Bé 30 tháng tuổi (2 tuổi rưỡi): nhảy hai chân, nói "con, mình"

Bé 30 tháng tuổi (2 tuổi rưỡi) nhảy bật hai chân, nói khoảng 50 từ và xưng "con". Đủ mốc CDC 30 tháng, khám sàng lọc, màn hình, trò chơi và an toàn nước.
Hai tuổi rưỡi: một cột mốc đáng dừng lại nhìn
Bé 30 tháng tuổi, tức hai tuổi rưỡi, là một mốc mà cả CDC lẫn Hội Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) đều dành sự chú ý riêng. Đây là lúc con nhảy bật được khỏi mặt đất, tự gọi mình là "con", biết chờ một chút trước khi đòi. Cũng là dịp để bố mẹ ngồi xuống, nhìn lại nửa năm vừa qua và cùng bác sĩ kiểm tra sự phát triển của con.
Bé 30 tháng tuổi làm được gì? Đủ mốc theo CDC
Bảng "Learn the Signs. Act Early" (bản 2022) của CDC có riêng mốc 30 tháng. Các mục ở đây là những việc ít nhất 75% trẻ làm được khi tròn 30 tháng. Nếu con chưa làm được một mục, đó là tín hiệu để quan sát kỹ và hỏi bác sĩ, chứ chưa phải kết luận. Mỗi bé vẫn có nhịp riêng.
Cảm xúc – xã hội
- Chơi cạnh các bạn và đôi khi chơi cùng.
- Khoe với bố mẹ điều mình làm được, kiểu "nhìn con này!".
- Làm theo nếp quen khi được nhắc, như phụ cất đồ chơi lúc nghe "đến giờ dọn dẹp".
Ngôn ngữ và giao tiếp
- Nói khoảng 50 từ.
- Ghép hai từ trở lên, trong đó có một từ chỉ hành động, như "chó chạy", "mẹ bế".
- Gọi tên đồ vật trong sách khi bố mẹ chỉ và hỏi "cái gì đây?".
- Dùng những từ như "con", "mình", "chúng mình" (bản gốc là "I", "me", "we").
Nhận thức
- Dùng đồ vật để giả vờ, ví dụ đút khối gỗ cho búp bê như thể đồ ăn.
- Giải quyết vấn đề đơn giản, như đứng lên ghế đẩu nhỏ để với đồ.
- Làm theo lời dặn hai bước: "Để đồ chơi xuống rồi đóng cửa lại".
- Biết ít nhất một màu, chẳng hạn chỉ đúng bút sáp đỏ khi được hỏi.
Vận động
- Dùng tay vặn đồ vật: xoay nắm cửa, vặn mở nắp.
- Tự cởi một số quần áo như quần rộng, áo khoác đã mở.
- Nhảy hai chân rời khỏi mặt đất.
- Lật từng trang sách khi được đọc cho nghe.
Nhìn về phía trước, mốc 3 tuổi của CDC gồm: trò chuyện qua lại ít nhất hai lượt, hỏi "ai, cái gì, ở đâu, tại sao", nói tên mình khi được hỏi, nói đủ rõ để người khác hiểu phần lớn thời gian, vẽ được vòng tròn khi được làm mẫu, dùng nĩa, và bình tĩnh lại trong khoảng 10 phút sau khi bố mẹ rời đi, như lúc gửi con ở nhà trẻ. Sáu tháng tới, bố mẹ sẽ thấy con tiến dần về những điều này.
Nhiều bố mẹ thấy con bắt đầu kiềm chế được một chút: vẫn khóc khi không được thêm cái kẹo, nhưng chờ được lâu hơn trước. AAP cho biết ăn vạ thường hay gặp nhất trong khoảng 1–3 tuổi và nhìn chung bớt dần sau 3 tuổi.
