Ra máu khi mang thai: khi nào bình thường, khi nào là dọa sảy?

Ra máu khi mang thai có nguy hiểm không? Phân biệt máu báo thai, ra máu 3 tháng đầu, dọa sảy, thai ngoài tử cung, ra máu tháng cuối và khi nào gọi 115.
Ra máu khi mang thai có nguy hiểm không?
Ra máu khi mang thai khá thường gặp, nhất là trong 3 tháng đầu, và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu xấu. Tuy vậy, NHS (hệ thống y tế công của Anh) và ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) đều khuyên: ra máu ở bất kỳ tuổi thai nào cũng cần báo cho nhân viên y tế. Nếu ra máu nhiều, kèm đau bụng dữ dội, đau vai hay choáng ngất, hãy gọi cấp cứu 115 ngay.
Theo ACOG, ra máu trong tam cá nguyệt đầu xảy ra ở khoảng 15 đến 25 trên 100 thai kỳ, và nhiều khi không báo hiệu vấn đề lớn.
Ra máu như thế nào thì gọi là ít, là nhiều?
NHS chia ra máu thành ba mức để mẹ dễ mô tả với bác sĩ:
- Ra máu lấm tấm: vài đốm máu hồng, đỏ hoặc nâu trên quần lót hay giấy vệ sinh.
- Ra máu ít: vệt máu hồng, đỏ hoặc nâu lớn hơn, cần dùng băng vệ sinh.
- Ra máu nhiều: máu đỏ thấm qua băng vệ sinh, có thể có cục máu đông.
Khi đi khám, mẹ hãy nói rõ: máu ra từ khi nào, màu gì, nhiều hay ít, có đau bụng không, thai mấy tuần.
Ra máu 3 tháng đầu: những nguyên nhân thường gặp
Ra máu báo thai
ACOG cho biết ra máu nhẹ hoặc lấm tấm có thể xuất hiện 1 đến 2 tuần sau thụ tinh, khi trứng làm tổ ở niêm mạc tử cung. Nhiều mẹ gọi đây là "máu báo". Lượng máu thường rất ít, giống kỳ kinh rất nhẹ. Bài dấu hiệu có thai sớm nói thêm về giai đoạn này.
Cổ tử cung dễ chảy máu hơn
Khi mang thai, cổ tử cung có thêm nhiều mạch máu nên dễ chảy máu hơn. ACOG cho biết ra máu lấm tấm sau quan hệ, sau khi làm phết tế bào cổ tử cung hoặc khám phụ khoa là chuyện không hiếm. NHS cũng kể tên nhiễm trùng (như nhiễm trùng tiểu, bệnh lây qua đường tình dục) là một nguyên nhân.
Sảy thai và "dọa sảy"
"Dọa sảy" là cách gọi quen thuộc ở Việt Nam khi mẹ ra máu trong những tháng đầu nhưng thai vẫn đang tiếp tục phát triển. Chỉ bác sĩ mới xác định được điều đó, qua khám và siêu âm. Nhiều trường hợp ra máu sớm vẫn tiếp tục thai kỳ khoẻ mạnh.
Theo ACOG, sảy thai sớm (trong 13 tuần đầu) xảy ra ở khoảng 10 trên 100 thai kỳ đã biết. Dấu hiệu thường gặp là ra máu và đau quặn bụng dưới, nhưng khoảng một nửa số mẹ bị sảy thai không hề ra máu trước đó. NHS kể thêm các dấu hiệu: ra những mảnh mô màu hồng, xám hoặc trắng; hoặc đột ngột ra nước từ âm đạo.
Có một điều ACOG nhấn mạnh mà mẹ nên nhớ: trong hầu hết trường hợp, sảy thai không phải lỗi của mẹ. Khoảng một nửa số ca sảy thai sớm là do phôi phát triển không bình thường, thường vì sai lệch nhiễm sắc thể. Đi làm, tập thể dục, căng thẳng, cãi nhau, quan hệ vợ chồng hay ốm nghén đều không gây sảy thai. NHS cũng cho biết một khi sảy thai đã bắt đầu thì không thể ngăn lại.
