày càng to của mẹ. Nếu bệnh viện có lớp học dành cho anh chị, có thể cân nhắc cho con tham gia.
- Kể chuyện ngày con còn bé. AAP khuyên cho con xem ảnh hồi con mới sinh. Nếu định dùng lại đồ cũ của con cho em, hãy để con chơi với chúng một chút trước khi cất cho em.
- Trung thực. AAP khuyên giải thích rằng em bé sẽ rất đáng yêu nhưng cũng hay khóc và cần nhiều thời gian, sự chăm sóc của bố mẹ; phải một thời gian nữa em mới chơi được với con, và khi chơi với em con cần thật nhẹ nhàng.
- Trấn an. AAP khuyên nói với con rằng bố mẹ sẽ yêu con nhiều như bây giờ sau khi em ra đời.
Cho con cùng chuẩn bị
- Cùng sắm đồ cho em. AAP cho biết cho con cùng lên kế hoạch đón em giúp con bớt ghen tị; hãy để con đi mua đồ cho em cùng bố mẹ. Gợi ý của Agoliva: để con chọn giữa hai chiếc mũ sơ sinh, hay cùng gấp những chiếc khăn xô.
- Chơi đóng vai với búp bê. AAP gợi ý tặng con một con búp bê để con chăm "em bé của mình", giúp con hình dung việc ở cạnh em bé như thế nào. Bài chơi búp bê và trò chuyện có thêm ý tưởng.
- Tính thời điểm cho những thay đổi lớn. AAP khuyên nếu có thể, hãy hoàn thành việc tập đi vệ sinh hay chuyển con từ cũi sang giường trước khi em ra đời. Nếu không kịp, hãy để đến khi em đã ổn định ở nhà. Nếu không, con có thể bị quá tải vì vừa học điều mới vừa phải thích nghi với em. Gợi ý của Agoliva: điều này cũng áp dụng cho việc cho con đi nhà trẻ hay đổi người trông.
- Nếu con sẽ ngủ với ông bà hay sang phòng khác khi em về, hãy cho con làm quen từ vài tuần trước (gợi ý của Agoliva).
Ngày mẹ đi sinh và những ngày đầu em về nhà
AAP lưu ý con có thể bối rối khi mẹ vào viện. Hãy giải thích rằng mẹ sẽ trở về cùng em bé sau vài ngày, mẹ và em cần ở lại viện đến khi bác sĩ cho về. Gợi ý của Agoliva: sắp xếp trước ai sẽ trông con (ông bà, cô dì), cho con ở với người đó vài buổi trước ngày dự sinh, và giữ giờ ăn, giờ ngủ của con như cũ. Mẹ chuẩn bị đồ đi sinh có thể xem bài chuẩn bị đi sinh.
Khi em về nhà, AAP gợi ý:
- Đừng để mọi sự chú ý dồn hết vào em. Tặng con lớn một món quà đặc biệt, hay hẹn riêng một buổi với con, có thể cùng bố mẹ, ông bà hoặc người thân.
- Giải thích rằng đôi khi bố mẹ phải lo cho em trước. Con có thể giúp lúc em bú, lúc tắm em, nhưng em bé cũng cần thời gian riêng với bố mẹ.
- Để bố và người thân dành thời gian riêng với con lớn. AAP nói em bé mới là dịp tuyệt vời để bố và những người khác trong gia đình có thời gian riêng với con lớn.
NHS Wales cũng khuyên cố giữ nếp sinh hoạt quen của con trong những tuần đầu, như kể chuyện trước giờ ngủ, và nhận lời giúp đỡ của người thân để bố mẹ có thời gian riêng với từng con. Trong tháng ở cữ, khi mẹ cần nghỉ ngơi nhiều, gợi ý của Agoliva: mỗi ngày dành vài phút để con lớn được nằm cạnh, ôm mẹ, kể chuyện cho mẹ nghe, để con không thấy mình bị "tách" khỏi mẹ.
Khi nào nên hỏi bác sĩ
Con thoái lui một chút sau khi có em là bình thường, theo AAP. Tuy vậy, hãy trao đổi với bác sĩ nhi nếu:
- Con có vẻ rất thu mình, buồn bã kéo dài, hoặc đòi hỏi và không thoả mãn trong phần lớn thời gian (AAP).
- Con lo âu, bám dính bố mẹ kèm ác mộng, đau bụng, đau đầu, bỏ ăn hay không chịu đi ngủ; hoặc cơn giận khiến con làm mình hay người khác bị thương (MedlinePlus, theo khuyến cáo của AAP).
AAP cũng nhắc bố mẹ xin giúp đỡ khi thấy quá tải và dành thời gian cho nhau. Với mẹ đang mang thai, mọi băn khoăn về sức khoẻ của mẹ và em bé hãy hỏi bác sĩ sản khoa ở các lần khám thai.
Câu hỏi thường gặp
Nên báo cho con biết mẹ có bầu từ lúc nào?
Các nguồn không đưa ra một mốc cố định. AAP gợi ý tận dụng những dịp tự nhiên như khi sắm đồ cho em hay khi con hỏi về bụng mẹ. Gợi ý của Agoliva: nên nói với con trước khi con nghe người khác kể.
Con 2 tuổi chưa hiểu gì thì có cần chuẩn bị không?
Có. AAP cho biết dù trẻ 1–2 tuổi chưa hiểu nhiều, nhắc đến em, đọc sách tranh về em bé và trấn an con được yêu thương vẫn giúp con quen dần.
Có nên cai bỉm, cho con ngủ riêng ngay trước khi sinh em?
AAP khuyên làm xong những thay đổi lớn trước khi em ra đời nếu có thể; nếu không kịp, hãy để đến khi em đã ổn định ở nhà. Đọc tiếp bài bé ghen tị khi có em.
Nguồn tham khảo
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – Preparing Your Older Child for a New Baby: How to Help Siblings Adjust
- NHS Wales (111 Wales) – Children and new siblings
- Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), HealthyChildren.org – Emotional Development: 2 Year Olds
- MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) – Temper tantrums
Bài viết liên quan
Cảm xúc – xã hộiRèn tính kiên cường cho trẻ: giúp con biết vượt khó từ 1–3 tuổi
Tính kiên cường giúp trẻ vượt khó, hồi phục sau thất vọng. Theo Harvard, nền móng là một người lớn gắn bó. Cách rèn cho con 1–3 tuổi trong đời sống hằng ngày.
Cảm xúc – xã hộiCách giúp trẻ tự tin, biết tự trọng từ 1–3 tuổi cho bố mẹ Việt
Làm sao giúp trẻ tự tin, có lòng tự trọng lành mạnh từ 1–3 tuổi? Hiểu đúng sự tự tin, lời nói và việc nhỏ mỗi ngày giúp con tin vào bản thân.
Cảm xúc – xã hộiAnh chị em tranh giành, đánh nhau: bố mẹ nên làm gì cho đúng?
Anh chị em tranh giành đồ chơi, đánh nhau là chuyện thường. Vì sao trẻ hay giành nhau, khi nào nên can, cách giúp các con hoà thuận, khi nào cần hỏi chuyên gia.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
