Cho con bú uống cà phê có sao không? Bia rượu, nước dừa, thuốc

Cho con bú uống cà phê có sao không, uống bia có lợi sữa không, nước dừa, tẩy giun, uống thuốc khi cho con bú: điều CDC, NHS nói và khi nào cần hỏi bác sĩ.
Cho con bú uống cà phê có sao không? Thường là không, nếu mẹ uống vừa phải. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cho biết caffeine qua sữa sang bé với lượng nhỏ, và mức thấp đến vừa phải là chấp nhận được. Nếu bé quấy, khó ngủ sau khi mẹ uống nhiều cà phê, mẹ nên giảm bớt. Với bia rượu, CDC nói cách an toàn nhất là không uống.
Sau sinh, mẹ thường nghe hàng chục lời dặn kiêng: kiêng cà phê, kiêng nước dừa "kẻo sữa lạnh", uống bia cho "lợi sữa", không được uống thuốc gì. Bài này đi vào từng đồ uống và loại thuốc mẹ hay hỏi. Thực đơn hằng ngày cho mẹ có ở bài dinh dưỡng khi cho con bú.
Cho con bú uống cà phê, trà sữa được bao nhiêu?
Hai nguồn đưa ra mức trần khác nhau:
- CDC (Mỹ): mức thấp đến vừa phải là khoảng 300 mg caffeine mỗi ngày trở xuống, tương đương 2–3 tách cà phê. Uống gần 10 tách mỗi ngày được xem là rất nhiều.
- NHS (Anh): khuyên không quá 200 mg mỗi ngày, và nói rằng chưa đủ thông tin để biết chính xác bao nhiêu là quá nhiều, vì mỗi bé phản ứng khác nhau.
Hai nguồn thống nhất rằng bé càng nhỏ càng nhạy. CDC cho biết trẻ sinh non và trẻ sơ sinh đào thải caffeine chậm hơn, nên mẹ của các bé này có thể cân nhắc uống ít hơn nữa. NHS khuyên giảm caffeine nhất là khi bé dưới 6 tháng. Khi mẹ uống quá nhiều, CDC mô tả bé có thể cáu kỉnh, ngủ kém, quấy, run giật.
Caffeine không chỉ có trong cà phê. NHS kể thêm trà, sô cô la, nước ngọt có ga, nước tăng lực và cả một số thuốc cảm. Với mẹ Việt, cần để ý:
- Cà phê phin, cà phê sữa đá: thường đậm, một ly có thể chứa nhiều caffeine hơn "một tách" trong ví dụ của các nguồn trên. NHS lưu ý lượng caffeine thay đổi theo loại và cách pha.
- Trà sữa, trà đá: có caffeine từ trà, thêm nhiều đường (gợi ý của Agoliva: chọn ít đường, cốc nhỏ).
- Nước tăng lực: có caffeine; mẹ thức đêm mệt nên chọn ngủ bù khi con ngủ hơn là dùng nước tăng lực.
Cho con bú uống bia có lợi sữa không?
Quan niệm "uống bia cho nhiều sữa" có ở nhiều nước, không riêng Việt Nam. Học viện Y khoa Sữa mẹ (ABM) giải thích trong hướng dẫn về các chất lợi sữa: hoa bia (hops) có vẻ là thành phần được cho là có tác dụng, nhưng cồn có thể làm giảm sản xuất sữa. Thành phần lúa mạch trong bia, kể cả bia không cồn, có thể làm tăng hormone prolactin, nhưng ABM không khuyến nghị bia như một cách tăng sữa.
Về rượu bia nói chung, CDC cho biết:
- Không uống là lựa chọn an toàn nhất khi cho con bú.
- Uống vừa phải, tối đa một ly chuẩn mỗi ngày, chưa được biết là gây hại cho bé, nhất là nếu mẹ đợi ít nhất 2 giờ sau một ly rồi mới cho bú.
- Một "ly chuẩn" theo CDC tương đương khoảng một lon bia 5% cỡ 355 ml. Nhiều lon bia ở Việt Nam có dung tích tương tự, nhưng ly rượu, ly bia hơi trong mâm cỗ thì khó ước lượng (gợi ý của Agoliva).
- Vắt sữa rồi đổ bỏ không làm giảm cồn trong sữa nhanh hơn. Cồn trong sữa giảm dần theo cồn trong máu mẹ.
- Uống nhiều hơn mức vừa phải có thể cản phản xạ xuống sữa, và lâu dài có thể khiến mẹ cho bú ngắn hơn.
NHS thêm một cảnh báo quan trọng: không bao giờ ngủ chung giường hay sofa với bé sau khi đã uống rượu bia. Xem thêm bài ngủ an toàn cho bé.
Cho con bú uống nước dừa, nước mía được không?
CDC cho biết nhìn chung mẹ cho con bú không cần hạn chế hay kiêng một loại thực phẩm cụ thể nào, chỉ cần ăn uống lành mạnh và đa dạng. CDC chỉ nêu riêng caffeine và cá có thuỷ ngân. Các nguồn y khoa chúng tôi tham khảo không có khuyến cáo nào về nước dừa hay nước mía cho mẹ cho con bú. Chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nước dừa làm "lạnh sữa" hay khiến bé đau bụng, tiêu chảy, cũng chưa có bằng chứng nó làm tăng sữa.