Thai ngoài tử cung
Thai ngoài tử cung là khi trứng thụ tinh làm tổ bên ngoài tử cung, thường ở vòi trứng. ACOG cho biết đôi khi ra máu là dấu hiệu duy nhất. NHS mô tả máu thường khác kỳ kinh: lúc ra lúc ngừng, loãng, màu nâu sẫm; kèm đau bụng dưới lệch một bên, đau đầu vai, đau khi đi tiểu hay đi ngoài. Các dấu hiệu thường xuất hiện trong khoảng tuần 4 đến 12. Đây là tình trạng cần được khám ngay.
Ra máu ở 3 tháng giữa và 3 tháng cuối
ACOG lưu ý ra máu ở giai đoạn muộn có thể nghiêm trọng hơn. Ra máu ít có thể do viêm hoặc polyp ở cổ tử cung, nhưng ra máu nhiều có thể liên quan tới nhau thai:
- Nhau tiền đạo: bánh nhau nằm thấp, che một phần hoặc toàn bộ cổ tử cung. ACOG cho biết kiểu ra máu này thường không đau. Một số trường hợp tự cải thiện vào khoảng tuần 32 đến 35 khi tử cung giãn ra.
- Nhau bong non: nhau tách khỏi thành tử cung trước khi sinh. Dấu hiệu thường gặp là ra máu kèm đau bụng hoặc đau lưng. Đây là tình trạng cấp cứu.
- Chuyển dạ sinh non: ra máu trước 37 tuần có thể là dấu hiệu chuyển dạ, đi kèm dịch âm đạo thay đổi (loãng, nhầy hoặc lẫn máu), tức nặng vùng chậu, đau lưng âm ỉ, cơn gò đều.
Gần ngày sinh, NHS cho biết mẹ có thể thấy "ra nhớt", tức nút nhầy ở cổ tử cung bong ra, đôi khi lẫn chút máu; đây có thể là dấu hiệu chuyển dạ sắp bắt đầu. Với ra máu ở 3 tháng cuối, ACOG khuyên liên hệ bác sĩ ngay hoặc đến bệnh viện. Xem thêm bài 3 tháng cuối thai kỳ.
Đến viện vì ra máu, mẹ sẽ được kiểm tra gì?
Theo NHS, mẹ sẽ được hỏi về sức khoẻ, triệu chứng, tuổi thai và những lần mang thai trước. Bác sĩ có thể khám âm đạo, siêu âm qua bụng hoặc qua ngả âm đạo, xét nghiệm máu và nước tiểu. Đôi khi không tìm ra nguyên nhân mà thai kỳ vẫn khoẻ mạnh, không cần điều trị.
NHS cũng cho biết nếu mẹ có nhóm máu Rh âm và bị sảy thai từ tuần 12 trở lên, mẹ có thể được tiêm anti-D để bảo vệ những lần mang thai sau. Nếu mẹ biết mình có nhóm máu Rh âm, hãy báo bác sĩ ngay khi ra máu.
Gợi ý của Agoliva: khi ra máu, mẹ nên dùng băng vệ sinh để dễ theo dõi lượng máu và mang theo sổ khám thai. Người đi cùng nên ghi lại giờ bắt đầu ra máu và các triệu chứng, vì lúc lo lắng mẹ rất dễ quên. Lịch khám định kỳ vẫn nên giữ đều, xem bài các mốc khám thai.
Khi nào cần đi khám, khi nào gọi 115?
Đi khám trong ngày hoặc gọi ngay cho nơi khám thai nếu
- Ra máu lấm tấm hoặc ra máu ít, kể cả khi không đau hay chỉ đau bụng nhẹ (vẫn làm được việc thường ngày).
- Ra máu kèm tiêu chảy, đau hoặc tức khi đi tiểu, đi ngoài.
- Ra dịch bất thường hoặc rỉ nước.