Bữa ăn, giấc ngủ, màn hình và vận động
Ăn: CDC khuyên cho con chọn giữa một vài món đơn giản, ăn cùng gia đình và tắt màn hình trong bữa. Con đã dùng thìa thành thạo hơn; mốc 3 tuổi là dùng nĩa, nên có thể đặt sẵn chiếc nĩa nhỏ đầu tròn bên bát của con.
Ngủ: WHO khuyến nghị trẻ 1–2 tuổi ngủ 11–14 tiếng mỗi ngày tính cả giấc trưa; với trẻ 3–4 tuổi con số là 10–13 tiếng, có thể gồm một giấc trưa. Bé 30 tháng đang ở giữa hai khoảng này, nên nhu cầu ngủ có thể bắt đầu giảm nhẹ. Điều quan trọng nhất là giờ ngủ, giờ dậy đều đặn.
Màn hình: WHO khuyến nghị trẻ 2 tuổi xem màn hình không quá 1 giờ mỗi ngày, càng ít càng tốt; CDC cũng khuyên giới hạn tối đa 1 giờ chương trình chất lượng cho trẻ, có người lớn xem cùng. Bài con và màn hình có gợi ý cách giảm dần.
Vận động: WHO khuyến nghị trẻ dưới 3 tuổi vận động ít nhất 180 phút mỗi ngày ở mọi cường độ; từ 3 tuổi, trong 180 phút đó nên có ít nhất 60 phút vận động vừa đến mạnh. Đây là lúc tốt để con quen với chạy, nhảy, leo ngoài trời.
Chơi gì với bé 30 tháng tuổi?
- Nhảy qua "sông": Đặt hai chiếc khăn tắm cách nhau một gang tay làm bờ sông, con nhảy bật hai chân từ bờ này sang bờ kia. Nới dần khoảng cách khi con tự tin. Trò này luyện mốc nhảy hai chân.
- Hộp vặn nắp: Gom vài hộp nhựa, lọ có nắp vặn cỡ lớn, giấu bên trong một món đồ nhỏ an toàn (lớn hơn miệng con). Con vặn mở để "tìm kho báu", luyện đúng kỹ năng xoay vặn.
- Màu gì đây?: Khi phơi quần áo, nhờ con đưa "chiếc áo màu đỏ", "đôi tất màu xanh". Con tập nhận biết màu và làm theo lời dặn, đồng thời được "phụ việc nhà" như người lớn.
- Xe chòi chân, xe thăng bằng: Ở công viên, sân chung cư, cho con đẩy xe chòi chân hoặc chiếc xe thăng bằng thấp không bàn đạp, đội mũ bảo hiểm vừa đầu. Con rèn thăng bằng và sức chân. Chỉ cho con đi ở khu vực không có xe cộ.
An toàn: nước và xe cộ
- Đuối nước: Theo WHO, đuối nước là nguyên nhân tử vong đứng thứ tư ở trẻ 1–4 tuổi trên thế giới. Trẻ nhỏ chưa nhận biết được nguy hiểm, chưa biết bơi. WHO khuyên kiểm soát lối tiếp cận nguồn nước: đậy giếng, dùng rào chắn cửa, quây cũi chơi, rào bể bơi, và luôn có người lớn trông chừng. Ở nhà mình, điều đó nghĩa là đậy kín bể, lu, chum nước và đổ hết nước trong xô chậu. Xem thêm bài phòng đuối nước.
- Ghế ô tô: AAP khuyên cho trẻ ngồi ghế quay mặt về sau lâu nhất mà ghế cho phép; nhiều ghế cho phép quay sau tới 2 tuổi hoặc hơn. Khi con vượt giới hạn chiều cao, cân nặng, chuyển sang ghế quay về trước có đai, và dùng ghế có đai càng lâu càng tốt, ít nhất tới 4 tuổi.
- Xe đạp, xe chòi chân: Chỉ chơi ở khu không có xe chạy, có người lớn đi cạnh.