Vì vậy, mẹ thích thì cứ uống như một đồ uống bình thường. Gợi ý của Agoliva: nước mía và nước ép có nhiều đường, nên uống lượng vừa phải; chọn nơi bán sạch sẽ, đá sạch. Nước lọc vẫn là lựa chọn chính. NHS khuyên mẹ uống nhiều nước, để sẵn một cốc nước bên cạnh mỗi lần ngồi cho bú.
Uống thuốc khi cho con bú: thuốc nào cần hỏi trước?
NHS cho biết một lượng nhỏ của mọi loại thuốc có thể qua sữa sang bé, nhưng thường rất thấp, và rất ít thuốc thực sự không an toàn khi cho con bú. CDC cũng nói phần lớn thuốc và vắc xin dùng được khi cho con bú. Điều quan trọng là mẹ luôn nói với bác sĩ, dược sĩ, nha sĩ rằng mình đang cho con bú.
NHS liệt kê một số thuốc thông dụng không được khuyên dùng khi cho con bú:
- Thuốc giảm đau có codeine.
- Aspirin để giảm đau.
- Thuốc thông mũi dạng uống, và một số thuốc xịt, nhỏ mũi thông mũi.
- Thuốc thảo dược: NHS cho biết chưa đủ hiểu biết để đảm bảo các bài thuốc thảo dược an toàn khi cho con bú.
Với thuốc bắc, cốm lợi sữa, trà lợi sữa, ABM lưu ý thảo dược thiếu chuẩn hoá liều, có thể lẫn tạp chất, gây dị ứng hoặc tương tác thuốc. Mẹ nên mang theo hộp thuốc khi hỏi bác sĩ.
CDC giới thiệu LactMed, cơ sở dữ liệu của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ về thuốc và hoá chất trong thời kỳ cho con bú, nơi nhân viên y tế tra cứu từng loại thuốc. Bác sĩ sẽ cân nhắc mẹ có thật sự cần thuốc không, thuốc ảnh hưởng sữa thế nào, bé bao nhiêu tuổi. NHS cũng nhắc báo bác sĩ nếu bé sinh non hoặc từng bị vàng da.
Cho con bú có tẩy giun được không?
Ở nhiều gia đình Việt, tẩy giun định kỳ là thói quen. Trang thuốc của NHS về một loại thuốc tẩy giun thông dụng cho biết thuốc thường dùng được khi cho con bú, nhưng nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ trước, vì thuốc qua sữa với lượng nhỏ. Với giun kim, NHS lưu ý mẹ đang cho bú nên báo dược sĩ, vì có thể được khuyên áp dụng biện pháp vệ sinh thay cho thuốc. Mẹ đừng tự mua thuốc theo lời truyền miệng. Nếu cả nhà cùng tẩy giun mà có bé dưới 2 tuổi, NHS khuyên hỏi bác sĩ trước.
Khi nào cần đưa bé đi khám, khi nào gọi 115?
Liên hệ bác sĩ nhi nếu sau khi mẹ dùng thuốc, uống rượu bia hoặc đồ uống nhiều caffeine, bé:
- Ngủ li bì bất thường, khó đánh thức để bú.
- Quấy khóc, run giật, bỏ bú kéo dài.
- Nổi mẩn, nôn nhiều hoặc tiêu chảy.
- Ít tã ướt hơn thường ngày (dấu hiệu bé bú chưa đủ có ở bài mẹ ít sữa hay nhiều sữa).
Gọi 115 hoặc đến cấp cứu ngay nếu bé khó thở, tím tái, co giật, mềm nhũn không phản ứng; hoặc mẹ lỡ uống quá liều thuốc, có biểu hiện dị ứng nặng như khó thở, sưng môi, sưng mặt.
Câu hỏi thường gặp
Mẹ cho con bú uống cà phê bao lâu thì cho bú?
Các nguồn trên không đưa ra thời gian chờ bắt buộc với cà phê. CDC và NHS tập trung vào tổng lượng caffeine mỗi ngày. Nếu bé nhạy, mẹ có thể thử uống ngay sau cữ bú thay vì ngay trước cữ.
Mẹ uống bia bao lâu thì cho con bú được?
CDC cho biết mẹ nên đợi ít nhất 2 giờ sau một ly chuẩn. Uống nhiều hơn thì cần đợi lâu hơn. Không cần vắt bỏ sữa để "lọc" cồn.
Mẹ cho con bú bị cảm có uống thuốc được không?
Nhiều thuốc dùng được, nhưng NHS lưu ý thuốc thông mũi dạng uống và thuốc có codeine thường không được khuyên dùng, và một số thuốc cảm có chứa caffeine. Hãy nói với dược sĩ rằng mình đang cho con bú để được chọn thuốc phù hợp.
Uống nước dừa có làm mất sữa không?
Chưa có bằng chứng khoa học cho thấy nước dừa làm mất sữa hay làm sữa "lạnh". Lượng sữa phụ thuộc chủ yếu vào việc bé bú đều và hiệu quả. Xem thêm bài sau sinh ăn gì để có sữa.
Nguồn tham khảo
- CDC – Maternal Diet and Breastfeeding
- CDC – Alcohol and Breastfeeding
- CDC – Prescription Medication Use and Breastfeeding, gồm cơ sở dữ liệu LactMed
- NHS – Breastfeeding and medicines
- NHS – Breastfeeding and diet
- ABM (Academy of Breastfeeding Medicine) – Protocol #9: Galactogogues, 2018
- NHS – Mebendazole
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