- Bất kỳ lần ra máu nào ở 3 tháng giữa hay 3 tháng cuối.
Gọi cấp cứu 115 ngay nếu đang mang thai, có ra máu và
- Đau bụng dữ dội, đến mức không thể xem TV, đọc sách hay làm việc gì.
- Đau ở đầu vai.
- Buồn nôn, choáng váng, chóng mặt hoặc ngất.
- Ra máu nhiều, thấm ướt băng vệ sinh ngay sau khi thay.
Danh sách trên theo NHS. Ở Việt Nam, hãy gọi 115 hoặc đến ngay khoa cấp cứu sản gần nhất. Với mọi thắc mắc khác, hãy hỏi bác sĩ sản khoa.
Nếu không may mất con, nỗi buồn có thể kéo dài hơn vết thương thể chất. ACOG khuyên mẹ và bố nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia tư vấn khi thấy khó vượt qua. Bài sức khoẻ tinh thần của bố mẹ có thể giúp cả nhà.
Câu hỏi thường gặp
Ra máu báo thai bao nhiêu ngày thì hết?
Các nguồn không đưa ra con số cố định. ACOG chỉ mô tả đây là ra máu nhẹ hoặc lấm tấm khoảng 1–2 tuần sau thụ tinh. Nếu máu nhiều hơn, kéo dài hoặc kèm đau bụng, mẹ nên đi khám.
Ra máu nâu khi mang thai 3 tháng đầu có sao không?
Ra máu nâu lấm tấm có thể không nghiêm trọng, nhưng NHS lưu ý máu loãng, nâu sẫm, lúc ra lúc ngừng cũng có thể là dấu hiệu thai ngoài tử cung. Hãy liên hệ cơ sở khám thai để được kiểm tra.
Quan hệ xong bị ra máu khi mang thai có sao không?
ACOG cho biết ra máu lấm tấm sau quan hệ không hiếm vì cổ tử cung dễ chảy máu hơn khi mang thai. Dù vậy mẹ vẫn nên báo bác sĩ, nhất là khi máu nhiều hoặc ra máu ở tháng cuối.
Nguồn tham khảo
- NHS (Anh) – Vaginal bleeding in pregnancy
- ACOG (Hội Sản Phụ khoa Hoa Kỳ) – Bleeding During Pregnancy
- NHS (Anh) – Miscarriage
- ACOG – Early Pregnancy Loss
- NHS (Anh) – Ectopic pregnancy: Symptoms
Bài viết liên quan
Thai kỳThai nhi 40 tuần: đến ngày dự sinh chưa đẻ phải làm sao
Thai nhi 40 tuần nặng khoảng 3,6 kg theo WHO. Mang thai 40 tuần chưa có dấu hiệu sinh có sao không, khi nào gọi viện, có nên tự kích sinh tại nhà?
Thai kỳThai nhi 39 tuần: đủ tháng, 9 dấu hiệu mẹ không được bỏ qua
Thai nhi 39 tuần nặng khoảng 3,4 kg theo WHO, đã đủ tháng. Mang thai 39 tuần ra nhầy, đau lưng có phải sắp sinh? 9 dấu hiệu mẹ cần gọi bác sĩ ngay.
Thai kỳThai nhi 38 tuần: nặng bao nhiêu, vỡ ối thế nào, chờ sinh ra sao
Thai nhi 38 tuần nặng khoảng 3,2 kg theo WHO, da dày hơn, có lớp gây giúp dễ chào đời. Thai 38 tuần là mấy tháng, vỡ ối có thể chỉ rỉ ít, khi nào cần vào viện?
Trở thành một trong những gia đình đầu tiên của Agoliva
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ báo bạn ngay khi chương trình mở. Không spam, và bạn có thể huỷ bất cứ lúc nào.
- Ưu đãi riêng cho những gia đình đăng ký sớm
- Được dùng thử trước khi chương trình ra mắt chính thức
- Được góp ý để chương trình làm đúng điều nhà bạn cần