Khám 30 tháng và khi nào nên hỏi bác sĩ
AAP khuyến nghị sàng lọc phát triển chính thức ở các mốc 9, 18, 30 và 48 tháng, cùng sàng lọc tự kỷ ở 18 và 24 tháng. Sàng lọc có thể do bố mẹ điền bảng hỏi hoặc do nhân viên y tế thực hiện, và nên làm thêm bất cứ khi nào bố mẹ hay bác sĩ lo lắng. Hãy hỏi bác sĩ nhi của con về việc này. Lịch tiêm nhắc và khám định kỳ theo chương trình trong nước, bố mẹ hỏi trạm y tế phường, xã.
Nên trao đổi sớm với bác sĩ nếu ở khoảng 30 tháng con:
- Chưa ghép được hai từ, nói rất ít từ, hoặc không gọi tên đồ vật quen.
- Không chơi giả vờ, không quan tâm đến các bạn hay không khoe, không chia sẻ niềm vui với bố mẹ.
- Chưa làm theo được lời dặn đơn giản.
- Đi, chạy còn rất vụng, hay vấp ngã hơn hẳn trước đây.
- Mất kỹ năng đã từng có.
Theo AAP, khi phát hiện vấn đề, bước đầu tiên thường là giới thiệu tới các dịch vụ can thiệp sớm. Phát hiện sớm giúp con được hỗ trợ sớm.
Câu hỏi thường gặp
Bé 30 tháng nói được bao nhiêu từ là bình thường?
CDC đặt mốc 30 tháng là khoảng 50 từ, ghép được hai từ trở lên có động từ. Nhiều bé nói nhiều hơn hẳn. Nếu con ít hơn đáng kể, hãy hỏi bác sĩ về sàng lọc, có thể kèm kiểm tra thính lực.
Bé 2 tuổi rưỡi có cần đi khám sàng lọc phát triển không?
AAP khuyến nghị sàng lọc phát triển chính thức ở mốc 30 tháng cho mọi trẻ, không chỉ trẻ có vấn đề. Bố mẹ hãy hỏi bác sĩ nhi để được làm bảng sàng lọc phù hợp.
Bé 30 tháng xem tivi bao lâu mỗi ngày là đủ?
WHO và CDC đều khuyên trẻ 2 tuổi xem không quá 1 giờ mỗi ngày, ưu tiên chương trình chất lượng và có người lớn xem cùng. Càng ít càng tốt.
Xem lại bé 29 tháng tuổi hoặc đọc tiếp bé 31 tháng tuổi.
Nguồn tham khảo
- CDC – Important Milestones: Your Child By 30 Months
- CDC – Important Milestones: Your Child By Three Years
- AAP, HealthyChildren.org – Assessing Developmental Delays
- WHO – To grow up healthy, children need to sit less and play more
- WHO – Drowning
- AAP, HealthyChildren.org – Car Seats: Information for Families
Bài viết liên quan
Phát triển theo thángBé 36 tháng (tròn 3 tuổi): mốc phát triển và hành trang vào lớp mầm
Bé 36 tháng tuổi, tròn 3 tuổi: trò chuyện qua lại, nhập vai siêu nhân, vẽ vòng tròn, chơi cùng bạn. Đủ mốc CDC 3 tuổi, ăn ngủ, trò chơi và chuẩn bị đi lớp.
Phát triển theo thángBé 35 tháng tuổi: nói rõ hơn, hiểu "lát nữa" và tập tự phục vụ
Bé 35 tháng tuổi nói rõ hơn để người ngoài hiểu, bắt đầu hiểu "hôm qua", "lát nữa" và muốn tự đánh răng, mặc áo. Mốc CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Phát triển theo thángBé 34 tháng tuổi: tập dùng lời thay cáu giận, mê phụ việc nhà
Bé 34 tháng tuổi bắt đầu nói ra điều mình muốn thay vì ăn vạ, làm theo yêu cầu 2–3 bước và thích phụ việc nhà. Mốc theo CDC, ăn ngủ, trò chơi, an toàn.
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
